Hakyky dost

Adam-adam adyn alaly bari
Bir yumrugy toyly, birisi yasly.
...Dosty sonky demde hyrkyldap yatyr.
Edil gapdalynda toy tutyar dosty.

Yone weli bu dost - hakyky dostdy.
Dostunyn ugrunda yurt sokup bir yyl,
Toyuny tesdirdi. Melhem gozledi...
Emma shaha-shaha shatut dek ogul
Gara kesewi dek suynup yatyrdy.
Peyda berenokdy hich hili melhem.
Dostun dosta eden melhemlerinden
Dirilip bilerdi, belki, oli hem.

Emma dira weli shypa etmedi:
Bu dunyade artyp 5 sany yetim,
Sapagyndan tanen 5 alma yaly
Yash enan etegne gashjakdy ertir.

Emma Kesel u.n yetimmin, yesir
Tapawudy yokdy. Bolsan-da her kim,
Hokumrowandy ol. Sulchisiz- zatsyz
Bir madda boyuncha
Kesyardi
Hokum.

...Bu gezek hokume howlukmady ol.
Pidasyn bir yyallap oynady kesel.
Duyn ona bir bulgur awy uzatdy
Shu gunem uzatdy
Bir oymak hesel.

Diymeli, yzyna tesipdir kesel.
Guwandy dost-yarlar. Begendi il-gun.
Ennesi gulledi misli bir erik,
Ayaly achyldy misli bir bagul.

Toy hakda maslahat gozgaldy shol gun.
Ol diydi: '' Name uchin shu wagta chenli
Mana aytmadynyz? Men toy kuyseyan!
Ataryn gazany! Getirin gelni!
Toyun hyzmatyna yaraman weli,
Sazyn dinlemage yarar bu gowun.
Ay, onsonam, name... dostumyn toyy...
Belki, bir kasejik
Urarsam sho gun...''

Ertesi dan bn gitdi atbashy.
Gelin getirildi. Toy gyzdy oylan.
Tans edip bashlady yigitler, gyzlar...
Gun bolsa...yashypdy,
Yashypdy eyyam.

Yashsa yashybersin. Gun diyilyan zat
Yashmak, dogmak u.n dalmidir bashda!
Wah, ol sheyle welin, bu gunki Gunun
Yashyshy onkuden
Bolmaly bashga.

Shol Gun bilen
Bile yashmalydy ol-
Hoshlashmalydy ol bu alem bilen.
Yone dost toyuny bozmazlyk u.n
Keseller ichinde in Zalym bilen
Basha-bash soweshe girishipdi ol.
Yok ol edenokdy olumden heder.
Dine birje zatdan heder edyardi:
''Toyy bulashdyrsam,
Il-gunum nader?!
Men diri bolmaly. Dine diri dal,
Men adam bolmaly. Adamlyk bolsa
Dine Wepa bilen Mertlige bagly.
Adamlyk tohumy gutarar yogsa...''

...Bir howlyn ichine syganok ilat.
Den yary duzlupdir yabyn boyuna.
Ol bolsa soweship yatan yerinden
Guwanyp dostunyn uly toyuna,
Gyzlan gulkusine, bagshyn sazyna
Yuregnin in sonky sesin goshyardy.
Dasharda Saz bilen Gulki yaryshsa,
Oyde Omur bilen Yas yaryshyardy.

Haysynyn yenjegi eyyam bellidi.
Emma dowam edyar basha-bash sowesh.
Goya ajal onun bogazna dal-de,
Ol onun bogazna munene menzesh.
Gysyardy yumrugyn, barha gysyardy.
Yuzunin, gozunin uytgapdi persi,
Goya gurchuk uchin pudalan tudun
Kellesi yalydy yumrugnyn hersi.

Yatyrdy ol misli telegraf pursi
Goyaki diyersin, uly bir tupan
Ony yykypdyr-da, emma henizem
Simler ishlap yatyr myhyndan sypman.

Emma etjegini edipdi tupan.
Guych barha keselden
Asgyn, asgyn, asgyn...
Onyancha-da dosty gapydan girdi.
Gyssandy: ''Toyuny sowdunmy, dostum?''

-Hawa, hawa toyy sag-aman sowduk.
Yap-yanja ugratdym sonky myhmany.
-Onda elin aber... Toy gutly bolsun!...
Men gitdim...
Hyrk boldy.
Sogruldy jany.

Kerim Gurbannepesow.

Her kime-de sheyle dost we dostluk nesip etsin!