10-njy bap: Gelmişek. Kesearkaç, Mämmet Seýidow

GELMIŞEK

Şemsi aý toparlaryndan hamal aýynyň iň soňky gününe, otuz birine geçilýän gije göze dürtme garaňky boldy. Ine, şol garaňka dulanyp, gijäniň bir wagty Hywanyň günbatarky derwezesinden çykan iki düýeli kiçijik göç Garagumuň jümmüşine siňip gitdi. Bu göçüň maşgalasy dört adamdan — sekiz ýaşly gyzdan, on ýaşly oglandan, otuz töwerekleri ýaşly aýaldan, bäş müçäni arka atan goja kişiden ybaratdy. Ine, şol kiçijik göç azaşan durna ýaly Garagumuň gollarynda, ak urpaklaryň, aňňatlaryň arasynda entäp, sowur aýyny geçirip, jöwza aýynyň başlarynda Kesearkajyň Ýandakly obasyna gelip ýetdi.

Bütin bir aýy, onda-da luw ýylynyň sowur aýyny Garagumuň jümmüşinde – çöllerde açyk asmanyň astynda geçiräýmegiň nämedigini çarwalardan bir sorap görüň. O diýen sowuk bolmasa-da, ýagnyň yzy üzülenokdy. Garagumuň çetinden girip, ýüzüni günorta tutup ugran göç diňe howanyň açylan wagty, günden, ýyldyzlardan çen tutup, ýol ýöreýärdi. Ýogsa bu çöllerde azaşyp gitmek itiň aňsadydy. Bu kiçijik göçüň gaçgyny kerwen ýoludy.

Howa bulut bolanda, ýagyş ýaganda göç bir ýerde düşlärdi-de, düýä ýüklenip alnyp gelinýän dört ganat kiçijik öýüň uklaryny galdyryp, oraça dikýärdiler. Aman açylyp, gitmeli ugurlaryny aňladýança şonuň penasynda garaşardylar. Olar kerwen ýoluna çykmakdan gorkýardylar, ýöne ýoldan daşlaşmakdanam howatyr edýärdiler. Kerwen ýoly olar üçin gyşyň güni ortada ýanyp duran ot ýaly bir zatdy. Ondan daşlaşsaň sowuk alyp barýandyr. Oda ýakyn otursaňam ýakyp barýandyr. Süýji suwly guýular kerwen ýolunda bardy. Olar özlerini çetde saklap, şol guýulardan çeleklerini dolduryp alýardylar. Şeýdip olaryň azaşman, guýudan guýa aşyp gelmegine goja kişiniň Garaguma öňden beletligi, ýaşlykdan bu çölleri ters aýlananlygy kömek edipdi.

Kiçijik göç Ýandakly obasynyň bir çetinde ýük ýazdyrdy. Soňra tüýnügi galdyryp oraça dikdiler.

— Halyma, sen çagalara biş-düş et. Men şu obanyň hany bolarmy, begi bolarmy, ýaşulusy bolarmy, şony tapaýyn — diýip, goja kişi oba tarap ugrady. Oňa “Obanyň ýaşulusy” diýip, Iner golagyň öýüni salgy berdiler.

Iner golagam, gümür-ýamyr etmäge gelen Nurahmet serdaram ýaşuly bilen içgin görüşdi. Ony düşek üstüne geçirip, öňünde bir çäýnek çaý goýdular. Çaý türkmenleriň ozaldan gelýän dessury, gelen adamyny hormatlamagyň bir görnüşi. Türkmenler çaýy diňe suwsanlarynda içibem ýörenoklar. Ony gürrüň üçin gepbaşy diýibem içýärler. Çaý birek-birege düşünişmegiň, birek-birege iç döküşmegiň delili hasaplanýardy.

Romanyň dowamyny isleýärsiňizmi?

Hawa, elbetde! Men internete diňe Mämmet agaň Kesearkaç romanyny okamak üçin girýärin.(100%, 2 adam)

Ýok, gerek däl! Şu döwürde roman okalarmy, dost?! Bu döwürde diňe rap diňlenýär, discoteka gidilýär, we ş.m.(0%, 0 adam)