SENIŇ ÜÇIN ÖLERIN (hekaýa)

    Bir duralgada tanyşypdylar ilkinji gezek. Biri med institutda okaýardy beýlekisi arhitekturada. Birinji duşuşykdan soň bir gezek, bir gezek ýene-de bir gezek garşylaşjak bolup hemişe şol bir sagatda, şol bir duralgada we şol bir awtobusa mündiler. Ýaşdylar hem-de gaty ýaşdylar. Bir-birlerine söz aýtmaklary biraz uzaga çeksede soňunda başardylar. Ikisi hem her gün irden awtobusa münýän raýonynda ýaşanokdylar aslynda. Oglan dostunyňkyda galany üçin şol duralgadan münipdi, gyz bolsa doganynyňkyda galany üçin. Bir-birlerini görmek üçin, öýlerinden ir bilen çykyp şäheriň bir ujyndan beýleki ujynda ýerleşýän duralga gelýändiklerini soňra öz-aralarynda gülüşip gürrüň berdiler. Uniwersiteti gutaransoňlar toý etdiler. Bagtlydylar... Käte işsiz käte pulsyz galdylar ýöne bir-birlerine şeýle bagly bolansoňlar ol zatlara kän bir üns hem bermediler. Aýyň soňuna pullary zordan diýen ýaly ýetende-de, tanymal arhitektor we doktor bolanlarynda-da hemişe bagtlydylar. Bularyň arasyndaky söýgi maddy ýagdaýlara görä üýtgeýän söýgülerden däldi.Günleriň-günleri, ýyllaryň-ýyllary kowalaýşy ýaly söýgüleri hem berkedi. Bir ýetmezleri çagalary ýokdy. Birnäçe gezek çaga etmek umydy bilen güýçli doktorlaryň bejerişlerini alsalar hem bolmady. Özlerine “Dünýädäki hemme şatlygyň, söýginiň, bagtyň biziňki bolmagyny islemek gysgançlyk bolar” diýip durmuşlaryna dowam etdiler. Çaga ýerine söýgilerini ulaltdylar. “Seniň üçin ölerin” diýerdi aýaly adamsyna, adamsy bolsa “Ýok, men seniň üçin ölerin” diýerdi. Käwagt öýe gelende aýnanyň üstünde bir bellik kagyzy görerdi aýaly. “Gülüm kitaphananyň ikinji gözüne seret” diýen ýazgyny okardy. Ol ýerden “Aşhanadaky stolyň üstüne seret we seni söýýänligimi ýadyňdan çykarma” diýen ýazgyny tapardy. Aşhanadaky stolyň üstünden bolsa “Myhman otagyndaky şkafda” diýen ýazgynyny begenjinden ylgap barýarka okaýan aýaly soňunda şkafyň içinde käwagt gül, käwagt iň gowy görýän süýjiliklerini, käte bolsa gymmat bahaly sowgatlar tapardy. Sowgatlaryň gymmat ýa-da arzan bolmagy aýaly gyzyklandyranokdy.    Durmuş akymy haýsy tarapa aksada, işleri köp bolsa-da bular bir-birlerine wagt aýyrýardylar. Bir-birlerine wagt tapsalar hem tapýardylar emma 40 ýaşlarynyň ortalaryna gelenlerinde öňkiden az işlemegi karar berdiler. Erkek hassahanadan işden çykyp özüniň aýratyn hassalar üçin edinen otagynda işini dowam etdi, aýaly hem arhitektorlyk işini taşlap diňe aýratyn taslamalarda işläp başlady. Indi öňkiden köp bir-birlerini görýärdiler.

    Bir gün deňiz kenaryna gezelenç edip ýörkäler “Satlyk” diýen ýazgyly haraba bolan bir öý gördi aýaly. Bu öýi alalymy, nähili görýäň? Bu harabany ýykdyryp ýerine gowy öý salarys. Proýektini kellämde çyzdymam eýýäm. Çarlaklary ertirlik naharyna çagyrjak bir deňiz jaýy edeli bu ýeri. “Sen islediňde men ýok diýdimmi” diýip jogap berdi adamsy. “Amerikadaky seminardan gelemsoň jaýy satýany taparys, bahasy näçe bolsa bolsun alarys” diýdi adamsy. Bir hepdejik bir-birlerinden aýrylmagam olar üçin kyn boldy. Adamsy Amerikada wagty her gün, her sagat telefonda aýaly bilen gürleşdi. Gelensoň göz ýaşlaryň içinde gujaklaşdylar.
    Ýöne bir näçe gün geçensoň adamsynyň öňküliginiň ýokdugyny duýdy aýaly. Gürleşmekden gaçýa, gaçarak durýady aýalyndan. Adamsyny begendirmek üçin aýaly deňiz kenaryndaky öýi ýatlatdy, kellesinde çyzan proýektini aýtdy ýöne garaşmaýan jogabyny aldy. “Gülüm ol öýi almaga biziň pulymyz ýetenok. Sen gowusy ol öýü unut” diýdi adamsy.

    Hemişe şadyýan, bagtly ýaşamaga öwrenişen maşgala üçin bagtsyzlyk beýlekilere görä hasam kynrakbolar. Aýaly halamady bu garaşylmadyk myhmany. Adamsynyň derdini biljek bolup oňa “Seniň üçin janymy bererin bilýäň, näme bolanlygyny aýt” diýip her gün ýalbardy. Ýyllardyr söýýän adamsynyň deregine başga bir duýgusyz adam gelen ýalydy. Onuň derdini biljek bolanda özüni daşa urýan ýaly bolýardy. Her urandada ýüregi öňkiden beter ganaýardy aýalyň. 

    Bir gün çagalykdan bile ösen jorasyna içini dökende, jorasy “Indi içimde saklajak däl, çydap bilemok” diýip onuň gürrüňini kesdi we “Adamyň seni aldaýar. Işimiň garşysyndaky naharhanada her gün öýlänligini bir ýaşajyk aýal bilen iýýär. Soňam sarmaşyp münýäler maşyna” diýdi. “Goý, gürleme, diňlemek islämok seniň bu ýalan gürrüňleriňi” diýip gygyrdy jorasyna. Gygyrmasyna gygyrdy ýöne içine bir gurt düşüpdi. Ertesi gün jorasynyň aýdan naharhanasynyň garşysynda bir gyrada durup adamsyny we onuňýanynda bile işleşýän, käwagt öýlerine myhmançylyga hem gelýän gyzy gördi. Ol gyzy gujaklaýşyny hem gördi adamsynyň. Agşam öýe gelende adamsynyň ýüzüne urdy, aglady, gygyrydy. “Wagtyň geçmegi bilen orta ýaşa ýetýän adamlaryň duýgulary üýtgeýä, bir üýtgeşiklik isleýä” diýip pyşyrdap goşlaryny ýygnap öýden çykyp gitdi adamsy. Gapydan çykyp barýarka “Soňky gezek gujaklamak islärdim seni” diýjek boldy ýöne aýaly “gümüňi çek” diýp kowdy. Howa iň ýakyn wagtdada resmi ýagdaýda aýrylyşdylar. Muňa hiç kimiň ynanasy gelmedi. Joralarynyň kömegi bilen biraz ýüregi aram tapýardy aýalyň. Adamsynyň söýgülisi bilen Ameraka göçüp gidenliklerini bildi. Käwagt ýüregi gysanda ony söýýänligini duýup aglaýardy we söýginiň ýerine ýigrenjiň döremegini dileýärdi Alladan.

    Aradan bir ýyl geçdi. Her zadyň derdine derman bolýan wagt hem aýalyň derdine çäre bolmady. Bir gün irden yzygiderli gygyryp duran gapynyň jaňyna oýandy aýaly. Gapyny açsa garşysynda ol aýaly gördü we “Sen bäre nä ýüzüňe geldiň” diýesi geldi ýöne sesi çykmady. “Saňa aýtjak zatlarym bar, içeri girmäge rugsat ber” diýdi ýaş aýal. Içeride kynçylyk bilen gürlemäge başlady ýaş aýal. “Hiç zat görnüşi ýaly däl aslynda. Seniň öňki adamyň bir sagat mundan öň ýogaldy. Geçen ýyl Amerika gidende keselini öwrenipdir we bir ýyl ýaşap biljegini aýdypdyrlar. Muňa çydap bilmejegini, seniň ony gaty gowy görýändigiňi, özi bilen bile öljegiňi bilensoň senden uzaklaşjak bolup, menden söýgülisi roluny oýnamagymy isledi. Maşgalasynada aýtmady, “bile Amerika gitdik” ýalany ýaýratdy. Emma ilkinji duşuşan duralgaňyzyň garşysyndan bir öý aldy. Bejergi alyp gutuljagyna ynanýady ýöne bolmady. Düýn gije beterläpdir, hyzmatkäri mäňä jaň etdi, soňky demlerinde geldim. Saňa ölmänkä bu gutyny bermegimi isledi.” diýidi. Ol ýerde ölesi geldi aýalyň, aýaklarynyň ysgyny gaçdy. Özüne berlen gutyny kynlyk bilen açdy. Içi emaý bilen ýerleşdirilen kagyzdan doludy. Birinji açan kagyzynda “Gaýrat et nobatyna görä oka” diýen ýazgy bardy. Nobatma nobat okady. “Seni ýürekden söýdüm” Seni söýmekden daşlaşmadym. Seniň üçin ölerin diýerdiň hemişe, dogryňy aýdýanlygyňy bilýädim. Ýöne meniň üçin ölmegiňi islemedim. Indem maňa söz bermegiňi isleýän “Meniň üçin ýaşarsyň bolýamy”.

    Soňky kagyzy eline alanda gutyda bir açary gördi aýaly we kagyzda şeýle ýazgylary okady. “Deňiz kenaryndaky öýümizi seniň çyzyşyňa görä gurdurdym. Sen her gün çarlaklary synlaňda men hem seni synlaryn.”

Awtoryny soramaň menem tanamok.