Türkmen halysynyñ täsinligi.
Salam hormatly agzalar we myhmanlar!
Shu gün türkmen halysynyñ baýramçylygy. Hiç kim bu hakda tema açmandyr welin,men gijä galybragam bolsa açaýaýyn diýdim.
Teke-türkmen halysynyñ aklyñy haýran edýän sungat eserdigi hakynda dünýä taryhynda belli syýahatçylaryñ,sungatöwrenijileriñ,taryhçylaryñ aýdanlaryny gaty köp ýerde tutaryk edinýärler. Hakykatdanam "zeri zergär tanaýar". Mysal üçin,futbol hakynda braziliýaly meshhur Peläniñ,argentinaly Maradonanyñ,germaniýaly Bekenbaueriñ,franciýaly Platiniñ... aýdanlaryny ýönekeý janköýeriñ aýdanlary bilen deñäp bolmaz. Ussatlaryñ beren bahasy jedelsizdir.
Shu ýerde meshhur wenger syýahatçysy Arminiý Wamberiniñ halylarymyz hakynda aýdan sözüne ünsi çekmekçi.
"...Reñkleriñ haýran galaýmaly arassalygyndan,matasynyñ berkliginden bashga-da,bu göçüp-gonup ýören ýarym wagshy zenanlaryñ sekilleriñ simmetriýasyny saklamak basharnyklary hem inçeden duýushlary ýewropalylaryñ gaty köpüsine "Añry otur" diýdirip biljek..."
Geliñ,meshhur alymyñ zenanlarymyzy "göçüp-gonup ýören ýarym wagshy" diýip atlandyrmasyny "Añry otur" diýiljek ýewropala düshnükli bolsun diýlip aýdylan hasap edeliñ.Çünki simmetriýany inçeden duýmak we ony saklamak basharnygy göçüp-gonup ýören ýarym wagshynyñ edip biljek zady däl.Muny taryh subut etdi.Shol döwürlerde ýarym wagshy diýlip göz öñüne getirilen halkyñ örän çuñdan gaýdýan medeniýetiniñ,edebiýatynyñ,sungatynyñ,taryhynyñ bargdygyna hut Wamberiniñ özi hem göz ýetiren alym.Biz onuñ uly zähmet siñdirip,bashardygyça terjime edip Magtymguly Pyragynyñ shygyrlaryny ýewropalylara tanadan alymdygyny bilýäris. Hakykatdanam,simmetriýany inçeden duýup we saklamagy basharyp,hala girizen zenanlar bilen däl,shol zenanlaryñ ýörelgesini ýitirmän,arkama-arka öwrenip,olary biziñ günlerimizde gaýtalap bilýän halyçylaram ýewropany haýrana goýýar. 1996-njy ýylda Ganowerde geçirilen Bütindünýä sergisinde belli halyçymyz Ogulnabat Meredowanyñ haly dokaýshyny gören dashary ýurtly synçylar:"Siz barmaklaryñyz bilen erishleri-de sanap alañzok.Türkmenler ir wagtlar kompýuter ulgamyna geçipdirler" diýip baha beripdirler.
Halyçylyk sungatymyzy dashary ýurtlular ýöne ýere kompýuter ulgamyma deñemeýärler. Muña has gowy göz ýetirmek üçin Wamberiniñ "simmetriýany inçeden duýmak we ony saklamak" diýýänine düshünjek bolalyñ.
Assimmetrik bir shekiliñ birnäçe görnüshlerde yzly-yzyna gaýtalanyp gelmegi bilen simmetriýa emele gelýär.
Türkmen halysynda bolsa simmetriýanyñ has kämil,manyly görnüshlerini tapsa bolýar.Zenanlarymyzyñ shol täsin nagyshlaryñ,gölleriñ simmetriýasyny inçeden duýup saklap bilmek basharnyklaryna Wamberiniñ näme üçin ýewropalylara "Añry otur" diýip biljek derejede baha berendigine indi düshünen bolsak gerek.
Çeshme: "Ýylnama-2001"
Gadyrly agzalar gijirägem bolsa sizi türkmen halysynyñ baýramy bilen gutlaýan!
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 32/32 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 25 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 32
Ýylnamanyň maketini men edipdim :-)
saňa o kitapjyk nirden düşüp ýör.
ýa internetden tapdyňmy? (eyho.8m.net)
pars-täjik halylary ösümlik nagyşly, ýagny aýlkawlyja-maýlawlyja.
türkmen halylary geometrik formada.
strogiý.
tertipli-düzgünli.
kä wagt halylarymyza seredip oturýan we öňümde harby parad geçirilýän ýaly.
nagyşlar nyzamda durlar, edil soldatlar ýaly.
her halkyň halylaram gowy, ýöne biziň halylarymam peslär ýaly däl.
halylarmyz tertip-düzgünli, emma biz halk hňkmünde beýle bir tertip düzgünli däl.
mysal üçin nemisler düzgüni halaýalar.
belki türkmen halylary nemisleriňkidir? :-)
(oýun edýän)
belki-de nemisler türkmenlerden gelip çykandyr?
:-)
Bäh, gara pishik siziñem ýetmedik ýeriñiz ýog-aý 🙂 tüweleme,ýöne gowja ish!
Maña ol kitapjyk sheýle düshdi: 2001-nji ýylda ýarysha gatnashdym. Tm baýdagyna bagyshlanan ýaryshda Tm boýunça 3 orna mynasyp boldum(surat çekmekde).baýraklarymyzy ttm mekdepde gowshurdylar.shonda shu kitapjygam gowshurdylar 🙂
Gara pishik,nagyshlar soldatlar durlar diýeñizde tm halyda soldat diýip atlandyrylýan nagysham bardygy ýadyma düshdi. 🙂
aý, ol döwürler dünýe dursun, gara pişik dursun diýilýän döwürlerdi.
onsoň gowja işlemeli bolýady.
edil şol ýyl aşgabadyň metbugat öýünde täze stanoklar oturdylypdy.
şol ýerde çap etdirdik.
ýazgylar Ylýas Amangeldiniň elinden çykdy.
ähli zat gysgajykdan we gaýmajykdandyr.
betje kitap bolupdy.
приятный ятлама болды.
Shol kitapçada ýazylan makalalaryñ hijisiniñem awtory ýazylmadykdy. Diñe çagalaryñ döredijiliginde awtorlar bar.
gaýmagy diýeniñiz-ä hakyky,bet kitap.
stdentkäm, halylara seredip şeýleräk zatlar eden bolardym.
işiň ady baý we batrak.
gowja synlasaň görüner.
bolupmy?
baý gyzyl nagyşda garnyny gäberdip dur.
garyp pakyr gara nagyşda iki büklüm bolup dur.
gyzyl guş asmanda.
gara guş ýerde.
Gara pishik bet! Hawa görünýär. Bu proizwedeniýe onçakly çylshyrymly bolmasa-da manysy çuñ. Tüweleme,edýän ishiñizi gowy bilýäñiz!
Mümkin bolsa,siziñ döredijiligiñiz bilen tanyshmak islärdim.
Mümkin bolsa,siziñ döredijiligiñiz bilen tanyshmak islärdim.
Tüweleme. Halydaky ay we yyldyz $ekilleri barada bilyan dalsiniz?