Gynansak-da, bizi tananoklar
Gürrüňim edebiýat barada.
Dünýä edebiýatynda tanalmaýan diňe biz däl, kän döwletleriň milli edebiýaty tanalanok. Bu diýdigim, dünýä derejesinde ykrar edilenok diýdigim.
Pikirimçe, tanalmak üçin gitdigiçe modernleşýän dünýä edebiýatynda hadysa döretmegiň hötdesinden gelmeli. Umumyadamzat meseleleri gozgalanda dünýäniň edebi sesine öz sesiňi goşmaly, gidip barýan kerwenden üzülip galmaly däl, üzüldigiň - işiň gaýtdygy, yzyndan ýetmesi gaty kyn düşer. Kerweniň hatarynda bolsaň, ykrar edilmek we tanalmak mümkinçiligi eliňde bolýar.
Eýsem-de, nämüçin türkmen edebiýatyny dünýä tananok? Ýa bizde dünýä derejesine çykyp bilýän eserler ýokmy? O nämüçin dünýäň köp ýerinde Şekspir, Gete, Puşkin, Dostoýewskiý, Folkner, Markes, Jek London, Şolohow, Aýtmatow, Balzak, Tolstoý, Mark Twen, Solženisyn, Gogol, Tomas Mann, Woýniç, Tagor, Dumbadze... barada bilýärler we olary okaýarlar?
Dünýä edebiýatynyň naýbaşy eserleri sanalanda ol ýerde käte bir Magtymguly bolaýmasa, beýleki türkmen awtorlarynyň ýoklugy lapyňy keç eýär. Munuň sebäpleri nämede? Bu ýagdaý türkmen edebiýatynyň entekler depgininiň pesligini, dünýä derejesine çykmak üçin gaty uly, düýpli işleriň edilmänligini aňladýarmy? Ýa-da türkmen edebiýatyny dünýä dillerine terjime etmekde yza galýasmy?
Kimiň nähili pikiri bar?
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 23/23 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: ertir.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 11 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 23
Ozumiz tanasak boldy dost.
G.Eziziw, K.Gurbannepesow - shulary ozumiz bilyasa, a dashary yurtlulara bul beyik ynsanlaryn eserlerini okaman miyesser etmeya, olaryn (dashary yurtlylaryn) aladasyny etmek bolsa bize galmandyr 🙂 Mynasyp yazyjylarymyz bar - shu glawny zat!
Terjime etmeli köpräk!
Terjime etmeli köpräk!
Men daşary ýurt ýazyjylarynyň eserlerinä okap göremok welin türkmen ýazyjylarynyň eserleriniň hem gyzykly kemi ýok gaty gyzykly eserler bar şoň üçin terjime sebäpli bolaýmasa. Ata Gowşudow, Beki Seýtäkow, Berdi Kerbabaýew sanasaň sanap oturmaly .
Edebiyatymyzyn, medeniyetimizin dunya derejesinde tanalmagyna yuzley garayan YOLDASHLAR- milli -ruhy gymmatlyklarymyzyng dunya derejesinde tanalmazlygy - (shol sanda edebiyatymyzyn) bu-bizin milletimizin tuuyys wawwaly meselelerinin esasyny duzyar. In barkije mysal tutysh bir millletin-halkyn yekeje ogly, yekeje shahsyyeti tutysh milleti-halky, shol ulkani Yer sharyna tanadyar. Mesel-m Ch. Aytmatow . Fransiyanyn abrayly teatrlarynyn birinde Aytmatowyn meshhur//Ak gami//-sini sahnalashdyrypdyrlar.
Men mowzukdan az/kem dashlashaydym oytyan? Mowzugyn ozeni-edebiyatymyzyn usti bn dunya tanalmayanlygymyzda dal-de, sheyle bay ruhy hazynamyzy Dunya tanatmaklykdaky bokdenchliklerin, gapma-garshylyklaryn sebabini takyklamakda.
Men edebiyatchy bolmasam-da, edebiyaty-sungaty sarpalayan adaty ynsan hokmunde bu hakynda aydayjak zadym shular. Yagny-yokarda bellenilip gechilen teswirlere goshulmak b biz terjimechiligimizde hem passiwdiris. Emma, bu yeterlik dal. Menimche has mohumi-halkyn soz erkinligi. Edebiyat-yurtda alynyp barylyan hem-de hali-shindi uytgap duryan syyasata garashsyz yagdayda bolmagy edebiyatyn osmegine we tanalmagyna gop beryar.
(Tel.denn giremson, has dushunikli edip yazyp bilemmok,mumkinchiligim gaty chakli. Kop gurlap kellanizi agyrdan bolsam bagyshlamagynyzy hayysh edyan)
Yene/de bir bellemek isleyan zadym- dowletin edebi eserlerin doredilip halka yetirilmeginde mumkinchilikler chaklendirilmese diysen onat bolardy. BU bolsa yurtdaky ykdysady yagdaya hem az-u kande bagly bolsa-da esasy baglanyshyk yurtdaky syyasata kop esaslanyar. Kichijik we aydyn mysal; golayda hormatly agzamyz Yhlasly agamyzyn eseri Turkiyede chap bolup chykdy. Bizim ozumizde gulpatrak kimin kagyz zawodumyz guuwlap ishlap duran halatynda ozumizde chap etdirip chykartmaga a guyji yetmez diyyanizm? Dowlet tarapyndan doredilyan samsyk chaklendirmeler yazyjynyn doretmegine , ylhamynyn galkmagyna diyysen yaramaz zyyan yetiryar!i
Limitlar bilen bilmedim-da..
Kap, ozumiz bir bilyasmi oz edebiyatymyzy? Onsan dunya nadip tanasyn?
Men bilyanlerim: Gurbannazar Ezizow we Kerim Gurbannepesow. Şu iki yazyja hem goyyan hormatym uly. Beylekileri tanamok. Men günammi olan günasimi jemgiyetin gunasimi ony biljek dal.
magtymgula dunyade bellirak shahyr. nadip beyle boldy bilemok.
Biz öz edebiýatymyzy dünýä tanajak bolsak birinji bilen köp dillerde terjime etmeli.Internet sahypalarya dürli dillerde ýazmaly.Da$ary ýurtlaryñ dükanlaryna kitaphanalaryna ibermeli.
Dünýäde iñ köp dille terjime edilen kitap? Ol injil kitaby bolupdurýa,bu kitaby tanamaýan adam ýok bolsa gerek,müñkin türkmenlerde bardyr 🙂
Ýenede bir zat biziñ edebiýatymyzy ilki bilen ýa$lary özüne çekdirmeli,köp ýa$ oglan gyzlara türkmen $ahyrlarynyñ atlaryny sanap ber diýseñ iki,üç sansynyñ adyny bilýär da$ary ýurt ýazjylaryna soraphem oturmaly däl.
Garaz köp dillde terjime etmeli we köp ýerik ýurda ýaýratmaly...
Terjime emeli, dashary ýurtlardasergiemeli.
dogrudanam gynandyryjy yagday
dogry aytyanyz, koprak terjime edip beyleki yurtlarada degirmeli
edebiyatyn anyrsynda durmusa tankydy seretmek yatyr, tankydy seretsen name netije boljagyna bizinkiler gaty gowy dushunyar, shon uchinem bizde edebiyat yok
Esasy zat terjime-de dalle, terjime eder yaly eserlerin gerekligi. Yash, potensial , tazechil yazyjylar gerek.
In barikisi ,turkmen sozlukleri yok. Google online sozlukde-de bizin dil yok:(
Turkmen eserlerinin terjimeleri-de yok,son nadip tanasynlar?
Shon uchin durli dillerde turkmen dilinin sozlugi gerek,son eserleri terjime etmek gerek (gowy terjimechiler gerek)...
Hem dilimizi tanarlar,hem edebiyat gahrymanlarymyzy tanarlar!Yone bu aydyanlarym hachan amala asharka?
Kab aga! Türkmenler Türkmen dilini we edebiyatyny bilyaerlermikae? belki-de dünyae derejesinde yazyjy-şahyymyz yok diyip öz dilini we edebiyatyndan habarsyzmyka ya-da?
oo Atawatan dost 1-2 gunlukde seni agzayadyk. Gelipsina dost, gowdami?
Sebäbi Magtymguly Kurany Kerimiň we Hadysy Şerifiň türkmen dilindäki fundamental teswirçisi. Şoň üçin bolsa gerek.
men-ä öz pikirimi aýtdym ýokarda (Batyok agza(Sabyrly agza))
Men özümçe okwuda sozlem duzmeli yerde,duzme yazmaly yerlerde ozumizi yazmana synanyshyan. KOp yerde ozumizi gorkezyan,emma yeke ozum name edip bilyän?:(