Duz peýdalymy? (copy paste)

Alym­la­ryň pi­ki­ri­ne gö­rä, tu­tuş adam­za­dyň sag­ly­gy­ny go­wu­lan­dyr­mak üçin iýil­ýän na­har du­zu­nyň muk­da­ry­ny azalt­ma­ly­dyr. Olar Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­ny gel­jek­ki 10 ýy­lyň için­de dün­ýä­de du­zuň sarp edil­işini azalt­mak ug­run­da de­giş­li çä­re­le­ri ge­çir­mä­ge ça­gyr­ýar­lar.
Bri­tish Me­dical Jo­ur­nal at­ly bri­tan luk­man­çy­lyk žur­na­lyn­da çap edi­len bar­lag­la­ryň ne­ti­je­le­rin­de öňü­miz­dä­ki 10 ýy­lyň için­de ula­nyl­jak du­zuň muk­da­ry­ ba­ry-ýo­gy 15% azal­dyl­sa, 8,5 mil­li­on ada­myň ja­ny­ny ha­las edip bo­lar di­ýlip aý­dyl­ýar.Yl­my işiň aw­tor­la­ry çi­lim çek­mek­li­ge gar­şy gö­reş­den soň, adam­la­ryň iý­mi­tin­dä­ki ar­tyk­maç du­zuň azal­dyl­ma­gy­nyň äh­li adam­za­dyň sag­ly­gy­ny go­wu­lan­dyr­ma­gyň iň ne­ti­je­li usu­ly­dy­gy­na BMG-niň ün­sü­ni çek­ýär.Yl­my işiň aw­tor­la­ry­nyň bel­leý­şi ýa­ly, öň du­zuň adam sag­ly­gy­na ýa­ra­maz tä­sir ed­ýän­di­gi ba­ra­da kä­bir şüb­he­ler bo­lan bol­sa-da, in­di bu şüb­he­ler bü­tin­leý aý­ry­lan­dyr. Du­zuň ýa­ra­maz tä­sir ed­ýän­di­gi do­ly su­but edi­len­dir.Duz – gan ba­syş – in­farktDu­zuň gan ba­sy­şy­ny ýok­ar­lan­dyr­ýan­dy­gy we ýü­rek-da­mar ke­sel­le­ri­niň dö­re­mek tö­wek­gel­li­gi­ni art­dyr­ýan­dy­gy öň­den mä­lim. Mu­ňa köp san­ly bar­lag­lar şa­ýat­lyk ed­ýär­.Alym­lar dün­ýä­dä­ki äh­li adam­lar öz iý­mit­le­rin­de du­zuň ula­nyl­ma­gy­ny ep-es­li azalt­ma­ly­dyr di­ýip belleýärler.Ame­ri­ka­da hä­zir­ki wagt­da ula­nyl­ýan du­zuň muk­da­ry­nyň üç­den bir bö­le­gi­ni ke­melt­se­ler, bu sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­myn­da 24 mil­liard dol­la­ry tyg­şyt­lap, müň­ler­çe ada­myň ha­las edil­me­gi­ne müm­kin­çi­lik be­rer.Äh­li in­farkt­la­ryň we ýü­re­ga­gy­ry tut­gaý­la­ry­nyň 70%-i ösüp bar­ýan ýurt­la­ryň pa­ýy­na düş­ýär. Şol se­bäp­li bar­lag­la­ry ge­çi­ren alym­lar iý­mit­dä­ki du­zuň azal­dyl­ma­gy glo­bal ne­ti­je­le­ri be­rer di­ýip ha­sap­la­ýar­lar.         Awtory:Nä­zik ÝUWŞANOWA, Türk­me­nis­ta­nyňMag­tym­gu­ly adyn­da­ky Ýaş­lar Gu­ra­ma­sy­nyňAş­ga­bat şä­her Ge­ňe­şi­niň iş­gä­ri.05.09.2011