Tolgundyryjy ýekşenbä 3 hepde galdy

Ýene-de 3 hepdeden köpümiz ilkinji gezek, käbirimiz bolsa ikinji gezek saýlawlara gatnaşarys. Kandidatlary hasaba almak tamamlandy we öňümizde 8 sany kandidat dur. Haýsyna ses bersemkäm diýip oýlanýanlar üçin dalaşgärleriň maksatnamalary bilen tanyşdyrmagy makul bildim.

Arasynda iň tolgundyryjy wadalary berýän häzirki prezidentimiz Berdimuhamedowdur. Beýleki dalaşgärleriň köpüsi  häzirki syýasaty dowam etdirjegini, käbiri bolsa sosiýal-durmuş we ykdysady taýdan başgaçarak syýasat ýöretjekdiklerini öňe sürýärler.

Düşnükli bolmagy üçin diňe esasy ýerlerini ýazmakçy

Gurbanguly Berdimuhamedow; Türkmenistanyň prezidenti

-    Onuň pikiriçe Türkmenistan geçiş döwrüni tamamlady, indi ösüş döwri başlanýar.
-    Türkmenistan agrar ýurt, senagat döwletine öwürmegi maksat edinýär.
-    Bilim syýasaty häzirki ýaly galar 
-    Ähli welaýatlarda fabrikler hem-de senagat şäherçeleri döredilmegini gazanmakçy
-    Halk tehnologiýadan uzak durýan eken. Tehnologiýany halkyň durmuşyna ornaşdyrmakçy.
-    Innowasiýalar arkaly türkmen halkyny üýtgetmek isleýär. Işlemäge, öndürmäge ukyply etmekçi
-    Täze senagat döwrüne türkmen halky taýýar däl eken. Şol sebäpli kommunikasiýa we informasiýa sektorynda ekspertler taýýarlanar. (Meniň pikirimçe bu ýerde telewideniýäniň hili barada gürrüň gidýär)
-    Maldarçylykda fermerlik sistemasyna doly geçmegi, agrosenagatda ýyladyşhanalary köpeltmegi maksat edinýär.
-    Suw barada täzelikler ýok
-    Ýyladyşhanalarda esasan bakja we miwe önümleri ýetişdirip agrosenagat eksportyny ýola goýmak isleýär.
-    Raýat guramalary dörediler. Halky taýýarlamak üçinmikä diýýän. Senagat döwletine geçmegi maksat edinýärdi.
-    Merkeziýetçilikden uzaklaşylar.
-    Partiýalar we garaşsyz mediýa dörediler, ýöne olar hökümetiň isleýşi ýaly bolar.
-    Harby sektora üns berler. Meniň pikirimçe deňiz floty we serhet güýçleri döwrebaplaşdyrylarmyka diýýän. Birem harby roketalar satyn alynsa gerek.
-    Şahsy hukuklaryň ýagdaýy  häzirki ýaly galar.

Rejep Bazarow; Daşoguz  welaýat häkiminiň agrosenagat boýunça orunbasary

-    Daşary syýasat häzirkisi ýaly galar, ýagny belli dereje ýapyk ýa-da seresaply
-    Oba ýaşaýjylarynyň ösüşine üns berer. Bu barada ýaşulylar bilen geňeşer.
-    Oba-hojalykda ekinleriň sanyny köpeltmekçi
-    Agrosenagat ylmy güýçlendirip tohumçylyk ösdüriler we el zähmeti azaldylyp maşynlaryň sany köpeldiler
-    Ýerli biznesmenlere kömek edilip önümlerini welaýatyň daşyna çykarmaga we orta derejeli biznesmenler önümi eksport etmäge kömek ediler.
-    Atçylyk sportuny ösdürmekçi
-    Ähli ýerleri arassa suw bilen üpjün etmekçi
-    Merkezi Aziýadaky suw problemasyny çözmekçi
-    Her welaýatyň geografiýasyna laýyk gelýän senagat ugry dörediler. Geopolitikanyň güýjünden peýdalanylar.

Ýarmuhammet Orazgulyýew; Türkmenistanyň energetika we senagat ministri

-    Postansiýalar täzelener.
-    Elektrik geçirijiler täzelener we ýitgi azaldylar
-    Türkmenistanyň energetika syýasaty işlenip düzüler
-    Finans we bank sektory ösdürilip Türkmenistany açyk ýurda öwürmekçi
-    Bazarlarda, aluw-satuwda bankomat kart sistemasyny ornaşdyrmaçy.
-    Onuň pikiriçe informasiýa, transport we gurluşyk sektoruna göwnejaý üns berilmeýän eken. Şuňa üns bermekçi. Obalardaky ýollary we öýleri hem abadanlaşdyrmakçy.
-    Gurluşykda arhitekturany üýtgedip döwrebap hala getirmekçi we täze guruljak ýerlerde dynç almak üçin rekresion zonalar gurdurmakçy
-    Internet ösdürilse ýaşlaryň has gowy bilim aljagyna ynanýan eken. Şol sebäpli interneti we telekommunikasyny ösdürmekçi
-    Aýlyklar, pensiýalar umuman tölegler we häkimligiň hyzmatlary köpeldiler
-    Jaýlaryň hemmesine ýakynyny hususylaşdyrmakçy. Ýaş maşgalalara arzan bahadan öý paýlamakçy.
-    Mekdeplerde sport ýaryşlaryny köpeltmekçi. Umuman sporta üns bermekçi eken.
-    Onun pikiriçe, Türkmenistanyň Bitarap ýurt hökmünde esasy wezipesi goňşy ýurtlarda we dünýäde agzalalygyň öňüni almak eken. Şol sebäpli bitaraplyk statusyny giňden ulanmakçy emma daşary syýasat üýtgewsiz galjak eken.

Kakageldi Abdyllaýew; Marygazçykaryşyň dolandyryjysy

-    Onuň pikiriçe energiýa, himiýa we obasenagat ösdürilse Türkmenistan köp girdeji aljak eken. Şol girdejileri jaý, mekdep we medeniýet merkezleri gurmak üçin harjamakçy.
-    Türkmenistanyň ykdysady ulgamyny üýtgetmekçi. Kapitalistik sistema tapgyrma-tapgyr geçirmekçi.
-    Nebit we gazy köp çykarmagy we TOPH proýektini amala aşyrmagy maksat edinýär.
-    Nabukkony amala aşyrmak üçin her hili işi edip biljegini aýdýar.
-    Maşyn-gurluşyk sektory ösdüriler.
-    Türkmenistany global ykdysadyýete goşmakçy. Finans we beýleki sektorlary ösdürmekçi.
-    Etraplary birleşdirýän we obadaky ýollar abadanlaşdyrylar.
-    Husysyýetçilere häzirkisinden has gowy goldaw bermekçi eken. Gurluşyk sektoryny hususylaşdyrmakçy.
-    Iň çetki obalarda hem telefom aragatnaşygy ýola goýlar, ýollar gowulanar we oba ilaty iş bilen üpjün ediler.
-    Öň ýapylan zawodlar täzeden açylar. Her welaýatyň geografik şertlerine laýyklykda zawodlar gurlar we işsizligiň öňi alnar.
-    Turizm we ýerli dynç alyş sektory düýpli täzelener. Her işgäriň dynç alyp bilmegi üçin şert dörediler.

Bu temada şu 4 dalaşgäri seljereliň. Beýlekileri başga temada ele alarys. Wadalary babatda elbetde Berdimuhamedowa taý geljegi ýok. Ýöne şu ýerde esasanam Kakageldi Abdyllaýewiň gürleýiş stili ünsümi çekdi. Maksatnamasynda häzirki edilýän işler hakda az, käbir ýerlerde bolsa tankyt manysy berýän şekilde gürläpdir. Ýewropa gaz satmak üçin her zady edip biljegini, gelýän tekliplere gulak asjagyny aýdýar. Wadalary babatda bolsa Orazgulyýew ünsümi çekdi. Göýä özüniň häzirkiden has gowy dolandyrjagyny öňe sürýän ýaly. Aslynda onuň özüne ynamyna kän bir haýran galmagam gerek däl. Her näme-de bolsa döwrüň  energetika ministri. Belki-de eýýäm gaçybatalalga taýýarlap goýandyr?

Rejep Bazarow bolsa öňki Atajykowy ýadyma saldy. Belki Atajykow ýaly ikinji bolup bilmez, ýöne ses alanlaryň arasynda ilkinji 4-lüge girjekdigine şübhe etmeýärin.

Dalaşgärleriň wadalarynyň özüne çekijiligi. Bütinleý öz duýgularyma esaslanyp onluk sistemada ba:llandyrdym.
________________________________________________________________________________

Maksatnamalarynda gürleýiş stillerine seretsek käbirler bütinleý häzirki durmuşy wasp edýärler. Käbirleri bolsa başgaça gürlemegi başarýarlar. Sekiz kandidatyň arasynda iň gowy gürlänleri meniň pikirimçe şu dördüsi. Olara beren ba:llarym bolsa ýokardaky ýaly.