Bayram Han Hakda Rowayatlar!

Baýram han hakda rowaýatlar

Beýik Mogollar imperiýasy
Baýram han döwründe
şahyrlara, alymlara hem-de sungat işgärlerine hemaýat
etmekde harajat gaýgyrmandyr.
Şahyrlara, alymlara pul paýlanda,
Baýram hanyň hazynasynda
ýekeje teňňe-de galmaýan wagty az bolmandyr. Şol döwürlerde daş-töwerekden
şahyrdyr alymlar Baýram hanyň
töweregine ýygnanypdyr.
Bir gezek bir şahyr Baýram hanyň ýanynda hiç wagt bir jam doly tyllany görmändigini
aýdanda, ol hazynadaryna bir
jam doly tyllany alyp gelmegi buýrýar. Haçanda, pul geti-
rilende, şol puly şahyryň eline
beriň, diýipdir.
“Beýle-beýle şygyr ýazyp bilýän
adam bir jam doly tyllany öz eli
bilen tutup görsün.”
Hazynaçy tyllany şahyryň eline
beripdir. Bir az durandan soň
tyllany yzyna almakçy bo-lupdyr.
Şonda Baýram han.
- Goý, tyllalar şahyrda galsyn. Ol tyllalar öz eýesine gowuşdy
diýipdir.
***
Baýram han türkmeniň ogly
Hanlar hany Abdyrahym han
hem döwrüniň beýik
şahslaryndan bolupdyr. Ol hem
kakasy ýaly şahyr, filosof hem
döwlet iţgäridir.
Göräýmäge sadaja, emma siňe
seredende, çuňňur manyly:
“Gül sen nädip, öz içiňden açylyp bilýäň” Gül öz içinden açylýar, şonuň üçin hem gül
owadan, gül näzik, gül ýakymly
bolýar ýaly ajaýyp pikirler ýa-da
“Derýalar öz suwuny özi içenok, miweli agaçlar hem
miwesini özi iýenok” ýaly filosofik pikirler hem Abdyrahym hana degişlidir. Hanlar hany Abdyrahman han
alan asylly terbiýesine laýyk asly
halal, päk ahlakly, dilewar, märeke söýen şahandaz adam
bolupdyr. Aşakda Abdyrahman
hana degişli bolan bir rowaýaty
gürrüň bermegi makul bildik. Bu
rowaýat arkaly Baýram hanyň
ogly Abdyrahym hanyň päk
ahlagy ýokary adamkärçiligi
nygtalýar.
Ýokarda belleýşimiz ýaly Abdyrahym han meýlishalar,
açyk göwünli, şahandaz adam
bolupdyr. Ol döwürlerde Delide
gaty baý bir dul aýal ýaşaýar eken. Özem märeke-meýlis
guramagy halaýan zenan bolupdyr. Özi öýünde bir märeke
berse, hökman Abdyrahym hany
çagyrar eken. Günleriň birinde şol aýaldan Abdyrahym hana
şeýle mazmunly çakylyk gowuşýar.
- Siziň hezretleriňiz şu gün agşam meýlisimiz bar. Eger Siz hem şol meýlisi-mizde bolsaňyz gaty hoşal bolardyk. Bu çakylygy alan Abdyrahym
han agşamaralar şol aýalyň öýüne ugraýar. Emma ol gelende,
dul aýalyň öýünde hiç kim ýok eken. Abdyrahym han işikden girende, ony hyzmatkärler däl-de
ýuka köýnek geýnen dul aýalyň özi garşy alýar. Hanlar hany bu
zatlaryň sebäbini soranda, ol aýal:
- Men märekäni şu gün diňe sen üçin guradym. Sensiz maňa bu dünýä gerek däl. Maňa sen ýaly ogul gerek. Şonuň üçin bu agşam myhmanym bolsaňyz diýýär.
Abdyrahman han ol aýalyň özüne çekiji alyna maýyl bolman
ýa-da azgyn diýip, aýala jeza bermän baryp, öý eýesi dul
zenanyň ýanynda oturypdyr-da:
- Meniň ýaly ogul isläp, meni ýörite çagyrypsyň. Ýöne meniň ýaly ogluň bolmagy maňa bagly
däl, ol Allanyň işidir. Sen çyndan meniň ýaly ogluň bolmagyny
isleýän bolsaň ine men seniň ogluň bolaýyn kabul etseň diýip, kellesini dul aýalyň dyzyna
goýupdyr.

Tema kopi-pasta! Yene gowyja tema tapsam goyayynmy?

goy dost(0%, 0 adam)

ozun bil dost.(33%, 1 adam)

uf onki sapar duydurdyma sana goyma(0%, 0 adam)

gorunmow shu saytda(0%, 0 adam)

temany mena haladym(33%, 1 adam)

ay saytda oz yazyp tema acyan az, senem basay.(0%, 0 adam)

:D(33%, 1 adam)