MUSULMAN AHLAGY
Enesiň (radyýAllahu anhu) rowaýat etmegine görä Pygamber (sallaLlahu aleýhi we sellem) aýtdylar: „Musulman özüne isleýän zadyny beýleki musulman doganyna islemeýän bolsa, onuň kämil iman etdigi bolmaz“. (Buhary).
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 14/14 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 8 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 14
ŞERHI:
Bu ýerde „kämil iman etdigi bolmaz“ diýýäni, eger musulman özüne söýenini musulman doganyna söýmese imanynyň kämil bolmaýandygyny düşündirýär. Bu hadysa düşünmek üçin çuňňur düşünje we duýgy gerek. Hadys musulman jemgyýet üçin iň gerekli we doganlygy berkidiji tutanýerli bir kada getirýär. Musulman musulman doganyny özünden eý görmeli, onuň hak-hukuklaryna hormat-sylag bilen garamaly, onuň gowulygyny islemeli we ýagşylygy arzuw etmelidir. ''Meniň işim bitse bolýar daş-töweregimdäkiler näme bolsa şol bolsun'' diýýänler, jemgyýet bilen bilelikde ýaşap bilmeýän adamlardyr. Bu ahlak bilen Allahyň isleýän musulman jemagadyny gurup bolýan däldir. Dine giren adamda şol duýgy aslynda hidaýet bilen bile gelmeli. Hakykatdan päk kalp bilen iman getiren adamda bu häsiýet öz-özünden döreýär. Emma käbir adamlar şuňa düşünmeseler, onda olara giňişleýin düşündirmeli. Musulman öz başyna Yslamy ýaşap bilmez, bu din jemagat bolup ýaşalýan dindir. Ýöne şol jemagadyň sagdyn bolmagy üçin, musulmanlarda dogry düşünje we doganlyk duýgysy bolmalydyr. Diňe özüňi (öz bähbidiňi) bilmek, başgalara göwniýetmezçilik, olaryň işine üns bermezlik Yslamda ýokdyr. „Musulmanlaryň işi bilen gyzyklanmaýan adam (musulman) bizden däldir“ ýa-da „Özi dok bolup, goňşysy aç ýatan bizden däldir“ we ş.m. hadyslar musulman adamyň daş-töweregindäki adamlara, bolup geçýän hadysalara biperwaý bolup bilmejegini aňladýar. „Jemagatdan daşlaşan adam Yslam halkasyny boýnundan çykarandyr“ hadysy şol pikiri gör nähili gowy taryplaýar. Kuran aýatlarynda hem özi mätäç bolsa-da mu'min doganyny özünden öňde tutyp bilýän mu'minler nähili öwülýär. Bu bolsa imanyň kämilleşmegi we nebis isleglerini basyp, belent ruhy mertebä we Pygamberiň ahlagyna ýetmegi bilen bolup bilýär. Gynansak hem, şu hadys bilen amal edýänleriň sany azalýar. Goý, Beýik Allah (jelle jelaluhu) biziň hemmämize şolar ýaly kämil ahlak we takwalyk bersin.
Ämin.
Ämin! Allah razy bolsun
Gowy tema. Sagbol paylashanyna
Ämin!
hawwa, shonun uchin her doga-dilegde kulli musulam mashgalasyna gowulyk dilaling.
Haldym! Amin!
<<Musulman öz başyna Yslamy ýaşap bilmez, bu din jemagat bolup ýaşalýan dindir.>>
şu söz ýeterlik... sagja bol
Tanry yalkasyn tema dost.Yekeje hadys.Pygamber Muhammed a.s. aydan eken:
Bir
kişi Allah tagala we ahyret gününe ynanjy bolsa, goňşusyna ýagşylyk etsin. Bir kişi Allah
tagala we ahyret gününe imany bar bolsa, myhmanyna hormat etsin. Bir kişi Allah
tagala we ahyret gününe iman getirse, sözlän mahaly tapdygyndan ýagşy sözlesin,
ýagşy söz tapmasa dursun sem bolup.
(Suneni ibni Maja, 2j, 204 sah.)
Goňşylary dil
bilen ýa el bilen ynjytmak Yslam hökümine görä günä işdir. Musulman däl goňşyň
goňşulyk haky, musulman goňşyň hem goňşulyk hem musulmanlyk haky, musulman goňşyň,
goňşulyk hem musulmanlyk hem-de mahramlyk haky bardyr. Goňşulyk haky diňe
ynjytmazlyk bolman, belki olardan ýetýän azary hem götermekden ybaratdyr. Ýene
Yslam dininde myhmana hormat etmek (çagyrylyp gelen bolsun özi gelen bolsun) ýagşy
gylyklaryň biridir. Emma adatdan daşary urlup-çapylyp ýa ömür we mal ysrap edip
hormatlanmak şert däldir. Beýle etmegiň günäsi, hormat etmegiň sogabyndan
artykdyr. Söz dogrusynda Magtymguly Pyragynyň Tapdygyňça mydam ýagşy
sözlegin,
Ýagşy söz tapmasaň otur sem bolup diýen setirleri şu hadys şerifiň delalaty
bilen aýdylandyr.
amin..
👍Alla hemmamizden razy bolsun
Zynhar kast etmegil iýdigiň nana,
Köňlüň haýra bagla, sydkyň imana.
Hiç azar bermegil bir musulmana,
Ogry ärden bir dogry it ýagşydyr.
👍