Düýş. (degişme)

Gazan şahyr diýip satiriki şahyryrymyz bar. O diýen adygan şahyram däl, köpüñiz tanaýan bolmagyñyzam müñkin. Goşgylary many taýdan ýokary hasaplaýan, köplenç degişme goşgylary bilen tanalýar.
Aşakda bir degişme goşgysyny goýmakçy, siziñ hem göwnüñize ýarar diýen umytda.

Ýagny şahyr aga gören düýşini beýan etýär. Özi ölüñ, aýaly Eneş bolsa diriñ rolunda.

DÜÝŞ.
Bir gün ölmeli boldy, Alla gerekländirdä,
Indi şahyr agada bärde gerekgäldirdä.
Ölüp bilseñ bolany, bada eştýär oba,
Düýnemä gezip ýördi,
Näme boldyka toba.

"Eýläm-beýläm diýenini eştmändik heniz,
Ýa-da bolmasyz ish bolaýdymyka a gyz.
Ýa-da agzy aja degäýdimikä,
Ana şol zährimardan, aşa kän iýäýdimikä.

Bir gün ýüregim diýip öýünä gelipdir,
Şonda Eneş gelinem ýelpeldirdä diýipdir,
Ýelpeliña oýny däl dawilenýasy galandyr,
Şol dawilenýa diýilýän,
Gaýyn atamam alandyr."

Diýip aýal bary hyşyda-wyşy,
Dilawar gelinlerden doly Eneşiñ dashy.

Eneş bolsa ses edip, aglap otyr bir geñsi,
Onuñ diýýän zatlarna, ynanmarsyñ neneñsi.

"Wah bagtynyz ýatdyla,
Arkadagym gitdile,
Döwranlyja günlerim,
Meñ başymdan ötdüle.
Çagalañ ýanynda otursañ bolmaýarmy,
Saýañ düşüp dursa bes,
Özim eklärdim baryny."

Görle munuñ diýänini,
Gaharyma galypdym,
Bir gün işsiz ýatamda,
Tas igenip alypdyñ.
Özüñ ekleýän bolsañ, ana ekläber indi.
Bagtyñ ýatarmy seniñ,
Gaýta bagtyñ geldi.
Basyp bilmeýan ýagyñ men dälmidim,
Harsy dünýä urdyñ orta ýaşda şahyry.

Bürenjegiñ astyndan ýene eşdildi "waý-waý",
"Äpişgesiz gapysyz garañky jaýdyr, o jaý."
Şonung garangkydygyny ozal bilmeýämidiñ?

Ýene öýde köpöldi hysyrdy gelim-gidim,
Eneş diýdi gygyryp,
"Bir gije myhman aljak,
Ýuwmana çykarman,
Ertir rugsat berjek"

Görle munuñ diýänini,
Ýene bir hokga tapdy,
Maslygymy myhman alyp,
Sen başyña ýapjakmy?
Baýlyk diýip pul diýip gözüñ dikip asmana,
Dirikämä goýmadyñ sen öz öýümde ýatmana.

Arman öli bolaýýan ýogsam diýjegim belli,
"Kakasy razy bol" diýip ýanyma geldi.
Razy bolmamda-da etjek alajyñ ýok,
Görkezen günüñ ýokdyr,
Razyýa bolamok.

Soñra aga-iniler geldiler meñ ýanyma,
Sowadyjy entamlar guradylar tamyma,
Kerpiç ýaly buzlary aýladylar daşyma.
Tomusuñ ortaky aýy,
Meñ öýümde gyşy ne.

Keýwanynyñ añyrsam gurat ýerler bolansoñ,
Hyzmatyny gaýgyrmy heý azarsyz öleñ soñ,
Un gerekmi çaý gerek,
Süýji gerekmi köke.
Ozalam ýat ýerler däl,
Añyrsam pylan kaka.

Biri diýdi "üçüni sowaryn" diýdi,
Birisi "jumalygynyñ çekjek dowaryn" diýdi.
Ýedim, kyrkym sadakam paýlaşdylar dessine,
Soñra habar etdiler,
Gyzyljalañ nesline.

Biri diýdi hopugyp,
"Kynçylyk ertir barow,
Yrym üçin il ýüzüne ses etmelemä borow."
Onda uly agamyz diýdi turup ýerinden,
"Ses etmeli bolsa meniñä duran ýerimdir."
Biri diýdi goşulyp,
"Señ diýäniñ hak ine,
Ýa bir aglap bilýäni tutaýalyñ hakyna."
Şeýdip pikir alyşyp,
Howlukdylar ertire,
Pewrewäni urdydylar,
Baş ujumda erkine,
Ertesi irden meni ykyrdadyp ýuwdylar,
Ýuwwa geren ýoldaşlar,
Ýagşy adam diýdiler.

Tüýüm täzelenäýdi, reñkime geläýdim,
Şäheriñ hammamyna düşen ýaly bolaýdym.

Görsem ine agç at,
Işigimde kişñäp dur,
Ses etmeli hossarlam,
Ýüzün sallap eñşäp dur.
Agaç aty säpçedip alyp geldiler ine,
Hoşlaşdyrdylar meni, ilki bosagam bilen.

Soñra alyp gitdiler,
Jynaza ýere sary,
Berekella aýallar, görüñ ses etýär bary,
Arasyndan saýlanýar,
Hasda Eneşiñ sesi,
"Kakasy dolansana, gitme öýüñ eýesi."
Dolanyp bolýanmydyr,
Ýagsham gürrüñ tapdyñ,
Ömür dolanjakmy men,
Ozalam ölüp sypdym.

Ýene eşdilip bashlady,
Ençe tanysh ses ine,
Gyzjagazlam eñreşýär,
"Kakajan gitmesene."
Wah şulary diýsene,
Ýüreginden aglaýar,
Ölem bolsam sesleri,
Meñ bagrymy daglaýar.
Şonda-da men gitmän bilemok,
Ejeñiz diri bolsa,
Size-de döw çalasy ýok.

"Waý doganeý" diýen ses,
Jynaza ýerden galdy,
Onýançada hossarlam,
Meni egnine aldy.
"Baý munuñ agyrdygyny,"
Biri hürdedi,
"Bula bizem öldürjek"
Ol birem iñirdedi.

Soñ "bir, iki, üç" diýip taşladylar tabyty,
"Piş ýerçeken, piş" diýip bir garada galgady.
Gözüm açsam aýalym,
Kowdy gara pişigi,
"Tapçandan gaçdyñ" diýip,
Kakyşdyrdy eşigimi.

"Seni gara basypdyr,
Bir-iki owurt suw içäý!
Çöpleñ-çörleñ başyna diýde,
Silkinde gelaý!"
Ýagsham bir gürrüñ tapdyñ,
Çöpde - çörde nä günä,
Beýle düşi dözmerin,
Çöpe-çöre özümä.

Gazanýaz diýer bu düşhi,
Gören özim bolaýyn,
Gel gowsy men muny,
Ýaşhylyga ýoraýyn.