/Aýna Esen/

Aýna ýaşlygyndan dul galypdy. Atasy öýine geleninde bolsa olaryñ jaýlary iki otaglyja kicijek jaýdy. Onyñam birinde ejesi bilen kakasy birinde-de agasy bilen ýeññesi ýaşaýardy.
Onyñ mañlaýyna şäher ýerinde 1 otagly jaýlary bardy. Aýna şol ýere gitmegi ýüregine düwip ejesi kakasyna geñeşip görende olar göwnediler. Üstesine özlerinden artdyranja üç ýüz manat pullarynam berdiler. Ýene-de gyzym birden kösenäýseñ hökman aýtgyn bizem barar durarys ýagdaýyny tapdygymyzdan hor etmejek bolarys Allah saglygam rysgam berewersin balam diýip ak pata berip Aýnany şäher jaýlaryna göçürdiler.
Heniz ýigrimi dokuz ýaşynda elinde iki çagasy bilen şaher jaýda ýaşap başlady. Şäher ýerinde ekin-dikiniñ mal-garañ ýok hemme zady satyn alyp iýmeli işiñ-güýjiñ bolmasa ýaşamak kyn. Aýna bolsa suw ýalyjak ýaş çagalaryny taşlap işläp biljek däldi. Ýöne her zadam bolsa elindäki üç ýüz manat puly bilen tikin-çatyn hünärine hem-de Allaha ynanyp şäher jaýlaryna göçip bardy.
Bu jaýlaryna öñem ejesi kakasy agasy bilen köp gelip gidensoñlar hemme goñşylaryny tanaýardy.
Aýna elindäki üç ýüz manadynyñ iki ýüzine dükandan birnäçe günlik huruş edinip boljak azyk-owkat alyp geldi.

Öýlerini arassalaşdyryp çagalaryna seredip otyrka gapysy kakyldy. Seretse gapy goñşysy Tylla. Aýna Tyllany öýine saldyda çaý hödür edip ondan-mundan gürrüñ etdiler. Tylla işine ir gidensoñ çagasyny bakja äkitmek kyn düşýärdi. Şonyñ üçinem Aýna gowy gelin çagamy Aýna tabşyrsam gowy sereder üstesinede bu wagt kyn ýagdaýda otyrka teklibime ýok diýmez. Aýna iki çaga seredip ýörkä üçem kyn görmez hem çagama seretse hem meniñ öýimiñ işlerine kömek etse her aý iki ýüz manat beräýjek razy bolsa diýip pikir etdide teklibini Aýna aýtdy.
Aýna bu teklibi begenip kabul etdi üstesine biraz ýüregem giñedi. Aýna teklip edilen iş Tylla goñşysynyñ çagasyna seretmeli we olar ýoldaşy bilen bazardan söwdadan gelenlerinde çaý-nahar taýynlap goýmalydy.
Ertesi ir säherden Aýna bu işe girişdi. Tyllañ ogly Ýusuby öz çagalarynyñ ýanyna getirip öz çagasy ýaly edip seredip başlady. Ikindi golaýlanynda öz hurşyndan özlerine Tylla goñşyñ hurşyndan Tylla we onyñ ogly Ýusuba nahar taýynlady.
Tylla goñşy bilen ýoldaşy oguljygyklarynyñ arassaja hem ýylgyrypjyk Aýnañ çagalary bilen oýnap ýörenini görip begendiler.
Agşamara Tyllannyñ ýoldaşy Arslan Tylla şu Aýna goñşy günorta naharynda Ýusupjana näme berdikä şony alada etdimdä diýdi.
Tylla beh dogrydanam nahar ederliginä berdim welin Ýusupjana ýeterlijek berdimdä günorta üçin agşam üçinem aýratyn huruş berdim diýdi.
Arslan oña bar Aýna ertirki hurşyny berde günorta naharynda-da öz çagalarynada ýeter ýaly edip elt diýdi. Muña begenen Tylla edil ýoldaşynyñ aýdyşy ýaly etdi.
Günler şeýdip geçip durdy. Aýnanyñ gapy goñşylarynyñ biri Tylla beýlekisi bolsa öz atdaşy Aýna daýzady. Ýöne Aýna daýza başga etrapda howlyda ýaşaýardy şäher jaýynda bolsa 23 ýaşly talyp ogly Esen ýaşap okuwa gatnaýardy. Esen agrasdann gelen mylakatly oglandy goñşylary bilen salamdan başga işi ýokdy.
Ine bir günem Eseniñ ejesi oglynyñ öýine oglyny görmäge hem goñşylary bilen salama geldi.
Aýna daýza atdaş goñşysy Aýnañ ýeke galanyna ýüregi awady. Bir tarapdanam Esenjanyñ geýim-gejimini ýuwyp ütükläp berse öýüni syryp-süpürip berse menemä her aý ýüz manat ugradardym. Ýok diýmäýbilseýdir razy bolsa oglymada kömek özinede kömek boljakda diýip pikir etdide Aýna daýzada atdaş goñşysyna teklibini aýtdy.
Aýna muña arkaýyn ýetişjegini bilip razy boldy. Aýna Eseniñ diñe egin-başyna hem öýine seretmän çaý-suwynada seretdi. Üç goñşy şeýle bir jebisdiler welin hatda bbir eneden bolan doganlar hem beýle däldiler.
Günler-aýlar ýene aýlandy. Esen Aýna goñşysyna hemme syryny paýlaşýardy Aýnada Esene şeýle bir öwrenişipdi welin ony ýat adamdyram öýdenokdy.

Ine bir günem Tylla goñşysy gelip Aýnajan ýakyn günlerde Arslanyñ uýasyny bärdäki mekdebe salýarlar welin Ýusupjanam bakja ugratsak diýýän hat ýazuw öwrener ýaly aýyplaşmaweri Aýnajan eger haçan el kömegim dil kömegim gerek bolsa hökman aýtgyn ak göwnimden begenip etjekdirin diýdi. Aýna bolýar bolýar razy bolan bolsañyz bolýarla tikin-çatynam etýänä Esen goñşymam kömekleşip dur diýip gülüşip çaýlaşdylarda turdylar.

Bir günem Aýnañ ejesiniñ dogylan güni ýetip gelýärdi. Ejesine bir laý çalşyrgyç eşik sowgat edesi geldi emma puly biraz ýetmedi. Aýna ömürinde hiç wagt etmedik zady bolsada ejesini şeýle gutlasy gelip içinden Esenden karyz sorap göreýin berse alaryn bermese pulymyñ ýetenine sowgat alaryn diýip karara geldi.
Aýdyşy ýaly hem Esen okuwdan geleninde Aýna ondan altmyş manat pul karyz sorap gördi. Aýna soran badyna Esen bolýa berjek ýöne bir haýyşymy bitirjekmi ony bitirseñemm bitirmeseñem pul berjek diýdi. Näme haýyşka ol Esen hany aýt diýip Aýna sorady.
Aýna men saña indi köpden bäri edesim gelýän teklibim bar şony aýdasym gelýär diýip Esen dillendi.

Esen näme aýtjak bolýañ ýaman gorkuzýañla diýip Aýna birhili müýnli ýaly gepledi.
Aýna meñ saña aýtjak zadym häzir men saña altmyş manat pul berjek sen ony alda dükana baryp kyrk manadyna lýaşka galan ýigrimi manadynada un bilen sogan burç al. Garaz şol alan zatlaryñ hemmesini öýüñde somsa etde gyzgyny bilen hassahanañ ýanyna bar diýdi. Aýna Esene onsañ diýip soragly nazaryny dikdi.
Esen bolsa onsañ men talyp ýoldaşlarymdan dostlarymy alyp bararynda herimiz iki somsa satyn alarys somsa içi daşy gowy bolsyn bahasam iki manatdan bolsyn diýdi. Aýna ýene-de onsañ diýip gaýtalady.
Esen onsañ men ol somsany dostlarym bilen alyp iýip durkam towuk etinden ekenä gowy eken diýip öwerin sen çyndanam nahary süýji bişirýäñ. Onsañ hassahana girip çykýanlaram alar eger şol aýdanym bolmasa ol somsalary öýde üýşip özümiz iýeris sañada haýyşymy bitireniñ üçin altmyş manady sowgat bererin diýdi.
Aýna muny öñ edip görmänsoñ ilki biraz utandamda ýöne şol işi etse gowy bolyp özine hemişelik halalja rysk tapaýjak ýaly duýuldy. Şol duýgysy bilenem Esen eger ol edil aýdyşyñ ýaly gowy bolsa näme edeýin günde edibereýinmi diýdi.
Esen hawa Aýna eger aýdyşym ýaly bolyp somsa gyzgyny bilen gutarsa saña üstünden azap hakyñ galar altmyş manadymam berersiñ diýdi.
Bu haýyş dälde teklip ekenä Hydyr ata boldyñ Esenjan diýip Aýna guş bolyp uçyp öz gapysyna girip gitdi.
Ertesi ir bilen Esenden altmyş manat pul alyp dükana gitdi. Ýogsa özinde-de pul bardy. Emma ony Esenden alyp başlasy geldi.
Aýna Esenden pul alyp dükana gitdi Esen bolsa Aýna garaşýandyryn süjije somsa edip eltgin diýip çalarak ýylgyryp gitdi.

Aýna günortana golaý somsa taýynlap kiçi gyzyny ulyja oglyna tabşyrdyda somsalary bir gaba salyp daşyny dolap hassahana tarap ugrady. Hassahana ýeten dessine Esene jañ etdi. Esen aýdyşy ýaly 10 12 sany talyp ýoldaşyny alyp geldide hersi iki sany somsa aldy olary gören her kim bu tämizligi halallygy mese-mälim bildirip duran zenanyñ satýan somsalaryny sähel salymda gutardylar hatda isleg bildirenleriñ köpisine ýetmedem köpisi bolsa ýene sargyt etdi.

Somsalaryny satan üstesine ýüzden gowyrak somsa sargyt alan Aýna eýýäm öz talyp ýoldaşlary bilen gözinden ýitip barýan Esene guwanç we buýsanç bilen gözinden ýitýänçä seredip durdy.

Aýna öýine gelip pulyny sanasa laýyk ýüz ýigrimi manat bolypdyr üstesine çagalarynyñam her haýsyna iki somsa beripdi.

Aýna şeýle bir begenýärdi hatda özinden bi-ygtyýar begenç göz ýaşlary damýardy. Eseniñ gelerine garaşýardy. Hamala garaşdygyça Esen bu gün giç gelýän ýaly sabyrsyzdy.
Inede Esenem geldi. Eseniñ gelerine mähetdel Aýna ony bagtlylykdan begençden uçganaklaýan gözleri yzly-yzyna çykýan Esene bolan guwanç sözleri bilen garşylap näçe somsa edenini näçesini çagasyna berip näçesini satanyny näçesini Esene we Eseniñ dostlaryna satyp näçesini hassahana girip çykýanlara satanyny hatda nähili gidip gelenine çenli aýdyp Esene gezek bermän gürleýärdi.
Aýna Esenjan ynha mañada altmyş manat peýda galdy ynhada saña bergim diýip iki eli bilen begenip pul uzatdy.

Esen bolsa ýok Aýna ol size sowgadym bolsyn öziñe we çagalaryña diýip ýylgyrdy.
Aýna şeýle bir Esene buýsandy ondan hiç aýrylasy gelmedi ony halasgäri diýip kabul etdi.

Şeýdip Aýna somsa satmasyny her gün dowam etdi ondan daşary tikin-çatyn edipbem gowyja pul jemledi.
Bir günem Aýna ulyja oglynyñ dogylan günini belledi ejesi kakasydyr agasy bilen ýeññesinem çagyrdy Esenem uly hormat bilen çagyrdy. Goñşysy Tylla bilen onyñ maşgalasynam gadyr edip çagyrdy.
Aýnañ özlerinden uzakda-da arassalygyny halallygyny saklap gezişine üstesinede halalja zähmetinden çagalaryny gowy ekläp öýinede täzeje goş alanyna ejesi kakasy şeýle bir buýsanýardy. Bu zatlara kömek eden Esenede çäksiz alkyş aýtýardylar.

Dogylan gün bellendi sowuldy Aýnañ atasy öýi tarap öz öýlerine gitdiler Esenem olardan öñiräk öz gapysyna giripdi.

Aýna nämüçündir eýýäm Eseni göresi geldi ondan aýry hiç wagt bolasy gelmeýänini duýdy. Muny baryp Esene aýdasy näçe aýdasy gelsede ejap etdi. Ýöne aýtmasa Esen ony haçanam bolsa terk edip gidäýjek ýaly bolyp duýuldy. Şeýdibem Aýna ýüregini bire baglap daşky gapa tarap ýöredi.

Aýna daşky gapyny açanda Eseniñ gapyñ agzynda duranyny görip geñ galdy. Uzak wagt durmanam Esen men saña bir zat aýtjakdymda diýip Aýna Esene tarap çalarak bakyp ýuwaşja pyşyrdady.
Esen bolsa menem señ bilen gürleşesim gelip çykypdym gel gir ýa men baraýyn çaý içeli gürleşeli diýip Esen teklip etdi.

Aýna çagalarymy goýyp gaýtmaýyn gel meñ öýimde gürleşäýeli diýip Eseni öýine saldy.
Biraz çaý içenlerinden soñ Esen sorag bilen söze başlady. Aýna esene aýdasy gelýän hemme zatlaryny rahatlyk bilen aýtdy Esene meni hiç wagt ýeke goýmaý Esenjan isleseñ meni hyzmatçyñ edip alaý señ ýaly salyhatly adamyñ elini öpip gezerin meni ýeke goýma öýleniber maşgala bol ýöne kä ýarym menden habar tut nurana ýüzüñi synlap mähriñden ganaýyn diýip özeleniji äheñde ýüregini dökdi.
Esen bolsa bir agyz Aýna men seni gowy görýän aýdan zatlaryñam hemmesine begendim diýip ýylgyrdyda turyp ugrady.

Az wagtdan Esen öýine gaýtjak bolanda Aýna ertir saña aýtjak zadym bardyr diýip turyp ugrady. Aýna bolýar garaşaryn diýip Eseni ugratdy.

Ertesi gün Esen okuwdan gijiräk gelip Aýna men saña bir kiçijek naharhana gördim sen şol ýerde hemä nahar bişir hemem daşyndanam suw çaý köke-süýjem sat diýip teklip etdi.
Ýene bir aýtjak zadym sen meni hemişe iñ bolmanda öz rugsat berişiñ ýaly öýlenýänçäm söýermiñ diýip Aýnañ gözlerine bakanynda Aýna hiç zat gürlemedide Eseni gujaklady. Şeýle bir berk gujaklady hiç doýyp bilmejek ýaly gujaklady...

dowamy bar