Göwher ýüzüklije gelin.bölüm 1
Hudaýberdi Diwangulyýew. 1988ý
Kurorta gelýänleriñ ählisiniñ $ol bir aladasy bardyr: olam gowurajyk, jüpüne dü$äýse-hä ýeke adamlyk otagda ýerle$mek. Olam ba$a barman, iki adamlyk otagda ýa$amaly bolsa, ýanyñda ýatanda hor çekmeýän, zerur i$ üçin gijäñ ýarynda süssenekläp ýörmeýän, az gepleýän, garaz, özüñe kybapda$rak biri bolsa ýag$y. Otag paýlaýan, da$yndan göreñde gaty sypaýy, kurort döräli gününden bäri $u kärinde i$läp, ähli ini$-çyky$a werzi$ bolup giden garaýagyz ýigidem sähel agzyñ gow$akdygyny, obadan gelen sadarak biridigiñi bilse, hajathanañ ýa-da ala-goh bol$up telewizor görülýän uly zalyñ gabadyndaky otaglaryñ birine ýollar, $eýlediginem kes-kelläm aýtmaz. Onsoñ, çümhöregräk, ynjy-azarlyrak biri bolsañ, ähli bejeri$ wagtyñam çala ýanan çigit ýagyny ysgap, gyzylödegiñ agzyñdan çykýança öge-de ýat.
Ýaman ýerem: bu jelegaýlarda seniñ kimdigiñe, nä kärdedigiñe, adamlara, jemgyýete getirýän peýdaña, ynsabyña, at-abraýyña seredip durmazlar. Haýsydyr bir söwda butgajygynyñ satyjysy özba$yna bir otagda ýa$ap ýörendir. Tutu$ ýylyñ ylmy edarada ýa-da ekspediciýada ýer gemrip i$läp geçiren, köpler üçin gerek adamam üç adamlyk dar otagda gysylyp-gowrulyp oturandyr. $u ýerde haýsydyr bir gepe çeperdirin öýdýäniñ biri "ylmyñ bolsa, emeliñ bolmaz" diýipdir. Käbir körzehin, emma emel bilen i$ bitirýän ki$ileriñ ediberýän i$lerini göreñde, $onuñky dogram ýaly.
Ýöne emel etmek, mekir bolmak ozalyndan berilmese, bolmajak eken. Tebigat tow$any tow$an, tilkini tilki edip ýaradypdyr. Kurort ýaly adamlaryñ köpräk üý$ülip ýa$alýan ýerinde, ynsan häsiýetiniñ ownujak,düzgünli-düzgünsiz taraplary hasam ä$gär görünýär. Kurort ýeriniñ öz howasy, tertip-düzgüni, ýazylmadyk kanunlary bar.
Köpçüligiñ üý$en ýerinde "öz ba$yñy çaramaly" diýlen gürrüñiñ ýöne ýere aýdylmanlygyna hasam pugta göz ýetirýärsiñ.
Ylymlar Akademiýasynyñ arheologiýa institutynyñ gözleg ekspediciýasynyñ uly ylmy i$gäri, ylymlaryñ kandidaty Ylýas Berkeliýew bu kurorta öñem telim sapar geleni üçin, onuñ düzgün-kadalaryndan habarlydy. Tomsuñ orruk ortasynyñ tüp yssysynda börek dykylan ýaly dykny$yk awtobusda özüni bu ýere atan Ylýasyñ çemodanyny süýräp, otag paýlaýan ýigidiñ huzuryna mañlaýyny diräp dur$udy.
Olam bu wagt ba$ wraçyñ hemi$e iki sagada çekýän bä$minutlygynda ekeni. Ýeri, bogusyny tutan käriñ-ä otag paýlamak bolsa, $u pi$äñde-de ömrüñi paýawlap barýan bolsañ, ba$ wraçyñ iç kesellerini bejermegi kämille$dirmek, näsaglara edilýän hyzmaty gowulandyrmak baradaky ata-baba $ol bir gün tertipli ýygnagynda gomparan bolup oturmak saña galypmy diýsene. Geplejek gepiñ ýok, aýdara teklibiñ ýok. Oturan bir gury sansyñ-da.
Bu bolýan ýagdaýlara myrryhy atlanyp, içini tütedip oturan Ylýasyñam bar maksady oñaýlyrajyk bir otagda ýerle$mekdi. Ýa$aý$yñ, i$-pi$iñ soñsuz aladalaryndan dynyp, goh-galmagalsyz ýigrimi dört gün dynç alaýsa, dünýä täzeden inäýjek ýalydy.
Soñky aýlarda, ylaýta-da, soñky günlerde Ylýasyñ saglyk ýagdaýy, eger onuñ göwnüne bolmasa, gün-günden beterle$ip barýan ýalydy. I$däsi, ukusy kesilipdi, elinde-aýagynda ysgyn-mydar ýokdy. Käte, gowy ukusyny alan gezekleri, i$däsiniñ çalarak açylyp, keýpiniñ gowulanaýmasam bardy. Ine, iýunda ol hars urup i$lärdi, birgiden çyzgylaryñ hasap-hesibini çykaryp, esli kagyzy garalardy. $eýdip, onuñ sähelçe keýpinem gündelik i$-alada, soñsuz hysyrdylar alyp giderdi.
Soñky günlerde çep gapyrgasynyñ a$agynyñ jyzlap agyrmasy ony wraça ýüz tutmaga, soñam $onuñ dynç aly$a çykmaga aýak diräp durmasy bilen ol nobatdaky zähmet rugsadyny almaly boldy. Wraç oña dözümli darady, ylaýta-da, bir hepde dagy barlag geçirensoñ berkine tutdy:
-Sen, dogan, dünýäni ba$yña ýumurjak ýaly, hasyrdap ýörme-de, göwün isleýän ýeriñde bir aýjyk dynç al, i$-alada her haçanam mañlaýyñdadyr-diýdi-de, dynç almak meselesini çözdi oturyberdi.
Her günki i$-güýjüñ soñsuz hysyrdylaryny hasaba almanyñda-da, dogrudanam, bu dünýäñ goh-galmagaly gyt däldi. Sütüniñ süýnüp, i$ günüñi tamamlarsyñ, öýüñe gaýdyp, aýaklaryñy uzyn salyp, dynç aljak gümanyñ ýokdur: kimdir biriniñ i$ini ýa-da özüni alyp bar$yny ara alyp maslahatla$ýandyrlar. Ýogsa-da, haýsydyr bir karar çykandyr,$ony i$läp geçmelidir. O kararam, içiñi ýakaýyn diýen ýaly, Tañry gün berse çykyp durandyr. Her karary amal etmek üçinem goýnüñ içegesi ýaly i$ plan düzüler. $ony düzmekden añsat i$ weli, bu dünýede ýokdur. Atam döwründe çykan karary durmu$a geçirmek üçin i$lenip düzülen planyñ sözba$ysyny üýtgedip, $u günki çykan kararyñ adyny ýazarlar. Wessalam. Dagy-duwara yzyny sorajak adam ýokdur.
Pensiýa çykmaly wagty atam döwründe geçip giden, emma $u edarany bütinleý ýatyraýmasañ gymyldamaz,müdir $u günki ara alyp maslahatla$ylmaly karary iki agyzda dü$ündiren bor-da, golaý-goltumda edilmeli i$leri sana$dyr, käbirini öwer,kimi tankyt eder. Soñy ençeme sagada çekýän teýeneli gürrüñlerem $undan ba$lanar. Irräk öýe baraýañda-da aýalyndan ýüz tapmajak biri "Äý, ýatylýança $u ýerdlerde güýmenäýin-le" diýýän ýaly, $u günki ara alnyp maslahatla$ylýan meselä düýbünden...
(dowamy bar)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 25/25 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 25 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 25
senide gormek baro lady
bu bolumda gelin gormedim Lady uyam, indiki bolumde bardyrda, yone gyzyklyja eken. sag bol
Irräk öýe baraýanda-da aýalyndan ýüz tapmajak biri Äý, ýatylýança $u ýerlerde güýmenäýin-le diýýän ýaly, $u günki ara alnyp maslahatla$ylýan meselä düýbünden galta$maýan gürrüñleri edip, ba$yñy agyrdar.
Makala çykartmak, komandirowka gitmek, jaý paýlamak, putewka bermek, garaz-haý, $undan edil öñinçäsi bolup geçen ýygnakdaky ähli edilenje gürrüñler ba$dan gaýtalanar.
Garaz, ölüp öýünde edarañdan çykyp, awtobus duralgasyna bararsyñ. Gara$makdan ýaña halys bolup, nerwleri kemsiz gow$a$an ýowuz ýüz adamlaryñ arasyna gelip durarsyñ. Janyñy barlamak üçin Äý, $ü-hä bir ybalyrak adamdyr-da diýip, egninden torbasyny asyp duran, hortap,geýnüwli gelne habar gatarsyñ:
-Uýam, Berzeññä gidýän ma$yn ýañy giden däldir-dä?
-Men $u duralgañ garawuly däl, dogan. Menem sen ýaly ýolagçy.
Bagy$la, uýam, soramadygym diýip, ýüzüñi sapajak-supajak edip, bir gyra çekilersiñ. I$ munuñ bilen gutaraýmaz. Ýarpy günüñi iki apbasylyk solan otuny satmaga sarp eden gök satýan çi$ik daýza diliniñ hözirini görer
-Beýýämlerde y$naklyrak geýinmegem bir görgi bolupdyr, gyz. Her gören salpaýak dilini ýetirjek bolup dur.
Ber habaryñy?! Señ-ä içiñ gorlup, essiñ aýylyp gelýäni üçin, ma$ynyñ haçan gidenini soransyñ. $ol titije gelin üstüñe zyñlyp duranda-da, oña gabagyñy galdyrmaga rowgatyñ ýokdur. Emma bagryñdan otlarlar.
$unuñ ýalyda Ylýas Berkeliýew ylym adamsy bolup ýeti$enine, a$a sypaýy terbiýesine ökünerdi. Baragetdin ýañky çi$ik daýzañ ezeneginden tutup: Eh-eý, sen tultuk, alypsatar daýzajyk, köpüñ gidip azyñ, gy$yñ gidip ýazyñ galypdyram weli, iki aýagyñy göre sokup otyrkañ, sokulmasyz ýere sokulyp, üstesine-de, kalby päk adamlara müñkür bolup geplemäñ näme? diýip, elesledäýjek adamlara gözi giderdi.
Özara gürrüñleriñ birinde ýa$y segseni sermeläp ýören ýa$ulularyñ biri haýyr bilen $eriñ tapawudyny $eýle dü$ündirdi. $er $erraý aýal ýaly üstüñe çöwjär. Haýyr haýaly gelin ýaly ýygra bor. $ol ýa$uly $umroý aýal ýaly iliñ-günüñ gözünden dü$üp ýa$anyñdan,haýaly gelin ýaly arzyly bolup, ýa$ap geçeniñ kem däldiginem ýanjap-ýanjap gürrüñ berdi. Bir sözünde miweli agaçdan önelgesiz agaç, däne berýän ösümlikden ha$al ot kändir diýibem nygtady. Haýyryñ kuwwaty arassalygynda, $eriñ çüýrükligi ahyr özüne ýagydyr diýdi.
Ylýas $ol ýa$ulynyñ mamladygyna kalby bilen uýýardy. Emma, käteler göwnüne ýersiz deglende, ol öz gar$yda$yny dalap bilmeýänligine ökünýärdi.
Adamlaryñ bir-birine müñkür,görip, biperwaý bolmasyna, onda-da bolçulykda, doklukda gül ýaly ýa$ap ýörmeli $u günde $eýle bolmasyna Ylýas oturyp-oturyp haýranlar galýardy. Birwagtlar, jahanda aldym-berdimli uru$ barýarka, adamlaryñ bir döwüm çörege, syrdam bitin e$ige zar wagty, Ylýas Berkeliýewiñ göwnüne bolmasa, adamlaryñ arasy beýle däl ýalydy. Her kim öz gününi yralar, ekin eker, tikin tiker-ýa$ar ýörerdi.
Ylýas Berkeliýewiñ pikiriçe, ähli adamlaryñ öz ynsaby, wyjdany bilen hereket etmeklerine bireýýämler wagt bolupdy. Dünýäde uru$ ýok, dawa ýok. Tüweleme, dokçulyk,bolçulyk. Öz güýjüñe, ynsabyña görä gydyrdanyp ýörseñ, aç-ýalañaç boljak gümanyñ ýok. Her kim öz maksady bilen ýa$amaly, göre$meli. Özüñden soñky nesle bir zatlar galdyryp gitmeli. Iñ ýamany: Gury gelip, bo$ gitmek.
Ylýas Berkeliýew bo$ gitjek adamlaryñ hilinden däldi. Onuñ elýetmez, oñuna bolup çyksa, bütin adamzady añk etjek açy$ etmek niýeti bardy. Ol ýylyñ ba$larynda Balkan dagynyñ çuñ gowagyny gazyp-agtaryp ýörkä, gadymy adamyñ göle derisine çolanyp jaýlanan jesedini tapdy. Geñ galmaly ýeri: göläniñ hamy demir ýaly gatap, jesede howa geçirmändir. Jesetden hiç bir zat bölünip aýrylmandyr. Merhum juwan wagty ýogalan eken. Ylýas üçin iñ gyzykly ýeri: ýa$ ýigidiñ kelle beýnisi gatap galypdyr-da, da$a öwrülip gidipdir.
$ol kelle beýniniñ ýekeje dokumajygyny janlandyryp bolsa, ol onlarça sagatlyk kino plenkasyna öwrüler-de, biziñ ata-babalarymyzyñ biriniñ durmu$ynda-gowakdan tapylan ýa$ ýigidiñ durmu$ynda nämeler bolup geçendigini gürrüñ berer.
Ylýas Berkeliýew $u problemanyñ üstünde indi ençeme aý bäri i$leýärdi. Emma soñy gelmez hysyrdylar, $ahsy durmu$yndaky näsazlyklar oña bu i$iñ üstünde ymyklyja oturyp i$lemäge maý bermeýärdi.
Üstesine-de, ol soñky aýlarda, içinden bir dert tapynyp, egbarlap ugrapdy, haly teñdi, sähel i$lese, ýadawlykdan ýaña añkasy a$ýardy. Wah, ýeti$ip bolsady, ol adam añynyñ millionlarça öýjüginiñ hersiniñ bir wakany hakydada ýazgy ýaly saklaýanyny, mikrokamerada ony janlandyryp bolsa, onuñ dil açjagyny ylmy taýdan subut edip bolsady diýip,ol içini gepledýärdi. Derdi biraz yza tesse, iñ bolmanda, üç-dört hepde ömür galan bolsa, ol bu açy$y edip ýeti$jekdi.
Ylýas $u zatlara janyny ýakyp, ýa$aý$yñ bolgusyz hysyrdylaryna güýmenip, gijä galany üçin özüni horlap otyrka, gara$yp duranlaryñ biri demini içine çekip, batly gygyrdy.
-Nursähet otagçyñyz-a, hanha gelýä, adamlar.
Irikgä bolup oturan garry-gurtular, aýal, oglan-u$aklar hürre örü$ip, darajyk eýwanda hatara düzlü$diler.
Nursähet diýilýän gara pyýada-da kurort
bu ylmy-powest, göwher ýüzüklije gelni görjek bolsañ, entek indi goýjak bölümlerimem okamaly borsuñ 😉 okanyñ üçin minnetdar
bu ylmy-powest, göwher ýüzüklije gelni görjek bolsañ, entek indi goýjak bölümlerimem okamaly borsuñ 😉 okanyñ üçin minnetdar
Salam Lady! Oňatmy ýagdaýlaryň?
Bu powestiň (hekaýa, roman?) gyzykly ýaly. Häzir-ä doly okamok. Nesip bolsa, el degdiginden okarynda. Ýöne bir zat sorasym gelýär. Sen bu eseri telefonda ýazdyňmy? Şoňa meňzeýär. Eger şeýle bolsa, nädip ýazyp bildiň? Kyn düşmedimi?
Sag bol Lady, azap edip ýazyp paýlaşypsyň, minnetdar. Şu wagta okamadym emma elim degende okamakçy. Başga-da gyzykly hekaýalaň bar bolsa paýlaşyp durgyn..
Sag bol azap edip yazypsynyz , bu powesti yakynda okapdym.
Lady minnetdar dogamyna garashyan. Ellerine saglyk.
Hawa, Lady, menem powestiň dogamyna däl-de, dowamyna garaşýan. Berekella!
minnetdar sawyer!
Salam Sawyer! $ükür,men oñatla,özüñ nädýäñ? Ýitdiñ-ä halys 🙂
bu powest (ylmy-powest), bir ýüz kyrknäçe sahypaly.
Hawa telefondan ýazdym, kompdan munça tiz ýazyp bilmäýmesem.özem nesip edeninden powesti dur$una ýazjak 🙂
Bu ýerde goýmak pikirim öñem bardy welin, düýn pikirlerde bir agzanyñ türkmen edebiýatyny, roman-powestleri kän okamadym, muña kim günäkär? Ene-atamy, mekdepmi, ýa özüm diýen ýazgysy türkmen powestlerinden bu ýerde goýmaga hasam itekledi.
Salam Sawyer! $ükür,men oñatla,özüñ nädýäñ? Ýitdiñ-ä halys 🙂
bu powest (ylmy-powest), bir ýüz kyrknäçe sahypaly.
Hawa telefondan ýazdym, kompdan munça tiz ýazyp bilmäýmesem.özem nesip edeninden powesti dur$una ýazjak 🙂
Bu ýerde goýmak pikirim öñem bardy welin, düýn pikirlerde bir agzanyñ türkmen edebiýatyny, roman-powestleri kän okamadym, muña kim günäkär? Ene-atamy, mekdepmi, ýa özüm diýen ýazgysy türkmen powestlerinden bu ýerde goýmaga hasam itekledi.
nesip bolsa dowamynam ýazaryn, size-de okanyñyz üçin minnetdar!
dowamyna garashyan, gyzykly
Şol hor çekme diýilýän zat erbedow, käsine galoş bilen zyňybam goýberýäň welin, näm-näm edip, ýene-de horloýar, ýatyp bolmaýar, Lady bu kitap haçanrak çykdy ?
hehe,hor çekýän adamyñ ýanynda ýatyp göremok, $ondan nähili bolýanyny bilemok 😉
bu kitap 1988-de çykan diýip ýazyk kitapda-ha.
Onsoňom ostonowkada duran gelinlere ýaşuly prikol tutjak bolandyrda, asyl men duran bolsom menden soramaz, kän gelýän şonuň ýaly zada, menden sorasa, raspisanýasyna çenli ýazybam berjek welin, taýaklaryny tykyrdadyp gelniň ýanyna barýa, şalun ýaşulylar 🙂, bu temaňa degişli däl ow, ýöne aslynda diýän daraý 🙂
Yaşok önüne gaty uly maxat goyupdyr, has dogrusy bolmajagrak. Beynisi daşa öwrülen, tapylan hakda aydyan.
Sag bol , Lady gyzykly powest, yzynam goýaweri, oakýandyryn, işde ýetişmesem öýe äkidip okajak.