Çary Aşyrowy täzeden ýasaýypdyrlarow...
Arada oglumyň edebiýat kitabyny ele alyp gördüm. 6-njy klasyň edebiýat kitabynda Çary Aşyryň "Ermeni gyzy" goşgusynda gözüm eglendi. Birdenem gözlerime ynanmadym. Onuň sözlerini üýtgedäýipdirler. Ýadyňyzda bolsa, Çary Aşyr pahyr ol goşgyny şeýle setirler bilen başlapdy:
Nirde sen, nirde sen, ermeni gyzy,
Gezsem taparmykam bütin Soýuzy?
A bu alasamsyklar Gezsem taparmykam bütin dünýäni diýip üýtgedipdirler? Hany bu ýerde kapyýa? Hany bu ýerde goşgyny ýazan awtora sylag? Soýuz diýip agzasyň gelmeýän bolsa, onda goşgyny hem asla edebiýat kitabyna goşmaň-da.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 50/50 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 9 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 50
dörediji galdymy indi diysene?
Edebiýat kitabyny düzenler Ş.Küllekow bilen A.Kuwadow Çary Aşyryň Ermeni gyzy goşgusyna düzediş girizip, diňe bir öz bisowatlygyny däl, eýsem tutuş bilim ministrliginiň bisowatlygyny görkezipdirler. Goşgynyň asyl taryhy Çary Aşyrowyň uruşda ýaraly wagty oňa kömege gelen ermeni medsestra gyzy hakda, ony Sowet Soýuzyndan gözlemek isleýşi hakda barýar. A bular bolsa, aý, ....
Döredijiler bar gümüne gitsin häzirkiler, öňki döredilen zatlaram zaýalap otyrlara ol haramylar.
Şu iki awtor ýaranjaňlyk sebäpli öz familiýalarynyň ahyryndan A harpyny goş diýseňem, şoňa-da razy bolarlar.
Bir zat sorayyn: butin soyuzy diyseler sylagy has gowy gorkezyami ya butin dunya diyilse?
Diyjek bolanym shu: gezsem taparmykam butin dunyani diyse gezsem taparmykam
butin soyuzy diymekden has ynandyryjy dalmi
Bärde goşgynyň taryhy bar. Beýik Watançylyk urşy şol döwrüň mentalitetine laýyklykda, doganlyk 15 respublika bolnup ýeňildi. Çary Aşyryň halasgäri diňe Soýuzyň çäginde ýaşaýar. Şol sebäpden awtor ony Soýuzyň çäginden gözleýär. Onsoňam, goşga düzedişi diňe awtor girizip bilýär, ony kakoý-to bir bisowat Kuwadw ýalylar girizmeli däl. Dünýäni diýip düzetdiňmi, bar onda ýokarky setirinem düzetsin-dä kapyýa geler ýaly.
Şol goşgyny ýazansoň, Çary Aşyrow Ermenistanda okaýar. Ermeniler bolsa oňa şol medsestra gyzy tapyp berýärler. Ir döwrüň gazetlerinde Çary Aşyry halas eden ermeni gyz bilen şahyryň bile düşen suratlaram çap edilipdi.
Çary Aşyry ermeni gyzy halas eden bolsa türkmen binamyslary kast edipdir. Halas eden ermeni gyzy ny Çary aga dirikä gozlap tapypdyr. Minnetdarlyk bildiripdir, ýadygärlik surata düşüpdir. Indi Bu binamyslary Çary aganyň ruhy gözlap tapar, bu hyýanaty üçin o dünýade ýakasyndan ýapyşar.
Gaty ýerlikli tema açylypdyr. Minnetdar awtor. Indi ýakynda kabul edilen awtorlyk hakyndaky kanuna laýyklykda bu iki edebiyatçysumaga çäre gormeli.
Ol kitabyň başgada ýoýulan ýerleri kändir. Dunýeden oten adamyň ýazan zadyna el gatýan adamdan her zada garaşybermeli.
Okap gulkum tutdy. name uchin diyyanizmi? 70 yyllap soyuzda yashanymyzy taryhymyzy kimden ,geljek nesilden nadip gizlejek ahyryn. Jubune salayar yaly 70 yyl diyleni koke dal ahyryn.Bir ar omri. Soyuz dowri bize dine Chary Ashyry dal turkmenin guwanayjak gor nache neslini berdi.Muna biz soyuza bergili dal welin,dowur hakda gurrun gidyar. Gurbannepesowdyr Ezizow,Burunowdyr,Saryhanow,Ashyrowdyr,Pomma, Kekilowlar,Gurbanowlar,BerdiKerbabayew,N Halmammedow,A Garlyyewi , M.Grlyny,Sahy Jepbary we sanasan sogaby kan sutunleri nadip gizlejek.Olar bize edebiayt,sungat,kino sungaty,saz sungaty goyup giden beyiklerimizi dalmi? Olaryn omri soyuzda gechdi diyip olary yatlamazlyk oz taryhymzyyn ep esli bolegini elinje yitirmek dalmi?
Chary Ashyryn ,, Nirde sen nirde Ermeni gyzy,gezsem taparmykam butun Soyuzy
Ady NIna ozi ermeni gyzy,gezsem tapamykam butun soyuzy diylen setirleri soyup okapdyk. Onda Kekilowyn ,,Kareliya jennelini,, hem yoklan! Berdi Kerbabanyn ,,Aygytly adimini,, hem ayryn.
Beh bulary..
Magatymgulynam gowy okap göreweriň!!!!
bolmandyr !
Nache yashlaryndaka o duzedish girizenler? Eger yashuly adamlar bolsa , onda oz dowrunde pul berip okan, ozunden sonkylarada pul bilen okamagy owreden betbagtlar bolmaly. Eger yash adam bolsalar, onda bu dowrun pulun guyjune yashap yoren boshlary bolmaly.
Mundan iki ýyl öň şuňa gabat geldim. Talypkam. Gaty gülkim tutdy, içýakgyç gülkimem goşuldy oňa, gaharyňam gelýä, soýuzy gizläniň bilen, Güni palçyk bilen suwajak bolýaňmy? Şol setiri düzetmeseler, aslynda kitaby taýýarlanlara hiç kim hiç zat diýmezdem!
ehhe-ühhum,terrorizini o tuki Çary aga ermeni gyzy bn bile bolupdyrmy,birje gün soň tapmandyr şeýlemi ?,ermeniler şeýdip ýazan bolsaha yskandal tuzurardy 🙂Nirde sen, gowja zat, ermeni gyzy,gujakdan gaçyp gitdiň ermeni gyzy,saňa çakylyk berjekdim tüýs ýuregimden, Gözlesem seni, taparmykam bütin Soýuzy?,boldymy
Ýokardaky ýaňsylamyma ötenç soraýan, elbetde Çary aşyrow romançy hökuminde tanaýan, onuň Ene diýen romanyny okapdym, yogalanda onuň patasynada bardym !
Bäh bolmandyr Soýuz döwründe Beýik Magtymgulynyň goşgularyny dini motif bar diýip üýtgedenler bilen şu döwürde Çary Aşyrowyň goşgusyna üýtgeşmeler girizenler arasynda näme tapawud bar. Ikisi hem awtora haksyzlyk edýä . Täze kanun boýunça awtor hukuky ýagny AşYROWYŇ ogly-gyzy şol adamy suda berip bilýä.
Alaýt Soýuz diýip aldylareý.
Soýuz dälmi bize geçmişimizi ýatdan çykarmagy, özenimizi-kökümizi inkär etmegi öwreden.
Türkmenler Soýuzdanam öň barmyka diýýän ýalňyşmaýan bolsam. Nämüçindir Soýuz nesilleriň agzyna çalynan balyň tagamy damagyndan gidenokka?! Ýene bir teswirde ady agzalan şahsyýetler şol döwre gerek we peýdaly adamlar, elbetde olary ýazgarmak asla bolmaýar. Diýilmek islenilýän zat; edil şu döwürde edilşi ýaly soýuzda-da edilipdir.
Bu ýerde şahsyýetlerde ýazyk ýok.
Çary Aşyrow öz ermeni gyzyny soýuzdan tapan bolsa, biz özümiziňkini dünýäden gözleýäris. Taparys tapmarys ol aýry mesele.
Haay bilaaaa