Geçmişdaki Hakyky Türkmen Milleti.

menin pikirimçe geşmiştaki adamlaryn bir azam bolsa wyjdanlary bolypdyr indikilerin ne wyjdany ne de sylag hormaty galypdyr..hemmesi üçin ayadmok emma şonun yaly döwür bolydyr..adam adama yagy kepin gysgasy

gechmishde turkmenler gaty akylly, mert, birsozli, kop geplemeyan, agras adamlar gozonume gelya mena.. Name uchun pikirin uytgedi? Sebabi gaty gyzyklandyrdy.. Sebabinem aytsan has gyzykly bordy..

Geçmişdäki türkmenleriň häzirkiden has ahlakly, namysly, edenli, dogruçyl bolandygyna birjik-de şübhe edemok. Iň bolmanda adamtaňryly türkmenleriň şu günkiden has az bolandygyna ynanýan.

taryhçylaram öwüp ýazypdyr...

Geçmişdaki türkmenleri şu döwürde yaşatsak yene şol kamillikleri saklanyp galarmy ya da şeyle aydayyn geçmişdaki türkmenlerin çagalary ösen tehnalogiya bn bizin yaşayan otmasferamyzda yaşasa nahili bolarka

adam hemme wagt adammykan öyüdyan. adamyny ösüşler we rahatlyk kamillikden uzaklaşdyryar. Ana şol kamillikden uzaklaşmak üçin geçmişde yaşamak gerek dal diyip pikir edyan.

gechmishdaki turkmenler diyilse ideala golay adamlar yaly pikir etyan mena.. Bu vagtky erbet hasiyetlerem ruslar gelenson sholardan gechen yaly... Men pikirim.. Seljuklar dovrindaki turkmenler hakda yazylan zatlardan mena erbedini okap goremok..

Türkmenlerin bilinyän taryhy Hun imperiyasyndan başlanyar. Huny türkmenlenki däl diyyän taryhçylaram köp, yöne olaryn türkmenlerdigini subut edyän taryhçylaram az däl. Oguz han hem Hun imperiyasynyn hökümdary bolup Onun aslynda Mete han bolmalydygy barada ylalaşyan türkologlar kän. Gyzykly yeri Hytay diwary hem Hunlardan goranmak üçin gurlan eken.

Türkmenler ön yuwunmandyrdar. Suwy mukaddes hasaplapdyrlar (suw damjasy altyn dänesi) Son yslamy kabul edensonlar yuwunmagy endik edipdirler. Bir yewropaly taryhçy syyahatçynyn (ady yatdan çykdy) yazmagyna görä türkmen zenanlary musulman bolsa hem yapynman gezyän ekenler, irki wagtda yapynanlary erkekler kän halaman eken. Yöne şonda-da zyna diylen zadyn yok diyiljek derejede azdygyny belläp geçyär. Zyna edenler ayagyndan iki agajyn şahasyna baglanyp ikä bölünyän eken.

Türkmençiligin, ylmy dil bilen aydanmyzda türkmen medeniyetinin in ösen döwri Anadoly beglikleri döwrüdir. Şol döwürde milli edebiyatymyz ösyär, önler pars, arap dillerinde yazylyardy. Ylmy işler türkmen dilinde yazylyar, şol golyazmalar häzirem Türkiyänin muzeylerinde, başministrligin arhiwinde, osmanly milli arhiwinde hemde prezident arhiwinde saklanyar. Şol wagt hakyky türkmen alymlary döräp uly açyşlar edipdirler. Sonra kynyk taypasy ya-da Osman begligi ulayp beyleki taypalary özüne birikdiripdir. Şondan son depginimiz yene biraz peselipdir.

Elbetde geçmishde hem ahlagy, adamçylygy pesler bolandyr, çünki türkmenler hem ynsan . Içinde otrisatelem bolup biler.
Bir zady bilmeli, geçmishde oñatlar köp bolan. Taryh köpe görä baha berýär.
Seniñ pikiriñi üýtgeden maglumat az sanly shahslara degishli bolup biler.

Elbetde geçmishde hem ahlagy, adamçylygy pesler bolandyr, çünki türkmenler hem ynsan . Içinde otrisatelem bolup biler.
Bir zady bilmeli, geçmishde oñatlar köp bolan. Taryh köpe görä baha berýär.
Seniñ pikiriñi üýtgeden maglumat az sanly shahslara degishli bolup biler.

Türkmenleri ikä bölmek mümkin (menin pikirim)
1. göçebe türkmenler
2. yerleşik türkmenler

Milli medeniyet haçan-da yerleşik durmuşa geçilende döreyär. Göçebe halkyn medeniyeti täsirli ww güyçli bolmaya. Muna mysal edip Hytay we mangollary berip bileris. Hytaylylar yerleşik durmuşda yaşap örän uly medeniyer döretdiler, emma mangollar Yewraziyanyn 1/3ni eyeleseler-de medeniyet döredip bilmediler. Çünki göçegçidiler. Çingiz hanyn imperiyasy hem ol ölen badyna parçalanyp, paylanşyp gitdi. Emma Hytay häzirem önki territoriyasynda.

Şol sansa yokardaky mysal bizlere-de degişli. Türkmenlerin bir bölegi göçebe, bir bölegi yerleşik. Taryhda bizinki diyip göryän döwletlerimizin käbirleri (hemmesi däl, çünki türkmen döwleti bolmasa-da bizinki edilip okadylyan taryhlar bar, meselem göktürk, gaznaly, garahanly, eyyuby bizinki däl, seljukly, hun, oguz yabgu, akgoyun we garagoyun, anadoly beglikleri we ş.m bizinki) şol yerleşik türkmenler tarapyndan guruldy. Yerleşik türkmenlere eyrandakylaryn bir bölegi, yrak türkmenleri, türkiye türkmenleri degişli etse bolar. Esasanam yrakly türkmenlerim medeniyeti öwrenilmäne mynasypdyr. Men olar bilen tanyşmazymdan öm türkmenler dine gara öyde yaşandyr diyip pikir edyädim. Yöne son bildim, gara öy göçebe türkmenlerin taryhy. Yrakda bolsa türkmen öyi diyilyän ayratyn arhitekraly jaylar bar. Sowet döwründe düşürilen ''aladinin çyrasy'' filmindäki bagdat öyleri yadynyza düsyämi, ana şolar türkmen öyleri hasaplanyar.

Garaz aydara zat köp, hemmesini yazjak bolsam barmaklarym tükener.

Gowsy sizler türkmenlerin hakyky taryhyny öwrenjek bolsanyz ''Oguzlar - Türkmenler, boy daragty, dessanlary we medeniyeti'' atly kitaby okap görün. Faruk Sümer tarapyndan yazylan. Yeke söz bilen aydamda bet! Türkmenlé baradaky hristian, hytay, musulman çeşmlerini hem analiz edip netije çykaryar. Oguznamany, Kaşgarlynyn kitabyny, Hytay yazgylaryny, Orhon yazgylaryny, musulman çeşmeleri bir ara getirip dogry bolup biljek netijäni subutnamalar bilen açyp görkezyâ. Kitapda 18-19njy asyrlarda Türkmenistandaky türkmen taypalarynyn sanlary, maşgala sanlaryna çenli dokumental maglumat bar. Merkezi Kitaphanada hem türkçesi hem türkmençe terjimesi bardy.

Türkmenistanyn SSSR-däki taryhyna gyzyksanyz ''Turkmens in the age of imperialism'' diyen kitaby okap görün. Bu hem hälki adam tarapyndan yazylan.

Birinji kitapda özbekler, gazaklar, gyrgyzlar we beyleki türki milletler hakda hem maglumat bar. Türkmenler bilen gatnaşygyny analiz edyä..

AtashA:
gechmishdaki turkmenler diyilse ideala golay adamlar yaly pikir etyan mena.. Bu vagtky erbet hasiyetlerem ruslar gelenson sholardan gechen yaly... Men pikirim.. Seljuklar dovrindaki turkmenler hakda yazylan zatlardan mena erbedini okap goremok..

Seljukly soltanlary türkmenleri yerleşik durmuşa geçirmek üçin kän der dökdi. Olardan esasan Mälik şany we Soltan Sanjary agzamaly.

Şol wagt türkmenlerin arasynda ylymly, galamly hatly-yazuwly azdy. Türkmenler esasan goşuna gözegçilik edyädi, yagny serdarlar, onbaşy, münbaşylar türkmendi. Yöne kösk emeldarlary esasan parslardy. Çünki olar sowatlydy, şol sebäplem Seljuklynyn resmi dili türkmençe dälde parsça bolupdyr. Yokarda bir yerde hem aydyşym yaly sowadymyzn ylmymyz esasan Seljuklydan son beglikler döwründe döredi we ösdi.

Seljukly döwründe hem yüz gyzartjak wakalar bolupdyr. Meselem musulman bolmadyk türkmenler bir oba yada şähere çozanda gowja yagmalayan ekenler. Soltan Sanjar olara gaty gaharlanya we baryny gylyçdan geçirmek isleyä. Yöne önünde ölüm bolanson musulman bolmadyk türkmenler yagny oguzlar musulman bolan oguzlar bilen, yagny türkmenler bilen söweşyär. Olar yenip Soltan Sanjary masgara edipdirler.

biz turkmenlerden shu gun derek yok, oz kolegamizden gorkup yashayas. bizden onkilerem uytgeshik gowy bolan daldir. gowy bolan bolsa yedi asyr bidowlet yashamazdy. bir azady bilen magtymguly dushunipdir shol problema. beylekiler edil shugunki bizin bolshumyz yaly tupoy bolupdyrlar.

turkmen halk dessany Goroglydan mysal alip goreli...
gaty babnik bolupdyr shol-a 😆