ÝOGALANYNY ÝAŞYRSAŇAM.

GÜNDE BIR, HEPDEDE BIR...

- Kaka, aý kaka! Düýn gyzar ikindinler gelýärkäm, ýolda ýüküm agdy. Hiç urubam bilmedim. Görsem, gaýraky hataryň aşak başyndaky garaýagyz ýaşulynyň ogly gelýär. Emma bagrymy ýaryplar ýalbarsamam, ol ýükümi uruşmady. Onsoň oňa: “Sen asyl beýle ekeniň-ow. Gör, bakaly, biriňize dereserlik sataşaýsa, dädemi (Lukman hekimi) gapyňyzdan garatman” diýdim welin, yzyna gaňrylyp: “Ataňa aýdaý: günde bir, hepdede bir, aýda bir, hepdede bir” diýdi-de, ugruna gidiberdi.
- Oh-ho-how! Onuň ýaly bolsa, ol adamlar seň ataňa myzahar bolup durmaz. Çünki olar, gün-ä göwnejaý edip ýyly yssydan doýýar. Hepde-de bir ýola-da ilki göwrümini giňedip, soňra suwa düşünýär. Aýda bir öwrä-de, kellebaşaýak çorbasyndan gähneýşine, ýylda bir saparam ýa balykdan doýar, ýa-da gan aldyrar. Ana, onsoň öz-özlerini seýisläp ýören ol adamlar seň ataňa kän bir ýüzem saraldaýmaz.

ILI DIŇLE, ÖZ BILENIŇI ET

Parasatly Jygalybeg Röwşenjigi syrtyna alyp, bazara ugrapdyr. Şonda birtopar adam:
- Eşek amanat bolaýsa gerek, ýogsam artlaşyp münmezdiler - diýip, olaryň duşudan ötýär.
Ol sözi eşiden garry agtygy bilen ulagyndan düşüşine, ony öňüne salyp sürgüläp ugraýar.
- Bu akmaga serediň. Eşeg-ä boş. Özem dyzdan kirşeniň içi bilen aýagyny süýräp... Jyda bolmasa, ojagaz oglany bir mündürmeli ahyryn - diýip, soňky duşanlar dillenýär.
Ondan soň goja eşege atlanyp, Göroglyjygy hem eýerdip ugraýar. Emma soňky duşanlar hem ýöne geçäýmändirler.
- Eý-ho, bi zaňňaryň ýüregi nähilikä? Çaga ýetim-ýesir halatynda-da oňa beýle zulum edip bolmaz-a. Ol neress-ä süpüdikläp gelýär. Özi bolsa...
- Oglum, Röwşenim, gel, eşege indi sen mün, pyýada men ýöräýin - diýip, Adybegiň atasy eşegiň öňüne düşüberýär.
- Ýeri, indi muňa näme diýersiň?! A-how, aksakgal, oglanyň görjegi öňünde. Seň welin, köpüň ötüp, azyň galypdyr. Eşege özüň münseň bolmadymy?
Şonda Jygalybeg agtygyna ýüzlenýär:
- Görgüňmi, guzym? Ili diňle, ýöne öz bildigiňi et, hoşmy?

ÝYLAN SAGAMOK

Soltansöýün, ýagny Hüseýin Baýkara suwsap gelýärkä, bir aýal maşgala oňa çal guýup berýär:
- Ysy janyňy alyp gelse-de, seň çalyňdan içjek däl. Halama ekeniň. Içinde gyl bar.
- Içmeseňiz, içmäň, aga! Gyl gönezlige gatançdyr. Onsoňam men gylly geçi sagýan, ýylan sagamok - diýen laýykatly jogaby eşiden patyşa okarany başyna çekipdir.

BIR BAKYŞDA DÖRT PASYL

- Çalarak ýadyma düşýär. Atam pahyr bir bakyşda dört pasly hem synlap bilendiginiň gürrüňini beripdi. Şonda arman, üns etmändirin-dä. Belki, Myraly, sen ony...
- Şahym, Soltansöýün, şonda, megerem, ýaşulyňyz çeti çöle süsňäp duran belent başly bir dagyň düýbünden ýörändir. Onsoň näme, dagyň depes-ä, güne gözüni ýyldyradyp ýatan garly gyş. Ondan aşagam lälesi ýakaşykly ýaz. Pesediräklerem miwe ýetikligi üçin meňzi solgunlan güýz. Ana, olar-a üç pasyl. Barýan ýerem çägesi çaýkanyp ýatan gorsawly gol bolaýsa, neneň onsoň ýaşulyňyz bir bakyşda dört pasly synlamasyn.

NÄME SÜÝJI?

Myralygyr Soltansöýün bir ýaňa ugranlarynda, patyşanyň ýene-de öňküleri ýaly, wezirine degşesi gelipdir:
- Aýtsana, dünýäde iň süýji zat näm-ä?
- Ýumurtga - diýen Myraly, ýetirmän-goýman gaýtargysyny suňşuransoň, ol gürrüň şol taýda galýar.
Aradan üç ýyl çemesem geçýär. Ine, bir günem olar tirkeşip ýola çykanlarynda, wezirini gepde gabamagy ýüregine düwen Soltansöýün: “Näderkäň?” pikiri bilen:
- Näme bilen iýseň? - diýip, şol öňki synagly sözüne dolanypdyr.
Ýyldyrym ýalak ýatkeşligi bilen iň içi güjükli soraga sagynmazdan jaýdar jogaby berip bilmese, wah, ol Myraly boljakmy.
- Duz bilen iýseň, şahym!
Şonda Soltansöýün içinden: “Her gezek şuny uçuryga saljak bolup, uçugymy alsamam, ýene ýoknasyzlyk edýän-ow” diýşine, atyny gandyzlama bilen boluberipdir.

GÜRRÜŇIŇ GUÝRUGY

Soltansöýün patyşa nahar edinip gelýärkä, bir garry onuň öňüni kesip geçäýmezmi? Şonda gany depesine uran hökümdaryň bolmajysy bolýar.
- Heý, sylaşyksyz pelit! Idinsiz aýaga çolaşyp, gürrüňiň guýrugynam-a basdyň. Bilip goý! Indi onuň üçinem-ä jogap bermeli borsuň.
Bu ahwalata haýýaty göçen garry görgüli aglap-eňreýşine, garyp çatmasyndaky ýalňyz gyzynyň ýanyna gelýär.
- Käbäm jan, näme ýaman hunabirýan görünýäň-le? Aýt ahyryn! Ýeri, saňa näbelalar ýolugaýdy?
- Wah, jan balam! Meň nämelere dahyl gelendigimi sen sorama, menem aýtmaýyn.
- Näme aýtman! Aýtsana, kaka jan!
- Aýtsam, işigaýdan janym, başymyň salgyna, ýaňy Hüseýin Baýkaranyň öňüni kesip geçäýsem nätjek. Heňkirip ugransoň-a, üstümden gaýnag suw guýlan ýaly boldumam welin. “Soňky tüýkülik sakgal ezýämi” näme? Özem “Bujagaz ýoknasyzlygyň saňa gaty gymmat düşäýmese ýagşydyram” diýdi.
- Ýa heý, käbäm jan! Patyşa halyna tapýany şonuň ýaly tebähetsiz suňşurma bolsa, onuň jogabyny bermek meň bilen. Seň ýasy ýasy ýanyň ýerde bolsun. Gam iýme-de, nan iý, kaka jan!
Şondan soň geçse bir hepde geçendir-dä. Ine, bir günem heleý öýlesi boluberende agyr sülsadyny eýerdip gelýän patyşa hälki ýaşulynyň işiginde jylawy çekýär.
- A gyz, şujagaz öwsele, hol günki gürrüňiň guýrugyny basan peläkediňkimi?
- Hawa, şahym!
- Aýt-da, onda, hany ataň?
- Ol-a, şahym, ýerdölede syçanyň şahyny çarhlap otyr.
- Bo-how! Gyz bar, seň aklyň bir ýerindemi? Heý, syçanyňam bir şahy bormy?
- Ýa heý, kyblaýy älem! Näme, gürrüňiň guýrugy bolanda, syçanyň şahy bolmaly dälmi?

http://www.tkm.8m.net/rowayatlar-2.htm

Doly okadym.Sag bol dost paýla$anyñ ücin

Hic Kim! diyesim gelenok size . Alla yalkasyn! Sagbol Sogbol!. gaty tasirli gowy hekayalar.