Turkmen oyleri
Her yerde hemsihe dine Turkmen atlary, Turkmen halylary, Turkmen tagamlary hakynda gurleshyas, Gelin Turkmen oyleri hakynda gurlalin. Meselem her Turkmenin oyunde gylych bolmaly diyip eshitdim shol na dereje dogry. Ondan dashary Turkmen oyleri dine Gara oyden ybarat bolupdyrmy? Hich uly oyler bolmandyrmy?
Shu wagt bizin guryan oylerimizin arhitekturasy nireden gelip chykan? Indi oy gurjak bolsak Turkmen arhitekturasy diyer yaly nahili oyler bolmaly?
Hany sizler name pikir edyaniz???
Men ozuma bir gowy arhitektura tapyp bilsem shon yaly edip gurjak ya bolmasa chatmada bormy yada wagonda bormy yashaysammyka?!?!?!
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 15/15 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 7 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 15
Hakykaty tapmadyk Koshkde yashasa-da betbagtdyr, hakykaty tapan zyndanlarda bolsa-da bagtyyardyr. Owadan we huzyr doly jayy yurekde gurup biljek arhitektorlar gerek.
Turkmen jaylarynyn icinde hakyky turkmenlik duyulsa gowy. Suwalan jaylar, komplex jaylar, kompaktnyy jaylar bolsun tapawudy yok, icine girende gownin acylsa gowy. Gylyc, tupen asylyan dowurden oba gocdi. Taryhy gowy goryanler ayry otag doretse bolar muna, yone myhman jayda beter haybatly durar. Myhmanyn gelishi bn gidishi des-den bolar son 🙂. Turkmen ucin yer proyektinde, ykjam we tamiz gurulan jay, gin we gurnalan yerzemin, iyjegini ekmage mellek we towuk saklamaga ketek bolmaly. Turkmen dayhancylyksyz we ekerancylyksyz bolmaz. Shaherden oba yeri mun pay gowy, shol melleklerin ysy nama degenok. Wagon bn kulbede hem yashap bolar, nace meydan az bolsa hysyrdyn az bolya-da. Garasoymez we yeke oyli bolsan kicijek jayy gurjak yaljak edip ozunjik yashabermeli. Yone uly mashgala islesen, myhmana yuzlenmek islesen kulbejigin in bolmanda iki-uc komnatly bolmagy gerek.
Turkmen jaylarynyn icinde hakyky turkmenlik duyulsa gowy. Suwalan jaylar, komplex jaylar, kompaktnyy jaylar bolsun tapawudy yok, icine girende gownin acylsa gowy. Gylyc, tupen asylyan dowurden oba gocdi. Taryhy gowy goryanler ayry otag doretse bolar muna, yone myhman jayda beter haybatly durar. Myhmanyn gelishi bn gidishi des-den bolar son 🙂. Turkmen ucin yer proyektinde, ykjam we tamiz gurulan jay, gin we gurnalan yerzemin, iyjegini ekmage mellek we towuk saklamaga ketek bolmaly. Turkmen dayhancylyksyz we ekerancylyksyz bolmaz. Shaherden oba yeri mun pay gowy, shol melleklerin ysy nama degenok. Wagon bn kulbede hem yashap bolar, nace meydan az bolsa hysyrdyn az bolya-da. Garasoymez we yeke oyli bolsan kicijek jayy gurjak yaljak edip ozunjik yashabermeli. Yone uly mashgala islesen, myhmana yuzlenmek islesen kulbejigin in bolmanda iki-uc komnatly bolmagy gerek.
Style salam,
Hemme zat mumkinchilige we zerurlyga we islege gora edilyar. Yone hemme zatda tygshytlylyk blen amatly jay gurup bilsen gurubermeli. Mumkinchilik we zerurlyk barka durli amatlykdaky jaylary gurubermeli, chatma diyip oturmalyy dal. Oyden gylych asmak eyyam bu isglere we dusunjelere giryar. Menin uchina geregi yok. Amatlyklary bar bolan we tertipli arassa bolsa bolany.
Menin uchinem oba gowy yaly yagny rahat ginlik we hysyrdysy az we tebigata has yakyn bolanyndan. Adam dunya derderesinden biraz ozuni aman saklayar we yurege ginlik beryar.
Mumkinchilige gora gurubermeli. Yone entak tmler arhitektor tutup jay gurar yaly dereja baranok oydyan. Olam ylym we ykdysadyyetin osmegi bilen adamlar janlanyp bashlarlar.
Bu soragyn jogaby adama gora uytgeyar.
Style salam,
Hemme zat mumkinchilige we zerurlyga we islege gora edilyar. Yone hemme zatda tygshytlylyk blen amatly jay gurup bilsen gurubermeli. Mumkinchilik we zerurlyk barka durli amatlykdaky jaylary gurubermeli, chatma diyip oturmalyy dal. Oyden gylych asmak eyyam bu isglere we dusunjelere giryar. Menin uchina geregi yok. Amatlyklary bar bolan we tertipli arassa bolsa bolany.
Menin uchinem oba gowy yaly yagny rahat ginlik we hysyrdysy az we tebigata has yakyn bolanyndan. Adam dunya derderesinden biraz ozuni aman saklayar we yurege ginlik beryar.
Mumkinchilige gora gurubermeli. Yone entak tmler arhitektor tutup jay gurar yaly dereja baranok oydyan. Olam ylym we ykdysadyyetin osmegi bilen adamlar janlanyp bashlarlar.
Bu soragyn jogaby adama gora uytgeyar.
Turkmen jaylary oz ykjamlygy hem-de goze gelshikliligi bilen elmydama unsumi chekyardi. Banu joramyz dogry aydypdyr, ilki bilena nahili jay bolandada ichinde soygi, mahir hem agzybirlik duyulsa gowy boljak. Meselem, bolyar kabir bay oylere baranda, ahli zat yerinde, ahli zat hem upjun edilen we bezelen, emma ichine girende hich shol jayda yashayysh mahiri duyulanok. Emma kabir pesirak yagdayly mashgalanyn jayyna giryan, boldugycha bezelen we arassalanan, emma kop zat yetmezchilik etyar. Emma shol jayyn ichinde soygi we mashgala mahri hem agzybirligi ahli zady bezeyar.
Ozum kop welayatlarda yashap gordum, yone jayy bezemekde in okde hem basharjan Balkan taraplarydygyna gozum yetdi. Balkanda ahli (ahli diyesim gelyar, sebabi yagdayy tarapdan nahili mashgala bolsada sholar yaly jaylary) jaylar turkmen halysy bilen bezelen. Gapydan giren yerinde turkmen halychasy yazylyp, ahli ichgi jaylara gechilyan gapylaryn yokarsy dokalan turkmen haly gapylyklary asylgy. Oylerinin ichinde hem ahli jaylarynda turkmen halylary yazylan....hat-da chaynegi hem turkmen halychadan dokalan basyrgych bilen dokalan. Hakyky turkmen oylerinin nahili bolmalysyny Balkan tarapdan gorelde alasym gelyar ozuma.
Gylyja gezek gelende, menin ozuma kan bir tapawut edemmok. Sebabi kabir oyde hakykatdanam, taryhy gymmatlygy (shol mashgala uchin) bolan, gadymy ata-babadan galyp saklanyp gelyan gylych goyulsa erbet gormezdim. Sebabi kabir oylerde diyseng ajayyp gylychlara, owadan hem inchelik bilen bezelenleri synlamak gyzykly.
P.S.: Banuchichek, myhman jayda gylych bolsa oye gelen myhmanyn gelishi-gidishi des-den bolar diyipsin welin, men onda oydaki gylyjy ayyr diyeyin ejeme 🙂
Türkmen milli öýleri barada pikir edenimizde ilki bilen türkmeniň gara öýleri göz öňümize gelýär. Türkmen halky tartyhda göçüp gonup ýören halk bolasoň, gara öýler çalt söküp düzmäge, we islän ýeriňe göçürip alyp gitmeklik üçin aňsat bolupdyr. Arhitetkturasy hem çylşyrymly däl.
Öýlerde gylyç tüpeň asylyp goýulanynyň sebäbi hem ata-babalarymyzyň parahat durmuşda ýaşap bilmändikleriniň bir subutnamasydyr. Elmydama ýaga (duşmana) taýýar ýagdaýda bolupdyrlar. Häzirki wagtda hem käbir öýlerde bu adatyň dowam edilýänine duşmak bolýar.
Ýenede türkmen edebiýatynda türkmen öýleri barada 5 ganat, 7 ganat diýen ýaly öýlere duş gelmek bolýar.
Nuh pygamberiň jaýy bolmandyr.
ah oy oy diydiniz welin birhili boldumay, shu wagt biz towereklere yol dushmegi ahmal
oyunizi yykmagymyz ahmal diyyaler
ejem bolsa elmydama yerden jayda yashap owrenishen, bizem sheyle onson etaj jaylary ya yokarky etaj
jaylaryny 4 stenaly turme diyip bilyarin
yone son belki owreniship hem bolar
aslynda oyun 2 gapysy bolsa gowy bolyar, turkmencilikde toy diyilyar, Huday yoly diyip uyshemelek edilip dur
onson 2 sany ginnnnn otagyn bolsa, biri ayallar ucun, birem erkekler ucun toyda- zatda hezil berer,
Gowy tema +1
aslynda hazir hokumede yer almak uchin yuz tutanyndan son, olar jayyn arhitekturasyny hem beyleki dokumentler bilen ozlerinde saklayarlar. shaher yerlerde jaylary gurmak uchin hokman arhitektor tutulyar. yone sonundan her kim oz islegine gora uytgedip yor.Dogrudanam jayyn ichinin yylylygy bilen, mashgalanyn mahirli yuregini duyup bolar. Turkmen oylerinin bezegi, her bir turkmen rayatynyn oz girdejisine gora bezelen. Turkmen halynyn ozi oyun gorkune hasam gork goshyar.
Bibijan, Balkanyn oyleri turkmen halychalary bilen bezelen diyipdir, howwa ol sheyle. kopsunin oyune barsan gapylyga, kreslon ustune, ish stolunun ustune chenli halyjyklar bilen doldurylan. Esenguly, Gumdag yaly yerlerde gyzlaryn el ishi dine haly dokamak. Ozleri dokap oyleri bezeyarler.
Cagaly oy bazar, cagasyz oy mazar diyyarlera oyun bezegi caga solar bolmasa oyun kosk bolanda ne peyda. turkmentalybyn diyisi yaly Hudaya sukur indi name alamncylyk barmy gylyc bilen yaragyn gerek yeri yok, yone dine owadanlyk ucin goysan dogry.
Dusmanynga gargasang,jay gur diyip garga.
Turkmen jayynyn ichinde hokman haysy yurtda bolsa bolsun Turkmendigini bildiryan bolsa gowy goryan. Tupen we dutar vilerak goyulsa. Dutar parahatchylygy tupen hem turkmenin namysyny gorkezse simwol hokmunde goymak mumkin. Yone oyde hokman turkmen golli haly turkmenin chuwal garchyny bolsa has owadan gelishyar.
Türkmen jaýynyň içinde
- pr suraty
- baýdak
-kasam
bolmaly
bir sany namazlyk bir sany Kurany Kerim ve yenede dutar. olaram parz dal. 4 stenaly bir jayyn ve ustinden su ge4meyan bolsa içinde bagytly yaşap bilyan bolsan oyindir şol hokman birinka menzetmeli diyen zat yok herkimin bir birinkisinden tapawutly ojaklary bardyr. in esasysy kellani sokmaga deşik bolsa bolyar.