Görogly hakda hakykatlar

adyny gelip cykmagy barada... atasy kor eken, shonda kor ogly diyilyan eken, shonda sonra korogly bolup galydyr... 

Aý ýöne seň munyň başga Görogly bolaýmasynow gaty üýtgeşik ekenä.

     Göroglynyň Türkmenistandaky we Türkiýedäk heýkelleri; Azerbaýjan Telewideniýesinde Görogly çeper filmi

Gudrat:
Aý ýöne seň munyň başga Görogly bolaýmasynow gaty üýtgeşik ekenä.

Başga kitaplarda hem şu we şuňa meňzeş maglumatlary okapdym Görogly hakda. Dogry bolmaly.

gorogly anadoly yashan. anadolydakylaryn maglumatlary bizinkilerden has dogryrarkdyr, gudrat

Бех..Менин говнумеде жай дал маглуматлар.
Дессандакы Ашык Айдын наме онда?
ай ёк, болуп билмез.

Aslynda Gorogly hakda gaty kop dartyshmalar,chekishmeler bolup gechdi. Azerbay bizinkidir diydi,turk bizinkidir diydi,yene- yenedir garaz yene-de turkmen Goroglusy has gownejay bolandyr shu wagta chenli. Yokarda Knserwator agz hem elbetde Onun alewidigini aydyp gechyar. Turkiyedaki aleviler bolsa ,turkmenlerdir.Muny her kim bilyar. Yone Gorogly eposynyn in kamillesheni we gahrymanyn doglushyndan ta olumine chenli bolan baplar dine turkmen wariantynda bardyr. Bu bolsa ,beyleki kem-kas Goroglylaryn hich birini hem turkmen Goroglysyna yetip bilmejekdigini aydyp bileris. Goroglyda ady agzalyan yer yurt atlarynyn usti bilen onun nirelidigni kesgitlemek elbetde gaty kyn ish.Muny dine professional toponomikany owrenijiler ustuini achyp bilerler. Gorogludaky Tebriz,Isfahan,Buldur gassabyn galasy,Chardagly Chandybil ,Yyldyz dagy,Uchgummez dagy we bashga-da birnache yurt atlarynyn usti bilen chemeleshsek geografiya gaty gineyar. Goroglyny aydyjylar,oby wasp edijiler bolan turkmenlerin taryhynda bolsa shol yokarda agzalyp gechen territoriyalarda agalyk edendigi bellidir. Sheyle kop halkda,kopchulikleyin bagshylaryn dessanchylaryn dilinde wasp edilyanin yone bir salgytchylara garshy duran Rowshen Aly bolmagy hem asla mumkin daldir. Ahmet Bekmyradow ony Mode hanyn ya-da Oguz hanyn prototipi edip gorkezen halynda ,ya-da aslynda gorogly ya-da keroglynyn yashap gechendigi hakynda maglumatlaryn yahsandygyny bile bile turk wariantyndaky Koroglyny one surmeklik ynanar yaly dal. Turkiyed Aly beg,we baly beg turkmen wariantyndaky atlary hem Bolu daglaryndaky turkmen begleri haky7nda diylen chaklamalar bar. Bu bolup bilayjek zatlar.ya-da Chamlybil (Chandybil diyen yerlerin bardygyny hem bilyaris. Yone bu zatlar islendik yerde gabat gelip biler. Mysal uchin Eyranda gos goni Chandybil we Gorogluda agzalyan Gorgan dagy bar. Hatda Isfahandan ya-da NIshaburdan soz achsak yene has hem Eyran wakalaray gos gonu yurege dushyar. Eyran diyenimde Turkmensahrasy yagny turkmenlerin we osmanlylaryn mekany bolan  beyli daglaryndan chen tutup aytsak Goroglyny Eyran serhedi bilen Turkmenistan serhedinin sepleshen yerlerinde Turkmensahra we Turkmenistanyn Garrygala etraplarynda yashandyr diyip chak etmek mumkin. Elbetde men bu pikirleri ilki bolup one suren dal. Yone bu pikiri one suren alymlara iki elim bilen goshulyan.

Didar agza bilen ylalaşýan, çünki türkemenistanyň häzirki teritoriýasy bilen çäklänmändir, onsoňam, türkmenler imperiýa bolandygynyam ýatdan çykarmaly däl, bu epos göwnüme bolmosa, şol imperiýasnyň dagamagynda emele gelen esermikan oýtýän.Onsoňam göçme we gonma, türkmenleriň agzyndan, Magtymguly,Görogly,Gorkut ata, dilden-dile, nesilden-nesile biziň döwrümüze çenli ýetip gelipdir. Ýöne kimbilýä, Görogly diýen taýpada bolandyr, we şeýdip, Göroglynyň edermenliklerini, bäsga döwletlerde gaýtalamak isländirler dp çak edýärin. Türkemen aňsat-aňsat başga milletiň eposyny alyp billmez, onsoňam Türkmen diýälekty gadymy türki halkynyň dili-pikirimçe ähli çeşme bizlerden gelýä dp pikir edýän,

Onsonom eshidishim,Eyranda yenede bir Gorogly bolup, Osmon dowletinin burnundan getiripdir diyibem esitdim. III Mehmedin dowurdesi Rowshen Ali welin bir hilirak bolya.

Meniñ pikirimce Görogly hakyky TURKMEN.

Turkler hem ähli zatlary öz adyna gecirjek bolyalar, Görogly halyawa däldir!

kirito han we gudrat agzan teswirleri bilen ylalashyan

kirito han we gudrat agzan teswirleri bilen ylalashyan

türki halklañ hemmesinde diyen yaly bar şu dessan,aslynam gözläbermeli.movzuk erbet däl,umumynda yaşlarmyzyñ şu hili zatlar bilen gyzyklanmasy govy.bellik:maglumat üçin aydayan Alevilik mezhep däldir yslam bilen hiçhili baglanşygy yok,olara azan fyrka(sekta)diyilyär.Alevilerde namaz,oraza yok,mesjide gitmek gadagan olarda,yslam alymlary olary kapyr diyip fetva berenler.

bah, sagja bol

Kör han ogly Ugurjyk , alp,
Gezdi türk ilin at salyp,
Körogly oňa at galyp
Paç alyp geçdi, sagy soly.

Görşümiz ýaly , eposyň baş gahrymanynyň kakasynyň ady Kör han eken. Onuň adynyň manysy bize aýdyň. Gahrymanyň öz ady ugur. Eýsem “jyk” goşulmasy näme diýilmegi mümkin. Ol söýgýlilik ýa-da kiçijik sypat. Derejesiniň goşulmasy däl. Ol düýp söz. Gadymy türki dilde bu söz “ serdar” manysyny aňladypdyr. Mysal üçin ,”seljuk” sözi şeýle ýol bilen ýasalypdyr. Gadymy eždatlarymyzyň dilinde “sel-sül” goşun, ýygyn manysyny berýän ekeni. Onuň yzyna ýokardaky söz goşulyp, “sel-juk”- goşunbaşy, serdar, serkerde manylaryny aňladypdyr. Bendiň ilkinji setrinde gelýän “alp” sözi hem gadymy dilde “batyr” diýmekdir. Şeýlelik bilen bu setrden “Kör (batyr) hanyň ogly batyr serkerde Ugur” diýen many gelip çykýar. Bu bolsa eposyň baş gahrymanynyň esasy häsiýeti. Şeýsaýydan bir asyr öň ýaşan Abylgazy bolsa Ugurjygy “Salyr Ugurjyk Alp” formasynda beripdir. Bu ýerde dilimize häsiýetli bolan ses çalşygynyň bardygy görünip dur. Olaryň aslynda bir adamyň ady bolup gelýändigini eposyň genezisini öwrenijiler bir agyzdan tassyklaýar.
Şeýlelik bilen, oguznama sýužeytiniň we halk eposynyň baş gahrymanlarynyň ady özüniň formasy boýunça biri-birine –Oguz –Ogur –ýakynlaşýar. Olaryň bir kökden emele gelendigini tassyklamak üçin şu ýerde azda – kände lingwistik barlagyň zerurlygy bar. Taryhçylaryň köpüsi “oguz” sözüniň öküz manysyny aňladýandygyny ykrar edýär. Sowet alymy A.N.Bernştam, nemes alymy G. Ramstedt köp sanly barlaglardan soň “oguz” sözüniň gadymy mongol , türk dillerinde öküz manysyny aňladýan “üker” sözünden gelip çykandygyny anykladylar. Olaryň tassyklamagyna görä , has soň bu söz ses sazlaşygy esasynda “ükür” formasyna geçipdir. Bize belli boluşy ýaly, häzirki türkmen dialektleriniň ençemesinde ökäze “üküz” diýilýär. Diliň ösüş kanunlary esasanda gadymy “ükür” sözi has soňrak “öküz” formasyna eýe bolupdyr. Sebäbi biziň eramyzyň VI asyrynda hem türki dillerde sözüň başynda “ö” sesi bolmandyr. Diňe soňky asyrlarda şeýle hadysa ýüze çykypdyr. Şol bir wagtyň özünde has soňky döwürlerde sözüň başyndaky dodak çekimlileriň “o”-laşmak hadysasy hem rowaçlanyp başlapdyr. Mysal üçin gadymy türki dildäki “öçük” sözi “ojak” , “öge” sözi “oka” , “ögük” sözi “ogul” “örlemek” sözi “orlamak”, “örün” sözi “orun” , “öň” sözi “oň” formasyna geçipdir. Biziň pikirimizçe , şu hili dil özgerişleri esasanda iň gadymy öküz manysyny beren “üker” sözi soňky döwürler “okur- ogur” formasyny aňladypdyr.
Indi ýene bir dil üýtgeşmesi barada. Türkologlaryň köpüsi gadymy türki dildäki soňy “r” sesi bilen gutarýan sözleriň soňky döwürlerde “z” sesine geçmak hadysasyny başyndan geçirendigini belleýär. Professor A.M.Şerbagyň türki dilleriň fonetikasyna bagyşlanan tutumly işleriniň köp ýeri , ine şu mesele bilen bagly. Gadymy türki dildäki soňy “r” sesi bilen gutarýan sözleriň käbiri häzirki zaman türkmen dilinde hem saklanypdyr. Ýöne olar soňuna goşulma goşulyp durnuklaşan sözlerde gabat gelýär. Mysal üçin “gyzyl-gyrmyzy”, “göz-göreç”, “köz-körük”, “guduz-gudra”, “semiz-semre” ýaly sözler. Diýmek bu hili dil özgerişleri netijesinde gadymy öküz manysyny beren “üker-ükür” sözleri kem-kemden üýtgeşmelere sezewar bolup , “oguz” görnüşine geçendir. Diýen netije çykarmak bolar. Jemläp aýtsak, taryha diýseň belent bolan Şeýdaýy ( Bu hakda edebiýatçy B.Weliýew ýörite makala ýazdy –A.B.) Görogly hakyndaky bir gadymy çeşmäni peýdalanyp ýokarky setirleri ýazypdyr. Gadymy hytaýlylar tarapyndan Mao-yun diýlen hun serkerdesiniň ady Üker bolup,
soňky döwürlerde onuň ady dil özgerişlerine sezewar edilipdir. Şol bir şahsyň ady soň-soňlar Ugur, Ogur görnüşine eýe bolup onuň hereketleri bilen bagly wakalar “Görogly” atlandyrylan halk gahrymançylyk eposyna , Oguz ady bilen hem ýazuwly oguznamaçylyk eposyna , Oguz ady bilen hem ýazuwly oguznamaçylyk däbine aralaşypdyr diýen çaklamany orta atmak isleýäris.

ahmet bekmyrat