Modern gahrymanlar-3

Matrix kinosyna tematikasy boýunça meňzeş ýene bir kino Terminatordyr. Terminator diýmek sözlük manysy “ýumuryjy,ýatyryjy” ýagny adamzadyň neslini ýok edip kyýamaty getirjek zat. Terminator ýaşlar üçin bir robotlaryň söweşi, käbirleri üçin fantastika, käbirleri üçin wagt geçirmek üçin gyzykly bir hekaýa, azajyk düýbine seretmek isleýänler üçin bolsa bir geljek senariýasy we ahyr zamanyň suratlandyrylyşy. Bu senariýada her kim öz derejesine görä bir many çykarar.
Bu kinoda aslynda ideologiýalaryň jedeli hem 3 nji perdeden suratlandyrylýar. Gaty metaldan ýasalan birinji Terminator modernizmiň wekilidir, duşmany bolan suwuk metaldan ýasalan, her hili şekle girip bilýän ikinji Terminator T-1000 bolsa postmodernizmiň wekilidir. (Modernizm däp dessurlar, din bilen durmuş arasynda gaty aýyryjy çäkler goýan sekýularizmiň, materiýalizmiň tarapyny tutýan bir sistema boldy. Postmodernizm bolsa belli bir hakykatyň tarapyny tutmaýan hemme hakykatlar deň derejede dogrudyr diýp, her hili şekle girýän bir sistemadyr.)
Terminatorlaryň arasynda nebsine, neşekeşlige, aklynyň önümi bolan düşinje sistemalaryna, materiýalizme we pozitiwizme ýesir düşen bilime we bu bilimiň hasyly bolan tehnologiýalara garşy ejiz, nirä we kime sygynjagyny bilmän ýören adamzat. Dogrymy aýtsam özüni tutmana eradasy ýetmeýän bu adamdan nädip adamzady halas etjek bir “Mesih” çykjagy maňa näbelli. Ýöne umytsyz bolmaly däl, bu nesil bir geçiş nokadynda dur, ahyr zamanyň alamatlary gapyda. Kim biler belki özüni tanap, eradasyny ulanmany başarsa “Mesihe” gapy açjak bir nesil bolmagy mümkin.
Bu kinoda geljekdeki halasgärleriň başyny tutjak adamyň tehnologiýa we maddy bilimlere eýe boljak biri bolar diýp pikir edilipdir. Beýleki kinolarda hem pikir ýörediliş şuňa meňzeş. Munyň sebäbi 17 nji asyrdan soň pozitiwizm bilen materiýalizmiň bilime görkezen täsiri netijesinde tehnologiýa we industriýanyň ösüşi gaty güýçli boldy. Sosiýal bilimler tebigy bilimleriň kölegesinde galdy. Şonuň üçinem bu döwürlerde zehinli ýaşlaryň köp bölegi injenerçilik we tebigy bilimleri saýlady. Sosiýal bilimler we hukuk tarapy bolsa ikinji planda galdy. Şu wagt azajyk üýtgeşme bar ýaly. Geljekde bilimiň jemgyýetde uly orny boljagy garaşylýar ýöne bu bilimleriň içinde sosiýal bilimler we hukuk has öňe çykar diýp bellenilýär. Injenerler belki täze bir açyş bilen köp adamlaryň durmuşyny aňsatlaşdyrmagy mümkin. Ýöne sosiýal bilimji we hukukçylar bir kanun bilen injenerleriň ýoluny açyp, önüm çykarma işini aňsatlaşdyrmaklary mümkin. Ýada tehnologiýany adamzada peýdaly ýada zyýanly işlerde ulanmany hem syýasatçylar karar bermegi mümkin. Bir kanun bilen, bir düşinje bilen adamzadyň geljegini şekillendirmekleri mümkin. Çagalarymyza terbiýe berende ene atalarymyz we terbiýeçiler, mugallymlar bu hususlara hem ähemmiýet bermelidir.
Temamyzyň dowamynda haýsy kinolary analiz etjegim entäk belli däl ýöne nesip etse dowam ederis...