Feidüddin ATTAR KAKNUSUŇ HEKAÝASY

KAKNUSUŇ HEKAÝASY

Kaknus täsin geň bir guşdyr. Watany bolsa Hindistandadyr. Uzyn, güýçli bir çüňki bardyr. Ol çüňkde tüýdükdäki ýaly deşikler görersiňiz. Ýüz töweregi deşikler bardyr. Hemem bu guşuň taýy-da ýokdyr; ýalňyzdyr bu guş! Her deşikden bir-birinden tapawutly ses çykar; her sesdenem aýry owaz eşdiler. Bütün guşlar ümsümlige bürenerler.

Onuň sesiniň ajaýyplygyndan hemmesiniň akyly başyndan gider. Bir filosow bardy; epesli wagt onuň bilen oturyp turdy we onuň sesini gaýtalap saz bilimini kämilleşdirdi. Bu guşuň ömri müň ýyla ýakyndyr. Öljegini duýar, bu guş. Ölüminiň gelenini bilip, özünden umydynyu kesenden soň, çöp-çalam toplar, olary töweregine üýşürer. Soňra ortasynda oturyp, ýüzlerçe nagmalar bilen perýada başlar. Ruhunyň her boşlugyndan dertli, bir-birinden tapawutly nagma çykar. Hem perýat eder hemem ölüm derdinden gazal ýapragy ýaly titrär. Onuň perýadyny duýup, eşiden bütin guşlar onuň joşgunlygyny gören bütin ýyrtyjy haýwanlar ýykylyp, ölerler. Hemmesi onuň agysyna aglar, bir bölegi bolsa güýçsiz, takatsyz ýagdaýda garşysynda ölüp gider.

Onuň wepat güni geň bir gündir. Köňülleri ýakýan perýadyndan köňüllerden ganlar damar. Iň soňunda bir demlik ömri galanynda bar güýji bilen ganatlaryny çyrpar. Ganatlaryndan uçgunlar syçrar, ýanar, ýalawlanar. Ol ýalaw töweregindäki çör-çöpleri tutaşdyrar; bu şekilde ýanar gider. Külde bir üçgun ýaljagam ot galmanynda, ol külden täze bir kaknus guşy emele geler. Heý kime beýle bir zat nesip eder? Öleniňden