Okuw dersinde bolan waka

Abu Hanifanin oyi Bagdadyn kone yerinde yerleshipdir.Abu Hanifanin sapaklaryny dinlemek uchin birnache adamlar her gun onun oyune yygnanyshyardylar.Bir gun Akyldar Bohlul hem bu derslere gatnashypdyr.Bohlul okuw otagyna girende,otagyn torunde oturan adamlar,ona yer beryarler.Emma Bohlul edil giren yerinde,gapynyn yanynda oturupdyr-da,uns bilen Abu Hanifanin sapagyny dinlap bashlapdyr.Abu Hanifanin shagirtleri oran kopdi we olaryn kopusi Abu Hanife Bagdadyn in akylly alymy diyip hasaplayardylar.Shol gun Abu Hanife oz sapagyna sheyle sozler bilen bashlapdyr:"Kabir musulmanlar:"Sheytan dowzahyn odundan azap cheker diyip ynanyarlar.Men bu ynama garshy."Shagirtlerinin biri yerinden turup,ondan sorapdyr:"Ey Shyh! Oz garshylygynyzy subut etmek uchin deliliniz barmy?"Abu HAnife usgurip,bokurdagyny arassalap:Elbetde bar,sheytan otdan yasalan,dowzahyn ozi hem otdur.Ot ody nadip yakyp bilsin?!"Bu sozleri eshidip,adamlar hayda-way diyship,birek-birege serediship,hich zat diyip bilmandirler.Sowesh meydanynda yenish gazanan yaly bolup,Abu Hanife uludan demini alyp,oz-ozune buysanyp,oturanlaryn hemmesine ulumsylyk bilen goz aylapdyr.Akyldar Bohlul hem iki elini eneginin ashagynda goyup,arkayynlyk bilen ona syn edip otyrdy.Birbada ahli oturanlar dymyar.Gysga wagtlyk umsulikden son Abu Hanife chykyshyny dowam etdiryar:" Bashga bir ynama hem men garshy.Kabir musulmanlar Hudayy gorup bolmayar diyip ynanyarlar.Emma bar bolan zady gorup bolmazlyk mumkin dal."Adatyna gora,aydan sozlerinin sozlerini gorjek bolup,Abu Hanife yene-de dymyar.Oturanlar hem dymyarlar.Bu umsumlik olaryn Abu Hanifanin sozlerini tassyklayandyklaryny anladyardy.Akyldar Bohlul yene-de oz yiti nazary bilen Abu Hanifa gozuni dikip otyrdy.Abu HAnife onkusinden hem has batly sesi bilen: "Ey adamlar! Huday hemme zady yaradan we ahli ishler onun ygtyyary bilen edilyar,adam hem her bir ishi edende,shol ishi oz ygtyyary we erk-islegi bilen amala ashyryar"diyip kabir musulmanlar aydyarlar. "Bu sozler bir ishi mejbur bolup etmekligin we oz erk-islegin bilen etmekliginin jemini anladyar we akyla sygmayar" diyyar.Dinleyjilerin arasynda bir adam: Ey Shyh! Bu barada senin oz pikirin name? Biz senin pikirini bilesimiz gelyar" diyyar.Shyh: " Menin pikirim boyuncha ahli zat Perwerdigarimizdendir,onun bendesinde bolsa islan ishini etmek uchin ygtyyary yokdur" diyyar.Adamlara ozunin sozlerinin tasir edyandigine goz yetirip,Abu Hanife pikirlerini beyan etmage has-da howeslenyar.Birdenka Abu Hanifanin tarapyna bir kesek zynylyar.Zynlan kesek edil manlayyna degyar.Abu Hanifanin yuzi chym-gyzyl bolyar.Oturanlar Bohlula gen galyp seredishyarler.Ol bu ishi name uchin etdika?!Bohlul yerinden turyar.Abu Hanifanin shagirtleri gaharlanyp,Bohlula temmisini bermek uchin onun dashyna uyshyarler welin, Bohlulyn Harun-Ar-Rashid patyshanyn garyndashydygyny yatlap,ona zat diymekden chekinyarler.Eger-de Bohluldan bashga bir adam bu yaramaz ishi eden bolsa,ony saginman yenjerdiler.Abu Hanife manlayyny bir bolek mata bilen danyp,nagilelik bilen Bohlula seredyar:Yaraly manlayym bilen edil hazirin ozunde Harun-Ar-Rashidin yanyna gidip,sana garshy shikayat etjek."Bohlul ahli shagirtlere goz aylap,arkayynlyk bilen jogabyny beryar:Men hem senin bilen Harun-Ar-Rashidin yanyna gitjek." Abu Hanife oz shagirtlerine: "Siz hem menin bilen gidin,Bohlulyn eden ishine shayatlyk edersiniz!" diyyar.Bohlul hich zat eshitmedik bolup, Abu Hanifanin oyunden chykyp gidyar.                                                                      ***Bir sagatdan son Abu Hanife Halyfyn yanyna geldi.Harun-Ar-Rashid Abu HAnifani gowy tanayardy we onun meshhur ulamadygyny we onun kop shagirtlerinin bardygyny bilyardi.Abu Hanifani bu yagdayda gorup,Harun-Ar-Rashid oran gen galyp,bolan zatlary ondan sorayar.Abu Hanife shol gunun wakasyny aydyp beryar.Harun-Ar-Rashid hadysany eshidip,muna gahary gelipdir."Bohluly nirede bolsa-da tapyp,tizden-tiz menin yanyma getirin"diyip perman beripdir.Harun-Ar-Rashidin nokerleri Bohluly yenillik bilen tapyarlar,sebabi shol wagt onun ozi Harun-Ar-Rashidin koshgune gelyardi.Asudalyk bilen yorap gelyan Bohluly gorende, patysha barha gaharlanyp,onun ustune gygyrdy: Bagdadyn in uly ulamasyna kesek zynyp manlayyny yaran senmi?!"Bohlul egnindaki donuny duzedip: "Men yarmadym" diyyar.Abu Hanife derdine chydap bilman,kellesini eli bilen tutup durdy.Bu sozleri eshidip,oda tutulan yaly boldy-da,sakynyp-sakynyp aytdy:Sen... Sen... nadip munun yaly sozleri aydyp bilyarsin?!...Ey zalym! Menin shayatlarym bar."Bohlul:"Mumkindir.Emma menin sana nahili zalymlyk edendigimiayt,goreyin"diyyar.Abu Hanife:"Kesek zynyp,manlayymy yardyn,onun agyrysyna chydar yaly dal."Bu sozleri aydyp,ol shagirtlerine seredyar:Siz diyenlerimi tassyklayarsynyzmy?"Shagirtlerin hemmesi biragyzdan: "Hawa tassyklayarys" diyyarler.Bohlul Abu Hanifa yuzlenyar: " Sen agyrym bar diyyarsin. Nirede senin agyryn? Ony bize gorkez."Abu Hanife gulumsirap:"Agyry gorunyan zatmy name,men ony sana nadip gorkezeyin?!"diyyar.Bohlul kellesini yaykap jogap beryar:Beyle bolsa senin agyryn yok,sen yalan sozleyarsin,sebabi senin oz pikirin boyuncha gorup bolmayan zadyn barlygy mumkin dal."Abu Hanife elleri bilen kellesini tutup galyar.Bohlul bolsa,shagirtlere yuzlenip,oz sozuni dowam etdiryar:"Kesek sizin halypanyza hich bir zyyan yetirip bilmez."Abu Hanifanin shagirtleri hayran galyp,oz mugallymlaryna tarap seredip,ol Bohlula kesgitli jogap berer diyip garashyarlar.Emma Bohlul jogap uchin hich bir pursat goyman:Adam toprakdan yasalypdyr,kesek hem toprakdandyr.Sheylelik-de toprak topraga nadip zyyan yetirsin?"Abu Hanife Bohlulyn akyl-payhas basleshigine bashlandygyny anyar.Bu basleshikde ol Bohluldan yeniljekdigine-de dushunyar.Abu Hanifanin endam-jany titrap bashlayar,utanjyndan yana ol kellesini ashak egyar.Bohlul egnindaki dony yene-de bir gezek duzedyar-de,Harun-Ar-Rashide sheyle diyyar:" Ona tarap kesek zynanym uchin men gunakar dal,sebabi Abu Hanifanin pikiri boyuncha,islan ishini etmage adamyn ygtyyary yokdur.Sheylelik-de,Abu Hanifanin pikirine gora,bu ishi edemde menin ygtyyarym yokdy."Harun Ar RAshid hayran galyp Bohlula seredyar.Akyldaryn payhasly sozlerine garshyhich kim hich zat aydyp bilmeyar.Abu Hanife shagirtlerinden utanyp,kellesini ashak egip,oz ichini gepledip:" Hemme zat uchin ozum gunakar" diyip netije chykarypdyr.

Haladynyzmy?

Haladym,gowy eken(66%, 4 adam)

ay boljak(0%, 0 adam)

duybunden yaramady(33%, 2 adam)