METAFOR
Bilinmeýän bir zady öwrenme usullaryndan biri bolup öwrenilen bilgileriň ýatda saklanmasyna we aňsat ýada salma usullarynyň iň ýaýbaň ulanylýany metafordyr.
Metafora analogiýa hem diýilýär. Metafor ýa-da analogiýa, bilinmeýän bir zady öň bilinýän we aňda bolan bir zada baglanyşdyryp, meňzeşdirip öwredilýän ylmy usulydyr.
Umumy ele alanymyzda metafor, dünýä göz ýetirmänä we aňymyzda ornaşdyrmana kömek edýär. Ol meňzetme usuly bilen dünýäni görme we aňymyzda pikir etmänä ýardam berýär. Galyberse-de ol, bize del bolan aň-düşünjäniň bize tanyş bolan pikire meňzedilmesi we tanyşdyrylyp özleşdirilmesidir.Öwrenmäniň iki fundamental düşünjesi, bilinenden bilinmeýäne we maddadan görünmeýäne gitmekdir. Metaforlar hem bilinmeýäni we görünmeýäni düşündirmekde görülýän we bilinýän mysallar arkaly düşündirmekdir.
Bir zady öwretmekde mugallymlar metaforlary dogry ýerde ulanmany başarsalar, olar maksatlaryny aňsat amala aşyrarlar.
Metaforlar näme üçin möhüm? Sebäbi olar biziň beýnimiziň öwrenme usulyny ulanýar. Biz bir zady öwrenenimizde öňki bilýän zatlarymyza meňzedip öwrenýäris. Meger, bilýän zatlarymyzy hem ýada salmanyň iň oňaýly ýoly hem metafor bolsa gerek.
Keçeli, 03/05/2012
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 17/17 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 28 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 17
hawa hatta eddil shugun hem ettim men shuny, Cihangire baryadym we hemishe shol yerin ady yadymdan cykya gerek wagty, son yolda baryakam birden yadyma dushdi we name ucin hemishe unudyakam shu yerin adyny dp pikir ettim, sonam birden gonshymyzyn Cihangir atly oguljygy yadyma dushdi we atlary menzesh ekeni indi yadimdan cikmaz dp yatlap goydum 🙂
Öň bir sany oglan 5-6 sany oglana birnäçe sorag berýärdi. Meselem, iň gowy görýän sanyňyz we iň gowy görýän oýunçyňyz we şm. Soň ýekänme ýekän şolaryň jogaplaryny aýdarmen bolýardy. Ýaşkak ol zatlara geň galardyk. Asyl görüp otursam ol meňzetme arkaly ýatlaýan eken.
Bu ýerde, ýat tutmagyň bir usuly bolan 'asossasiýa' hem bar öýtýän, bagdaştyrmak usuly, ýagny metaforlar şol usuly ulanýar diýen netije çykýar da. Metafor usulmy ýogsam uslupmy? Meniň pikrimçe, metafor bir uslup, edebi bir uslup, bu uslup bagdaşdyrmak usulyny ulanýar öýtýän.
ynha şuňa ýat tutmak üçin bagdaştyrmak usuly diýilýär
Aslynda, uslup-stil bolýar, usulyň hem stile meňzeş manysy bar, ýöne türkmen dilinde käbir zatlaryň terjimesini tapyp bilmän, düşindirip bilmän bulaşyp otyryn şu wagt. Garaz, Metafor edebi bir stil, Bagdaşdyrmak bolsa ýat tutmagyň stili.
bolup biler, garaz men ishim yat tutman koplen examler ucin. Yone unutganlik artyp bashlady mende, hatda duyn hem telefonda biri bn taryhdan gurrun edip otyrkak Muhammet Shanyn ejesinin ady ynha shu wagt yadyma dushdi yazyp otyrkam Turkan hatynyn ady yadyma dushmani gecdi, shugunem kop pikirlendim namedi dp, eddil shu wagt bolsa Turkan Shoray bar shondan yadynda sakla diyyan buyrugy berya beynim. Bu haysy usula ya uslyba giryanine Keceli aga jogap beraysin
Ýokardakyndan tapawuty ýok, bulam bagdaşdyrmak bolýar. Ýat tutmagyň 3 ýada 4 ýolu bar. Bular ähli adamlarda bar. Ýöne herkimde üýtgeşik potensialda bolýar. Ilki göz bilen görüleni, surat ýatkeşligi. Ikinjisi eşidileni, ses ýatkeşligi. Üçinjisi, bagdaştyrmak ýolu bilen ýat tutmak. Bular stil däldir, hemmede bar, tebigy häsiýet. Ýöne Metaforlar ana şolardan bagdaşdyrmak ýoluny ulanýar.
Barey yzyna ugra bash sahypadan 8-)
metafor diysene
mende-de yatdan cykarmaklyk keseli uly. Elhamdulillah yatlamam onat, yone cykarman ansat. Ya kyn sozler bolya sholary yatlajak bolsam hokman bir zada menzdip yatlayan.
Metaforany gysgajyk düşündirende göçme manyda aýdylan sözler bolýa, bulary köpümiz ulanýasam, meselem:
«Doň ýürek»
«Geçiň öň aýagy»
«Ýüregim para-para boldy»
«Ýer bilen Gök ýaly»
«Içimde it uwlaýa» we ş.m.
metafor bizin durmuşumyzyn her tapgyrynda ulanylyarmyka diyyan. meselem çagajyklar dünyani öwrenyarkeler özlerinin azajyk bilyanjeleri bn baglanyşdyrmagy başaryarlar diyip pikir edyan.
Piaget adamlaryn beynisinde şemalaryn barlygy hakda aydyp geçipdir. her bir öwreniljek taze informasiya üçin beyinde taze şema açylyar. her taze informasiya kabul ediljek wagty beyinde bar bolan önki şemalar bn menzeşlikleri, tapawutlary gözden geçirilyar. baglanşyk gurulyar. ana şol taze şema açma yada önki şemalar bn baglanyşdyrma meselesinde de metaforlar işe girişyar.
umuman aydylanda beynimizin işledilmeginde metaforlar ullakan ahmiyete eye.
peydalyja temalar açylsa begenyan da özümçe =) köp sagbolun keçeli aga=) ellerinize güller. paylaşyp durun.
öran tasin zat eken özüm kan ulanardym bu usuly emma bunun metafor diyp belli bir usullygyna şuwagt göz yetirdim 🙂 sagbolun peydaly mowzuklarynyz üçin 🙂
Aslynda her bir ene-ata mugallym. Biziň ilkinji mugallymymyz eýse mukaddes käbämiz dälmi?! Wagt maňa olaryň iň esasly we gadyrly mugallymdyklaryny öwretdi. Sebäbi, klasdaky mugallymlarymyz bize öňki bilimimize bilim goşdy, emma mukaddes käbämiz we kyblamyz bolsa başdan öwretmäni seçmek bilen iň uly sapagy işledi. Şu sebäpli hem öwretmäniň usullaryny bilmek biziň her birimizi gyzyklandyrar.
mende tersirägaý, 🙂 her gün ishden gaýdyp.5 min ýöräp,otagdashymyñ ish ýerne gelýän.olam mashynyn acharny oýnap chykýa,her günem achara gözûm dü$ende, bee ,shu seýfleri,gapylary gulpladymmykam - diýen pikir kellä gelýä... Her gün sheýle 🙂
Бу комментлары. Чылшырымлашдыр дийсен окдай булар 😆