Parizli Turkmen çopany barada

Bir obada turkmen
çopanlary ýasaýan eken. Bir gün goňşy obada ýasaýan agzyndan koka-kolaň ysy
gitmedik fransuz çopanlary gelip, bulary Halkara »Moda" yarysyna çagyrýar.
Ine onsan, türkmen çopanlary öz aralaryndan birini saýlap-seçip, ýuwup-ardyp,
keýpini çag edip goňsy Pariz obasyna iberýäler. Biziň çopan baryp görse,
dünýäniň her ýerinden her hili çopanlar gelipdir diýýä; biri düýe bakan arap
çopan, biri doňuz bakan rus çopan, biri sugun bakan çukça çopan, biri sygyrlary
guduzlan iňlis copan, biri ordek bakan hahol çopan, aý garaz copan kän diýýä.

Yarys baslaýar.
Yarysyň ýeke şerti barmyş. In gowy ayakgap, balak, köýnek we in gowy telpek
tikmelimis, Bir, iki, üç-den soň her kim işe girişýär.Üç günden soň, edilen
işlere baha berilmeli gün gelýämiş. Beýleki çopanlar seýle bir owadan köwüsler,
owadan, balaklardyr-köýnekler, owadan telpekler tikipdirier welin haysy gowy
saýlamak kynmyş. Sahna çykmak gezegi biziň türkmen çopana gelýär. Akgaýma
tahýasyny maňlaýyna süýşüräge-de biziň çopan söze baslaýar:

-Size ýollaş
diýjegimem bilemok, jenap diyjegimem, geregiňizi saýlaýyň. Hawa-da, ine meniň
tiken aýaga sokmam... Muňa ‘çokay’ diýýäler biziň ilde. Bu sokmaň siziň
sokmalaryňyzdan nämesi gymmatly? Bakyň, munuň çep ýa-da sag taýy ýokdur.
Futbola howlukýaňmy, islän taýyny islän ayagyňa sokda gidiber.Ine-de meniň
tiken balagym. Bu balagyň ady »Gyýma balak". Gyýma balagyň iň gowy ýeri, onuň
öňi we yzy ýok. Garaňkyň içinde, oýaly ukuly bir düsekden basga bir düşege
gyssanmac gacmaly bolaňyzda ilik diýip, syrma diýip, öňümikä yzymyka diýip
güýmenip durmaly däl. İslän aýagyňy islän gonjuňa sok-da eňteriber. Bu siziň
moral taýdan ösen döwletleriňizde has hem amatly. Barmajygyny galdyryp, zaly
köşeşdiren biziň çopan gürrüňini dowam etdirdi.

-Menin tiken
köýnegimem edil şonuň ýaly. Köýnegiň adyna ‘Ezýaka köýnek’ diýerler biziň
ýurtda.Munam islän tarapyňa geý-de gidiber. Öňune çorba damsa, yzyna öwür-de
geýäý. Biziň çopan sözüniň arasynda; »Siziňkileňem tiken eşikleri erbet däl
welin, biziňkileň deňine ýetmek üçin olara entek köp gök çaýy sowadyp, köp
goýun bakmak gerek bolarlar - diýen bolýamys. Ol ýaryşyň iň soňky bölegi,
telpek barada gürrüňini şeýle dowam edýär:

-Bu bolsa meniň
tiken telpegim. Bu telpegiň ady »Cowürme telpek". Beýleki çopanlaryň tiken
papak, şlýapa, kepka, silindr..... ýaly telpeklerinden tapawutlylykda, meň
çöwürmäm beýleki eşiklerimiň ansamblyny bozman, öň we yz tarapy ýok görnüsde tikilendir.
Gawun kelläňe isleýşiň ýaly ilte-de gidiber goyun bakmaga. Günem geçmez,
sowugam gecirmez, akylam geçirmez.Bu gürrüňleri diňlän emin agzalarynyň baslygy
Pýer Karden: ‘Bäy-bäh’ diýipdir we birinji baýragy biziň çopana beripdir. -Sag
bolyň, ýollas... jenap.. ay garaz çopanlar - diýen biziň çopanymyz, bayragyny
‘ýuwmak’ üsin hemme çopanlary agsam naharyna restorana çagyrypdyr.Agsam
myhmanlar türkmen çopanynyn bayragyny yuwmak ücin Eýfel başnýasynyň golaýyndaky
bir restorana toplanýalar. Her kim öz ýerine geçýär-de oturyberýär. İne-de
nahar gelmäge baslaýar. Görseler çörek, täzeje et we sogandan ýasalan üýtgeşik
bir nahar. Gaýtaladyp, gaýtaladyp, garaburç baryny sepip, derlesip iýýämişler
beýleki çopanlar. Türkmen çopany bolsa:

-Howwa, çopanlar! Bu
nahar hem üýtgeşik nahardyr. Naharyň ady ‘Dogramadyr’. Bu nahar şeýle bir
adalatly taýýarlanýar welin, patyşa üçinem, gedaý üçinem, ýönekeý myhman
üçinem, gaty hormatly myhman üçinem deň düşýär. Birine etli beýlekisine etsiz
guýjak gumanyň ýokdur. Alalap berip bolanok. İne-de muňa biziň adalady söýýän
we adalatly bolup bilýän çopanlaryň nahary diýýäler- diyipdir. So tayda Makdonalsyň
wekilleri dogramaň patentini dollar baryny döküp satyn alypdyrlar.

<span lang="EN-US" style='font-size:18.0pt;font-family:"Times New Roman","serif";
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:
EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>Şondan soň Parizdäkiler biziň çopany elden
çykarmaly däl diýen karara gelip, oňa iş hödürleýäler diýýä. "Yurdumda
meniň ýaly copana gytçylyk ýok-la" diýäge-de biziň çopanam razy bolup
Parizde işläberipdir diýýä. Şondan bärem Parizli Türkmen çopan gowy ýaşaýamys.