Hadys Sherif

Pygamber aleyhissalatu wessalam aydypdyrlar:
 
Bir kişi özüniň dünýäsini söýse, ahyretine zelel eder we bir kişi ahyretini söýse, dünýäsine zelel eder. Siz pany bolan zada (dünýä) görä baky bolan zada (ahyrete) gyzygyň, yhtyýar ediň!
 
(Ahmad ibni Hanbal Müsnedi, 4j. 412 sah.)
 
“Dünýä” bilen “ahyret” sözlerinden maksat nämeligi mälim. Bu orundaky söýmekden maksat dünýäniň özüni dogry söýüp, beýleki tarapyny unutmak bolsa gerek. Sahabalaryň arasynda örän baý we uly söwdegärler bardy. Bular öz kesplerini söýmän dowam etdirenler diýip bolmaz. Olar öz hünärlerini söýmek bilen barabar ahyretlerini ondan hem artygrak söýenler. Her halda bu hadysdan hünär we senagat gerek däl diýip düşünmeli däl, zahytlardan bolan Ýahýa ibni magaza „zahydlar dünýäden ýüz öwürmekleri lazym, sen bolsaň dünýä malyny söýýärsiň“ diýenlere Ýahýa „Ahyret tagat-ybadat bilen hasyl bolýar. Ybadat hem dirilik bilen bolýar we oňa kuwwat hem gerek“. Munuň manysy: dünýä ahyreti hasyl etmäge sebäp diýen sözdür. Ahyretiň abat bolmagy üçin dünýäni söýsem onuň näme zyýany bar“ diýip jogap beren. Dünýäni we ahyreti söýmek nähili görnüşde bilmek hem zor ylym. Biz gije-gündiz diýmän hars urup nan gözleýänleri „dünýä söýjüleri“ başy selleli, mele donly sopylary ahyret söýüjileri diýip höküm edýäris. Bu pikirimiz dürs bolmagy hem mümkin. Şonuň ýaly hem uly hata bolaýmagy-da daş däldir. Çünki bu mekkär dünýä köp-köpleri duzaga düşüren dünýädir. Tüsse çykýan ojaklary aňtap ýören, halal-harama seretmän berileni goltugyna gysýan „dannamaýan dykar otyr aş gelse“ diýilýän adamlaryň köpüsi daýhanlar ýa başga işgärler däl, belki il gözünçä ahyret ähilleriniň lybaslaryny geýip bu dünýäni söýmeýänlik dawasyny ýöredýän dolmaz gursakly pylan keslerdir. Şonuň üçin hiç kime suratyna seredip höküm edip bolmaz. Höküm edilýän ýer bu ýerde däldir. Ol gün öňümizdedir. Ägä boluň!...