PYÝADA ÝÖREMEGIŇ PEÝDASY

Ga­dym dö­wür­ler­de adam­lar ýa­ba­ny haý­wan­la­ry aw­lan­la­ryn­da, ir-iý­miş­le­ri ýyg­nan­la­ryn­da, köp ýö­re­me­li bol­up­dyr­lar, kä­te uzak­ly gün aýak üs­tün­de bol­ma­ly bol­ýar­dy­lar. Em­ma mä­lim bol­şy ýa­ly, ýal­ta­lyk – ke­se­liň göz­ba­şy­dyr. Adam­zat akyl taý­dan ös­dü­gi­çe, iş­le­mez­li­giň hem iň kä­mil ýol­la­ry­ny oý­lap ta­pyp, az he­re­ket­le­nip­dir­ler. Bi­ziň gün­le­ri­miz­de teh­ni­ka en­jam­la­ry­nyň we se­riş­de­le­ri­niň güýç­li dep­gin bi­len ös­me­gi adam­la­ryň az he­re­ket­len­me­gi­ne müm­kin­çi­lik dö­red­ýär.
Aw­tou­lag­lar, kir ýu­wu­jy ma­şyn­lar, to­zan so­ru­jy­lar, teh­ni­ki se­riş­de­le­riň pult ar­ka­ly do­lan­dy­ryl­ma­gy, umu­man, sa­na­saň sa­nap otur­ma­ly. Ýö­ne bu­la­ryň ba­ry adam­la­ryň dur­mu­şy­ny ýe­ňil­let­mek bi­len, onuň sag­ly­gy­na bel­li bir de­re­je­de zy­ýan hem ýe­tir­ýän­dir. Se­bä­bi adam­lar az he­re­ket ed­ýär­ler, bu bol­sa kem-kem­den dür­li ke­sel­le­riň dö­re­me­gi­ne se­bäp bol­ýar. Şo­nuň üçin-de, biz py­ýa­da ýö­re­me­giň peý­da­sy ba­ra­da şu ma­ka­la­ny si­ziň dyk­ga­ty­ňy­za hö­dür­le­ýä­ris.Py­ýa­da ýö­re­mek sag­ly­gy, be­de­ni, ru­hy ber­kit­me­giň iň ýe­ňil we howp­suz usu­ly­dyr. Py­ýa­da ýö­re­mek be­de­niň has oňat we ne­ti­je­li iş­le­me­gi­ne, ra­hat­lan­ma­gy­na ýar­dam ber­ýär. Adam­lar py­ýa­da ýö­rän­le­rin­de, gün­de­lik gaý­gy-ala­da­lar­dan daş­laş­ýar, güý­jü­ni tiz di­keld­ýär. Ýü­rek we da­mar­lar ber­ke­ýär hem-de ola­ryň işi has go­wu­laş­ýar. Ýö­re­ýän adam­lar­da äh­li ke­sel­le­riň dö­re­mek tö­wek­gel­li­gi pe­sel­ýär, ola­ryň im­mu­ni­te­ti ýo­kar­lan­ýar. Py­ýa­da ýö­re­me­giň ne­ti­je­sin­de süňk­ler we bo­gun­lar be­ke­ýär, gan be­den­de has oňat aý­la­nyp baş­la­ýar. Be­de­n­dä­ki ar­tyk­maç ýag­lar ýok bo­lup gid­ýär­ler, zä­her­li mad­da­lar bol­sa der bi­len be­den­den çyk­ýar­lar. Köp ke­sel­le­riň se­bä­bi bo­lan ho­les­te­ri­niň hem muk­da­ry azal­ýar.Üns be­ren bol­sa­ňyz, adam ga­har­la­nan­da ýa-da tol­gu­nan­da, ol iki ýa­na ýö­räp baş­la­ýar we az-kem kö­şeş­ýär. Py­ýa­da ýö­re­mek dart­gyn­ly­gy, göw­nü­çök­gün­li­gi hem ara­dan aýyr­ýar. Nerw ul­ga­my kö­şeş­ýär, ýo­ka­ry dart­gyn­ly iş­den has ra­hat ýag­da­ýa gel­ýär. Ne­ti­je­de, aňy­myz has dur­lan­ýar, pi­kir­len­mek we bel­li bir ka­ra­ra gel­mek aň­sat­laş­ýar.Şo­nuň üçin-de, has köp ýö­re­mä­ge çal­şyň. Siz köp gat­ly jaý­lar­da ýa­şa­ýan bol­sa­ňyz, aşak we ýo­ka­ryk mün­me­li ýa-da düş­me­li bol­sa­ňyz, lif­te ga­ra­şyp dur­maň. Bas­gan­çak­lar­dan ýo­ka­ryk ga­lyp we aşak dü­şüp he­re­ket et­se­ňiz, sag­ly­gy­ňy­zy ber­ki­der­si­ňiz. Ga­raz, he­re­ket et­mä­ge, köp­räk py­ýa­da ýö­re­mä­ge müm­kin­çi­lik tap­sa­ňyz, el­den ber­mäň. Dü­ka­na, ba­za­ra, işe we beý­le­ki ýer­le­re müm­kin bol­du­gyn­dan py­ýa­da gat­naň. Gü­nüň do­wa­myn­da azyn­dan bir sa­gat py­ýa­da ýö­räň!Uky­ňy­zyň ra­hat, yn­ja­lyk­ly bol­ma­gy üçin ýö­re­me­giň peý­da­sy ulu­dyr. Ag­şam­la­ry­na ge­ze­len­je çy­ka­ny­ňyz­da, otag­la­ry­ňy­zyň pen­ji­re­le­ri­ni açyş­dy­ryň. Şe­mal­la­dy­lan sal­kyn otag­da ýat­mak has ýa­kym­ly bol­ýar.Py­ýa­da ýö­re­mek äh­li­miz üçin el­ýe­ter­dir. Be­de­niň fi­zi­ki taý­dan gö­zel­li­gi­ni sak­la­mak­da-da ol örän äh­mi­ýet­li­dir. Iň esa­sy zat­la­ryň bi­ri - ýö­re­me­gi gün­de­lik en­di­ge öw­rüp bol­ýar.Ýü­re­giň saz iş­le­me­gi üçin hem ýö­re­me­giň or­nu­ny tu­tup bil­jek zat ýok. Adam nä­çe köp ýö­re­se, ol şon­ça-da sag­dyn bol­ýar: ýü­rek, öý­ken, gan aý­la­nyş has go­wy iş­le­ýär, myş­sa­la­ryň to­nu­sy art­ýar. Se­miz adam­lar ýö­rän­le­rin­de, bir sa­ga­dyň do­wa­myn­da ep-es­li ka­lo­ri­ýa­la­ry ýi­tir­ýär­ler.El­bet­de, adam özü­ne ze­rur bo­lan zat­lar üçin ýö­re­me­li bol­ýar: öý iş­le­ri, na­har taý­ýar­la­mak, gap-gaç­la­ry ýuw­mak, zir-zi­bil­le­ri dök­mek we ş.m. Em­ma bu ýe­ter­lik­li däl­dir. Luk­man­lar gün­de 10.000 ädim ýö­re­me­gi mas­la­hat ber­ýär­ler. Bu 8 ki­lo­met­re go­laý­dyr. Diý­mek, gün­de­ki öý iş­le­ri­ňi­zi edip ýö­re­me­gi­ňiz­den baş­ga, ýe­ne-de azyn­dan 30 mi­nut ýö­re­me­li.Ýö­räp bar­ýar­ka­ňyz 2 metr öňe se­re­diň. El­le­ri­ňi­zi gow­şa­dyň, ola­ryň be­de­ni­ňi­ze deg­mez­li­gi­ne üns be­riň, he­re­ket­le­riň bol­sa öňe we yza bol­ma­gy­ny ga­za­nyň. Gar­ny­ňy­zy içi­ňi­ze çe­kiň, ýö­ne ol dem al­şy­ňy­za päs­gel ber­me­sin. Kel­lä­ňi­zi dik tu­tuň, egin­le­ri­ňi­zi 85-90° epiň. Ýö­räp bar­ýar­ka­ňyz but­la­ry­ňyz hem he­re­ket­de bol­ma­ly­dyr.Aras­sa ho­wa­da ge­ze­lenç et­me­giň ber­ýän peý­da­sy:- iş we dynç al­mak üçin kuw­wat­lan­dyr­ýar;- ýü­re­giň täç gör­nüş­li da­mar­la­ry­nyň şi­kes­len­me­gi­niň öňü­ni al­ýar;- dart­gyn­ly­ly­gy aýyr­ýar;- ag­ra­my­ňy­zyň ka­da la­ýyk bol­ma­gy­na ýar­dam ber­ýär;- mus­ku­la­tu­ra­ny ber­kid­ýär;- ýo­ka­ry gan ba­sy­şyň öňü­ni al­ýar we be­jer­ýär;- gan­da­ky şe­ke­riň de­re­je­si­ne gö­zeg­çi­lik ed­ýär;- süňk­le­riň in­çel­me­gi­niň öňü­ni al­ýar;- aň­sat uk­la­ma­ga we ra­hat ýat­ma­ga kö­mek ed­ýär.Sag­dyn dur­muş en­dik­le­ri­ni wa­gyz edi­ji Pol Bregg py­ýa­da ýö­re­me­gi “fi­zi­ki maşk­la­ryň şa­sy” ha­sap­la­ýar­dy. Ol hiç bir fi­zi­ki maşk­la­ryň mus­ku­la­tu­ra­nyň saz­la­şy­gy­ny, gan aý­la­ny­şy­nyň kä­mil­li­gi­ni, ýo­ka­ry iş­jeň­li­gi, be­de­niň äh­li ag­za­la­ry­nyň we ul­gam­la­ry­nyň sag­dyn­ly­gy­ny ýö­re­mek­dä­ki ýa­ly üp­jün edip bil­me­ýän­di­gi­ni nyg­ta­ýar.Ga­dy­my pel­se­pe­çi­ler py­ýa­da ýö­re­me­giň di­ňe be­de­ni jan­lan­dyr­man, eý­sem akyl we ru­hy saz­la­şy­gy­ny iş­jeň­leş­dir­ýän­di­gi­ni bel­le­ýär­­ler. Adam ýö­räp bar­ýar­ka, kel­le­si­ne aja­ýyp pi­kir­ler gel­ýär. Pla­ton we Aris­to­tel aý­ra­tyn, tä­sin mek­dep­le­ri dö­re­dip, söh­bet­deş­lik­le­ri we lek­si­ýa­la­ry ýö­räp ba­ryl­ýar­ka ge­çir­ýär­di­ler. Şol döw­rüň bel­li şahs­la­ry bu ha­ky­ka­ty tas­syk­la­ýar­lar.Bel­li bol­şy ýa­ly, şu gün uzak ýa­şa­mak­da Ýa­po­ni­ýa bi­rin­ji­li­gi eýe­le­ýär, se­bä­bi ol ýer­de sag­dyn iý­mit­len­mä we yzy­gi­der he­re­ket edil­me­gi­ne uly äh­mi­ýet ber­il­ýär. Ýa­po­n­la­ryň kö­pü­si “Gün­de – 10 müň ädim” at­ly şy­ga­ra eýer­ýär­ler. Öz­le­ri­ne mah­sus bo­lan er­jel­lik we ter­tip­li­lik bi­len, ola­ryň kö­pü­si gün­de py­ýa­da geç­me­li ädim­le­ri­ni sa­na­ýar­lar. Ýa­po­ni­ýa­ly işe­wür­ler nerw dart­gyn­ly­gy­nyň öňü­ni al­mak üçin ýo­ka­ry de­re­je­li kyn­çy­lyk­ly şert­ler­de py­ýa­da ýö­re­ýär­ler. Ýa­po­ni­ýa­da Fud­zi­ýa­ma da­gy­na gal­mak – iň giň­den ýaý­ran py­ýa­da ge­çil­me­li ýol­dur.Uly ara­lyk­la­ry ýö­räp geç­mek aň­sat däl­dir. Şon­da-da äden her ädi­mi­ňiz­den soň, siz özü­ňi­zi oňat duý­ýan­dy­gy­ňy­za göz ýe­ti­rer­si­ňiz. Pol Bregg ýa­ly, siz hem her ädi­mi­ňiz­de “sag­lyk”, “güýç-kuw­wat”, “ýi­git­lik” ýa­ly “ja­dy­ly söz­le­ri” aýt­sa­ňyz, ýo­ly geç­mek ýe­ňil­leş­er.Adam­lar aw­tou­la­gy sü­rüp baş­lan il­kin­ji gün­le­rin­den köp­lenç sem­räp baş­la­ýar, ola­ryň ýü­rek-da­mar ul­ga­my­nyň işi bo­zul­ýar. Ulag sür­me­gi taş­la­ma­ly däl, ýö­ne gü­nüň do­wa­myn­da py­ýa­da ýö­re­me­giň ala­da­sy­ny et­me­li. Äh­li ýer­le­re ulag­ly git­me­gi en­dik edi­nen bol­sa­ňy­zam, go­laý ara­lyk­la­ra, dü­ka­na, zir-zi­bil dök­mä­ge, se­ýil­gä­he py­ýa­da gi­diň. Ho­wa ýa­gyn­syz, sal­kyn, aras­sa bo­lan gün­le­ri, işe ýa-da beý­le­ki ýer­le­re ula­gy­ňy­zy go­ýup, py­ýa­da gi­diň. Bu si­ze di­ňe go­wy tä­si­ri­ni ýe­ti­rer, şäh­di­ňi­zi açar, özü­ňi­zi du­ý­şu­ňy­zy go­wu­lan­dy­rar.Se­miz adam­la­ryň “du­şen­be gü­ni ber­hiz tu­tup baş­la­jak” diý­şi ýa­ly, ýal­ta­rak adam­lar hem “er­tir­den baş­lap ir bi­len py­ýa­da ýö­re­jek” diý­ýär­ler. Ýö­ne kä­wagt bu ýe­ri­ne ýe­ti­ril­män gal­ýar. Siz az-az­dan, gys­ga­rak ara­lyk­la­ry py­ýa­da ge­çip baş­la­sa­ňyz, özü­ňi­zi duý­şu­ňy­zyň go­wu­lan­ýan­dy­gy­na göz ýe­ti­rer­si­ňiz. Soň­ra si­ziň uzak ýer­le­re hem py­ýa­da gi­de­si­ňiz ge­ler. Ne­ti­je­de, bu si­ziň iň go­wy, sag­ly­ga peý­da­ly en­dik­le­ri­ňi­ziň bi­ri­ne öw­rü­ler. 

Siz pyýada ýöremegi halaýaňyzmy?

Hawa(64%, 9 adam)

Ýok(0%, 0 adam)

Käte nastroýeniýama bagly(35%, 5 adam)

Men ýörämok, diňe ylgaýan(0%, 0 adam)