Eý Türkmen
Eý türkmen
Senem türkmenmi?
Nädip bildiň ?
Çünki awtobusda
orslara ýer berýäň ýa-da bankda ýene başga edaralarda suwjyklap orsça gürlän
bolýaň. Öz türkmeniňi göreninde bolsa naýynjar seredýäň. Ýa-da paýtagtyňda
mentler welaýatdan gelenleri kowalap ýörendir. Ýa-da olaram türkmen bolmaly ýüz
bersen (iki ýüz dileýän) ýüzzin gaýtýan. Özüňki diýip ýakynlaryňa berip,
orsyňky ýa-da türkiňki (ştapl, stroýmateriýal, aýakgap, eşik, ýene nämesi) mi
getir bäri edýän.
Näme üçin bakna
boldyň 70 ýyl orsa, näme üçin 100 ýyllap öz-özüňi gyrdyň, ýoldyň, çapdyň. Bir özbek
seni sokýär, senem öz türkmeniňi köseýäň. (Maňa degişli) Türkleriň “xxxxni
sewerler, seweni xxxxxler” diýen sözi bize gerek eken. Ýetmiş ýyllap birje
türkmen sözüni agzyna almadyk ors türk firmada “efendum ýa-da aby” diýip
ýörendir. Ýa-da men türkmen özgäň firmasynda gara işde, deger degmeze işläp
ýörin. Näme üçin orslar diýän ermeni ýene nämeler orsça gürlän soň awtobusda
dyklyşyga çydaman “barany” diýip bilýärler. Gaty älçekmi sen şeýle pespälmi ýa-da
sada, ýa-da bulam bir türkmençilikmi!?
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 51/51 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 8 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 51
wah wah Göwnim bola
Atawatan aga berekella elin-gozun dert gormesin goshgyn jupune dushupdir.Men janymyn yanyan yeri turkmen bn turkmen orsca gurleshya muna name diyjek?Ors gyzlar turkleri gorse shahdi acylyberya,sholan dilinde-de gurleyar,a turkmence welin nol.Namucin?
Awtor örän, örän jaýdar bir mowzuk.Goldaýan. atawatan aga goşgyny haladym. Köp gag bol. Dil meselesini eger hazirden çözülmese biziň üçin geljekde başymyza dert bolarmyka diýýän... Bu meseläni çözjegem ýene özimiz, biz ýaşlarmyka diýýän. Näme üçin biz türkmen dilinde gürlemegi moda etmeli dal...
Menä nirä barsamam türkmence gepleyän. Bu yer Türkmenistama goy olar türkmencäni öwrensin.
Dil meselesine çözmäge döwletimizem goldaw bermeli. Dil Syýasaty bolmaly. Bu wagtam azajygam bolsa hereket etýär... Ýöne has aýgytly ädim atmaly-da. Öz işimden mysal getireýin. Şuýylyň 1-njy ýanwaryna çenli Döwlet gümrük gullugynda ähli dokumentler rus dilinde taýynlanýardy. Gümrük deklarasiýalary rus dilinde ýazylýardy. Son Prezidentiň karary bn Türkmen diline geçmeli etdiler. Şu wagt türkmen dilinte täze deklarasiýa programmasyny ulanýarys. Ýöne şonda-da doly geçip bilenoklar. Meselem GDA boýunça Daşary Ykdysady Işkäki Harytlaryň Nomenklaturasy (DYIHN)'ni türkmen diline terjime edilmedi. Şu wagta çenli şol harytlaryn sanawy rus dilinde dowam edip gelýär. Şony terjime etmek kyn işmikä ? Azerbeýjanlar Gazaklar edil şol sanawy öz diline terjime etdiler... Umuman aýdanyňda her kim öz elinden gelenin etmeli. Ýene-de bir zat. Ilki bn bu meseläni özümizde çözip başlasak gowy bolar. Mysal: Men geçen 2 aýýyň içinde agentde 14 sany bloga hat ýazypdyryn. Bularyň diňe 3i Türkmen dilinde. 7 sany türk dilinde. 3 sany iňlis 1 sany da rus dilinde ýazypdyryn.:(((
Wah, dost, sen daşary ýurtlular diýýäň, öz garagöz türkmenleriň namys eden bolup ýörler-ä türkmençe gürlemegi. Käbiri ýarym orsça, käbiri ýarym türkçe. Mundanam bir düzgün bolarmaý?!
Mysal üçin, Azerbaýjanda, Özbegistanda diňe degişlilikde azeri we özbek dillerinde gürlemegi talap edýärler. Täjigistan barada-ha aýdybam oturjak däl. Ol ýerde SSSR wagty hem rus dili kän hasaba alynanokdy, diňe täjik dilini talap edýärdi täjik halky.
Biz näme, şularça bolup bilmerismi eýsem?
Türkmen aga, gaýrat et, öz topragyňda öz diliňi talap etjek bol.
Temaň adynam haladym, düzüminem.Sag bol awtor bar zady ýazypsyň. Bir mysal: Ýola çykyp bir taksi saklasam, olam ors bolsa men türkmençe düşündirýän, orsçany bilýänem bolsam, olam ýüzüme basyp orsça gürleýär, käwagt gahar edip diýesiňem gelýärde, özüňi ýigrendirip näme etjek diýýände goýýan... Şu işi hemmämiz etsek Allajan gowy bolup gider
Wawaly mesele 20 ýyl geçdı biz entägem dil dil dil diýip dilimize tüý bitdi. Iň ýönekeý bir zat köp döwlet edarasynyň arasyndaky hatlar dokumentlar balankalar entägem rus dilinde. Näme üçin sebäbi şol dokumentler bilen işleýän adamlaryň aglabasy SSSR-iň adamlary we olar üçin bu dilde işlemek aňsat. Kantora diýilýän edara görnüşli täzeçe ofis diýdigimiz otaglara bir göz aýlaň bu döwlet ýada hususy eýeçilik bolaýsyn tapawudy ýok şol öňkije ors babulýalar oturandyr. Näme üçin otyr sebäbi ors dilinde iş ýöretmek ýörgünli. Hany dil hakyndaky kanun 20 ýyl geçdi ýene näçe 20 ýyllar geçmelikä Tä babulýalar ölýänçämiiiiii Meniň ors milletime hiç hili (prentezýam ) ýok olara hiç kim ors dilinde dokument alyp barmak gadagan diýlenok.
Bizde türkmençe gürleseň, orsça bilmeseň, 'medeniýetsiz', 'kolhoz' diýýärler. Heý, bolýan zatmy şu zatlar?! Ony diýýänem ors däl-de, öz türkmeniň, orslaşan türkmeniň!!!
Awtor mowzygyň gowy HALADYM, ýöne senem mowzygyňda türkleriň sözini däl-de öz nakyllarymyzdan alan bolsaň has ýerine düşerdi...
Salam ahli teswirdeshler , tuweleme gaty gowy tema achylypdyr ,'' uytgemek adama mahsusdyr diyen dushunja gora alyp aydanyngda '' bizing halkymyz ol nakyla gaty uyyan halk hasaplanyar , elbetde ahlisi dal , yone halkyng gaty agramly bolegi , aslyetinde alyp gorseng bizing dilimiz gaty bay we ozbolushly bir turki dillering hataryna giryar , yone bizing bu dilimiz name sebapden bu yagdayalara gelip galdyka ? name sebapden kop shaherli yashlar yada dilini duzgunini bilmeyan yashlar oz dilini uygedip aynaklamany gowy goryarler ? Elbetde bagyshlang men shaherli yashlaryng ahlisi diyemok , munung sebabi SSSR dowrunde ruslaryng bizing milliligimize yetiren guychli tasiri we halkymyzyng kop bolegining syyasatyng ichinde gezip yoren adamlarmyzyng kop bolegining nalach edeyin we bashgalara garayshly bolmak meyli yokary bolanlygynda , hazirhem bu yagday dowam etyar , Garashsyzlyk yyllaryndan songky doglan chagalar millilik ahengde terbiye alyanam bolsa olaryng taryhymyzy chungngur bileyanliginden we ata- enelerining , olaryng chagalar oyunde terbiye alyan enekelerining kor , we ozluguni yitiren bir erksiz haywandan tapawudunyng yoklygynda , men ruslar bar yerinde yada turkmenche dushunmeyanler bar yerinde gurlemeli dal diyjek dal , gurlesin ruscha yone , Pekin , yada Berlindaki , yada Rassiyadaky airaportlarda oz mallygyngy gorkezjek bolup oz turkmenlering bilen nirde bir yedi yat dil ruscha yada aynap turkche gurleshmek gerek dal , esasanam bu yagday gyzlarda gaty kop gabat gelyar , ALLAHA mungden mung shukurler bolsun men owunmek yada chishmek uchuyn aydamok , bizem meng bilen gatnashyan oglanlaryng arasyndada 7-8 e golay dil bilyanlerimiz bar yone shol dillerde aynaklap gurleseng shah chyksa sholara chykardy bilyan 2 diling uchuyn chishmek yada millilgingi yitirmek hokman dal , ozunguzem gayrat edip nahili teswir yazyanlygyngyza seretmezden oz dilimizi ulanyp yazsangyz gowy bolardy , elbetde bashga halklaryng dillerine hormat goymak yagdayda , hormatlamak bilen , gownunguze degilen jumleler bar bolsa bagyshlang eger yersiz yere degilen jumleler bolsa , a eger yerlikli yere gownunguze degen bolsam , ol zat uchuyn otunch soramaga men borchly dal !.....
Gadyrly Äşe ýa-da Aýşa goşa dyrnagyň içinde ýazdym. Ýaman ýerlikli ýatlatma sagbol.
ohow adamlar kanunda her bir adam oz islan dilinde gurlemage rugsat berilyar.
at berilyan zat uchuyn ozlugungden gechip , ozgelering medeniyetine diline buysanyp yashamaly diyibem berilmandirmay ? ozlugingi yitirip yashabermeli diybem berlipdirmi , yada barde kanundaky duzgun -tertipler hakda gep gidip durmy ? Ya-da bolmasa halkyng milliligini , oz ene dilimizi yitirmezlik hakda gurrung gidip durmy ? hormatlamak bilen!
men gecen yyl Turkmenistana baramda bir zada gen galdym, ol haywanat bagyna baramda beryan biletleri rus dilinde, sho biledi yazanlaram kabir haywan saklanyan keteklen birine salyp goymaly ekenler mallar bir topar
Haý, ýüregim bol-a.
Bizde heniz dil meselesine gerekli derejede seredilenok. Ýöne, muňa-da şükür etmeli. Belki hasam gowulanar geljekde.
yo kone haywanat bagy bolsa ha diysen boljak, yone bu taze gurlanyn biledi rus dilinde-da, otagam kan dashary yurtly adamlar barya, her kim her hili pikir edyandir