Derdimiz

Dert sözü gündelik durmuşymyzda kän ulanylanok öýtýän. Köplenç, problema, depressiýa ýaly sözler ulanylýar. Munyň bir sebäbi belki düşinjemiz we derdimiziň üýtgemegi bolup biler diýp pikir etýän. Ýagny çyndanam bizde dert ýok, bizde diňe problema bar. Gaýgy, gam gussa ýaly sözler belki dert sözüniň meňzeş sözleri bolup biler. Ýöne soňky döwür depressiýa sözüni köp eşitýän. Depressiýa sözünden gaty nähoş bir duýgy alýan. Sebäbi depressiýada umyt ýok. Problema bolsa, kiçi zatlary aňlatýar maňa. Meselem, okuwa girmek, diplom almak. Belki taýynlanmadyk bolsaň, ýada kyn bir sapak bolsa synag problema bolmagy mümkin. Ýada işdeki bir mesele problema bolmagy mümkin. Aýlygyň az bolmagy problema bolmagy mümkin. Bärde hemmesini sanap oturmaýyn, problemalar köp. Ýöne dert başga ýaly. Dert uly bir mesele ýaly. Ol umytsyzlyk däldir. Dertli bolmak, melanholik ýaly diňe gamgyn görünmeklik psihologiýasy däldir. Dertli bolmak, kiçi meselelerde gam gussa girmek däldir. Dertli bolmak, hiç haçan depressiýa däldir. Meniň düşinjemde dertli bolmak, derdiňe aşyk bolmakdyr. Ýöne derdiňe aşyk bolmak üçin uly bir derdiň bolmaly. Ile gowy görünmek, şohrat, pul, uly wezipä ýetmek ýaly meseleler meniň dünýämde bar bolsada diňe problemadyr, ýöne derdim däldir.

Taryha bu nazar bilen seredenimde, ilki bilen “ümmeti üçin özüni heläk etjek derejede” dertlenen pygamberimiz (s.a.w.) gelýär göz öňüme. Hakyky dertli. Derdi hem hakyky dert. Belki dert edip boljak ýekeje hakyky dert. Näme üçin? Sebäbi Allah üçin, ümmeti üçin, ýagny başgalary üçin dertlidi. Öz şahsy durmuşy we rahaty üçin däldi. Ondan soň, pygamberimiziň iň ýakyn dertdeşi, Hz. Ebu Bekir (r.a.), “Allahym meni şeýle bir ulalt, dowzahy ýekeje özüm doldyraýyn, başgalary üçin ýer galmasyn” diýýän dertli. Dert diýlende, Hz. Eýup a.s. y ýatlamazlyk bolarmy? Hz.Ybrahym a.s. , Hz. Ýusup a.s., Hz.Ýunus a.s., Hz. Isa a.s., we beýleki pygamberler we olaryň sadyk ümmetleri... biriniň aýdyşy ýaly “oňa dertli diýmek hormatsyzlyk bolar, ol derdiniň aşygy”...

Onsoň özüme seretýän, nebsimiň şu dert diýýän problemalary dertmi? Maşynym ýokmyşyn, öýüm ýokmyşyn, gowy bir wezipem, gowy bir aýlygym ýokmyşyn. Gowy bir uniwersitetde okamandyryn, kariýeram ýokmyşyn. Diýmek nebsimiň düşinjesi üýtgäpdir. Nebsimiň derdi üýtgäpdir. Problemalary dert kabul edip başlapdyr.

Nebsimi, aklymyň we ýüregimiň dünýäsine myhman edip bilsedim, myhman bolmak däl, mukim bolmagy saýlardy. Bu dünýäde dertli bolmak bagtdyr. Eý akylsyz nebsim! Bagtyňy problemasyz, depressiýasyz bir dünýäde gözlemegiň dogry! Sebäbi biziň dünýämizde diňe derdimiz bar. Derdimiz bilen bile umytymyz bar. Derdimiz we umytymyz bilen bilelikde bagtymyz bar. Bu bagt, käte özüňi bagtly duýmak däldir. Bagt wagtlaýynça duýylýan bir şadyýanlyk däldir. Bagt, deňizleriň üstinde tupan bolsada, deňiziň düýbindeki düýpli bir rahatlyk ýalydyr. Daşardaky hadysalar bilen gelýän, problemalaryň çözülmegi bilen gelýän bagt bagt däldir.

Derdimiz hiç haçan dynmaz, “dünýäde dynsa Aýa çykarys” diýpdir dert aşygy. Şol dert aşygy aýtmyşlaýyn “dertsizler ýagdaýyndan utansyn”... sebäbi jikir, jikir gülişler, her sözde bir hezil gözlemek, her hadysada gülmek üçin bir sebäp gözlemek, dertsizligiň alamatydyr. Wagtlaýynça şadyýanlyk gözleýän bagtsyzlygyň alamatydyr. Şol dert aşygy ýene aýtmyşlaýyn “döwrümizde iň uly dert dertsizlikdir”...