Alham (Fatiha) suresi we manysy

Bismillahirrahmanirrahym – Rahman we Rahym bolan Allahyn ady bilen.
 
Bu „Allahyn ady bilen bashlayaryn“ diymekligi anladyar. Bu Beyik Sozun leksiki taydan manysy – Allahyn hemme gozel atlaryny ozunde jemleyar.
Bu gozel atlardan „Allah“sheyle manyny beryar:
“Ol Allahy, biz Ony ylahylashdyryas (hudaylashdyryas) we dine yeke-tak Ona ybadat edyas sebabi dine Ol ona mynasyp sebabi Allahyn hich bir mahlukda bolmayan hudaylyk sypatlary bar bolany uchin”
Allahyn gozel atlaryndan “Rahman” we “Rahym” - Allahyn mahribanlygynyn hemme zady we hemme mahlugy gurshap alyanlygyna shayatlyk edyar. Allahyn mahribanlygyny oz durmushymyzda-da group durus. Allah bendelerin haysy dine uyyanlygyna, halal-haram iyyanligine, Allahy tanap-tanamayanlygyna hat-da Allaha sogup duranyna garamazdan hemme adamlaryn shol sanda hemme mahluklarynyn ryzklaryny berip dur. Sebabi bu dunya 5 gunluk synag dunyasi. Nahili bolsan we nahili ishler etsen – o dunyade-de netijesi shone gora boljak.
Allahyn sozun doly manysyndaky rehimligi - dine Allahyny tanap guna ish etmekden chekinip, gorkup Allahyn pygamberlerinin yollaryndan yoran bendelerine yagny musulmanlara nesip etjek.
Allah- Rahym we Rahmandyr yagny Onun mahribanlygy bendelerin ozlerinde ayan bolyar. Allah tarapyndan berilyan hemme nygmat we jomartlyk Onun tukeniksiz mahribanlygyna kepil gechyar. Onun her bir mahlukdan habary bardyr. Ol Beyikdir yagny Ol hemme mahluga hokum etmage guyji yetyandir.

1-nji ayat:
 
Alhamdulillahi Rabbil Alemin – Alemlerin Rebbi bolan Allaha hamdu-senalar (owguler) bolsun.
 
Bu – Allahyn ya mahribanlygy ya adyllygy esasynda edyan kamil sypatlary we ishleri sebapli Allahy owmegi anladyar. Hemme owgulere doly gornushde dine- Allah mynasyp. Ol dine yeke Ozi butun alemlere hokum suryar. Bu alemlere hemme janly-jandar, mahluklar degishli yone Allah degishli daldir. Ol hemme Felekiyaty (Wselennyy) yaratdy we onda yashayan mahluklara yashamaklary uchin ryzk berdi, jomartlygy bilen uly nygmatlar bilen nygmatlandyrdy. Eger Allah shele etmesedi onda hemme barlyk yashamaklygyny togtadar. Mahluklaryn eye bolyan nygmatlaryn hemmesi – Allahdandyr.
Allahyn dolandyryshygy 2 gornushde bolyar. Umumy we bolekleyin.
Umumy dolandyrylysh – Allah mahlugy yaradyar, ona ryzk beryar we ona dogry yol gorkezyar, shol sebapli olar oz durmushlaryny yagshy yashap bilyarler.
Bolekleyin dolandyrylysh bolsa – Allah oz soyen bendelerini hudayhonlyk ruhunda terbiyeleyar, oz imanly bolmaga we imanyny kamilleshmegine yardam beryar, olary dogry yoldan azashdyryan hemme zatdan gorayar. Bu hokumin ozeni – Allah shol bendelerine yagshylyga baryan yoly yenilleshdiryar we her sherden gorap saklayar. Shol sebapden belki pygamberler koplench oz dogalarynda Allaha “Dolandyryjymyz” diyip gechipdirler. Howwa ol bendelerin yhlaslary Allahyn bolekleyin dolandyrylyshy esasynda bolan.
Bu ayatda Allah Ozune – Alemlerin Rabbi yagny dolandyryjysy diyip aydypdyr. Shonun usti bilen Allah dine Ozi yaradyandygyny, dolandyryandygyny we nygmatlar bilen nygmatlandyryandygyny bellap gechyar. Hemme barlyk Allaha matach we garashly.

 

2-nji ayat:
 
Arrahmanirrahym – Ol Allah Rahman we Rahymdyr.
Yokarda dushundirildi.
 
4-nji ayat:
 
Maliki yewmiddin – Kyyamat gununin Eyesi (Maligi).
 
Ozunde patyshalygy we hokum etmekligi saklyana – Eye diyip aydylyar. Ol Eye – oz islegi bilen buyurmaga, gadagan etmage we jeza bermage, oz mahluklaryna doly hokum etmage guyji yetyandir. Kimin asyl hokume eyeligi – Kyyamat gunde ayan bolar. Ol kyyamat gununde bendeler yagshy we sher ishlerinin gaytargysyny aljaklar. Hut shol gunde bendeler Allahyn hokumini, kamil adyllygyny we hikmeti (payhasyny) achyk we ayan gorerler. Bendeler on name eye bolan bolsalar – shol gunde hemme zatlaryny yitirerler. Patyshalar, zalymlar, mazlumlar, gyrnaklar, gullar yagny hemme adamlar Allahyn onunde den bolar, Onun beyikligine boyun bolarlar. Bendeler ol gunde Allahyn chykarjak kararyna garasharlar, Onun sowgadyna garasharlar we Onun jezasyndan howatyr ederler. Ine shol sebapden Allah Ozuni Kyyamat gununin Eyesi diyip bellap gechdi. Aslynda Allahyn Eyeligi (Hokumligi) butun wagtlara degishli.

 

yokarda 4-nji ayat dal-de 3-nji ayat bolmalydy. Indi 4-nji ayat:
 
Iyyake nagbudu we iyyake nestagyn – Biz dine sana ybadat edyas we dine Senden medet (komek) sorayas.
 
Manysy: Biz bendeler dine Sana (Allaha) ybadat edyas bashga hich kime dal. Senden (Allahdan) bashga hich kimden komek soramayas. Bu yerde ybadat etmek komek soramakdan birinji gelipdir. Yagny ilki ybadat etmeli son dilemeli manysynda. Bu Allahyn oz hakynynn bendelerin hakyndan ustundigini gorkezyar. Yagny birinji Allaha ybadat edip son oz hajatlarymyzy Allahdan sorayas.
Ybadat etmeklik – hemme sozleri we amallary (ishleri) ozunde jemleyar yagny Allahyn halayan amaly ruh bilenem tenin bilenem bolup bilyar. Allahdan medet dilemeklik – iman bilen yagny Allahyn berjekligine ynanyp “Allaha yagshylyk ber we sherden gora” diyip Allaha yuzlenmek bolyar.
Dine ybadat we doga etmeklik adama baky bagty getirer we her sherden aman saklar. Mundan bashga bagta gidyan yol yok. Ine shol sebapden edilen amal dine shonda manyly bolyar – hachanda edilyan amal dine Allah razylygyny gazanmak uchin we pygamberin s.a.w. buyran gornushinde edilen mahaly. Shu 2 shert amala ashmasa – ol edilen yagshy ishden many we sogap yok.
Doga etmekligin ybadat gornushi bolyanlygyna garamazdan Allah ony bu ayatda ayratyn bellap gechdi. Sebabi bende her hayyr ish edende Allahyn komegine matach. Allahyn komegi bolmasa bendanin eden ishinde ustunlik yok we gunalerden aman bolmaz.

 

5-nji ayat:
 
Ihdinassyratal mustakim – Bizi dogry yoldan yoret.
 
Manysy: Bize dogry yoly gorkez, shol yoldan yoret we yoremage yardam et. Bu dogry yol Allaha akidyar we Jennetde tamamlanyar. Hakykaty bilen we ol esasynda yashayan adam ol yoldan yorap biler.
Bashga manysy: Bizi bu yola getir we yoret. Bu yola getir diymekligi – bizi yslam dinine iman etdir we ondan bashga ahli dinlerden ayyr. Yoret manysy bolsa – dinin kanunlaryny owrenmek we shone gora yashamak. Bu ayat ozi bir ullakan peydaly, chun manyly we hemme taraply dogadyr. Allah bendelere Ona yuzlenenlerinde (namaz okanlarynda) shu ayaty aytmagy parz edipdir, sebabi bende dogry yola we komege matach.

 

Isa Mesih Ýol, Hakykat we Ýaşaýyş Mendirin, hiç kim Hudaýa Mensiz baryp bilmez!

Isa Mesihiň hakykatdan hem Ýolduguny bilmegiňi Biribardan dileg edýärin!

Tuweleme gaty gowy yazylypdyr bu teswir

6-njy ayat:
 
Syratellezine enamte aleyhim gayril magzubi aleyhim weleddalin – Nygmat beren bendelerin yolundan yoret, gaharyn inen we azashanlaryn yolundan yoretme.
 
Dogry yol – Allahyn nygmat beren pygamberlerin, imanly yagshyzadalaryn, shehidlerin yoly.Bu yol – hakykaty yoyup Allahyn gahary inen we hak yoldan boyun towlanlaryn yoly dal. Beyle yagdaya dushenler yewreylere we shone menzeshlere degishli. Bu yol – oz nadanlyklary bilen hakdan yuz owurip azahanlaryn yoly dal. Bu yagdaya dushenler hristianlar.
Bu Alham suresinde beyleki surelerden yok bolan zat bar. Bu surede Allahyn birliginin uch esasy gorkezilyar. Allahyn Rebligine (Dolandyryjylyk) bolan imany “Alemlerin Rebbi” diyen ayatyndan gelip chykyar. Dine Allaha ybadat etmeklik bolsa “Allah” adyndan we “Dine Sana ybadat edyas we dine Senden komek sorayas” ayatyndan gelip chykyar. Allahyn gozel atlaryna we kamil sypatlaryna bolan iman bolsa- yokarda bellenip gechilen “Allaha ahli owguler mynasyp” diyen ayatyndan gelip chykyar. Bu Allah birligini duzuji – Allahyn Ozi suratlandyryshy we pygamber Muhammed s.a.w. Allahy suratlandyryshy yaly Allahyn gozel atlaryn we kamil sypatlaryna iman etmekden ybarat. Mundan bashga Allahyn sypatlaryny asyl manysyndan mahrum etmeli dal we ol sypatlar bilen kimdir birini ya mahlugy sypatlandyrmaly dal. Ol kamil sypatlara dine Allah degishli.
Bu sure Muhammed s.a.w. pygamberligine-de ysharat edyar. Yagny “Dogry yoldan yoret” sozunden gelip chykyar.Muhammed s.a.w. pygamber bolup iberilmedik bolsa dogry yoly tapyp bolmazdy.
“Maliki yewmiddin – Kyyamat gununin Eyesi” sozlerinden adamlaryn eden ishlerine gora jezalanjak ya serpaylanjakdygy gelip chykyar. Bu ishler adyllyk bilen amala ashar sebabi “din (yagshy ya yamana gaytargy)” sozi asyl manysy bolan adyllyk gaytargysy manysyny beryar.
Bu sure her hili azashan yollaryn barlygyna ysharat edyar hat-da yslam dininde-de. Elbetde hemme zat Allahyn takdyry (yazyshy yaly) bolyandyr. Dinde mejburlyk yok her kimde saylamak hukugy bar. Shol sebapden “Bizi dogry yoldan akit” diyen sozler shol sebapden nygtalyp gechilen.Dine taze zatlary goshyan kowumlaram yslam dininde bar. Her kim eden ishine gora baha berler.
Mundan bashga bu surede yhlas bilen Allaha ybadat etmek we komek soramak “Iyyake nagbudu we iyyake nestagyn – Dine Sana ybadat edyas we dine Senden medet sorayas” diyen ayatyndan gelip chykyar. Owguler bolsa dine Alemlerin Rebbi bolan Allaha degishli we bolsun!

 

Omrung uzak bolsun!!!👍
Dowamyna garashyas.

Sag boluñ!

krasavchik:
Tkmtalyp berekella,yone yekeje 1 zat,shu okalyshda,arapcha owrenmeklik has dogry gelya,eger tkm harpda bsa soz uytgeya,emma biz kurany dogry owrenmel,mana dushunensiniz dp umyt etyan

Dogry ýoly Hudaý Töwratdan başlap, Zebur, gadymy pygamberler arkaly wada berip gelen we pygamberlik edenleri we gelip Hoş Habar bolan Injilde aýan bolan Isa MEsihdedir. Çünki Isa Mesih şol Dogry Ýolyň özüdigini durmuşy bilen, eden işleri bilen we taglymaty bilen subut edip görkezdi. Hiç bir ynsan Isa MEsihiň ýaşaýşy ýaly ýaşap bilmedi we öwredenleri ýaly öwredip bilmedi, ondan başgada Ýol, Hakykat we Ýaşaýyş...bolan Isa MEsihi ozla-başda bar bolan Hudaýyň Sözüdi we şol bar bolan Baky Söz gökden inip ýere geldi. Ine şu sebäpden hem Isa MEsihiň dünýä gelmegine alem-jahan üçin Hoş Habar boldy!
Bu sebäpden bizi bir dörän din dogry ýoly görkezip bilmez, şol Ýol bolanyň Özi bizi şol Ýoldan jennete äkidip biler! Sen kime ynanjak ýol ine budur, ýada oldur diýýänleremi ýada gökden inip gelen we bu günki gün hem diri bolan Ýoluň Özünemi!
Bu sebäpden Injili öwren we şol Ýoly tanamaga çalyş!