Türkmenler 150 ýyl mundan ozal
Genri de Blokwil diýen fransuz syýahatçysy 150 ýyl mundan ozal 14 aýlap türkmenleriňkide ýesirlikde gezýär. Bir ýyl gowrak wagtyň dowamynda bu adam türkmenleriň edim-gylymyny, hüý-häsiýetini, medeniýetini, syýasatyny, durmuşyny öwrenipdir. Bu barada Türkmenleriňkide ýesirlikde atly bir kitap ýazypdyr. Ata-babalarymyzyň 150 ýyl mundan ozalky durmuşyny dogruçyl beýan edýän bu kitap mende uly täsir galdyrdy. Şol kitapdan bir parçany siz bilen paýlaşaýyn diýdim:
Türkmenler kethuda edip paýhasly we adyl, öz tireleriniň bähbidini gorap biljek adamyny saýlaýarlar. Tire kethudalary ýygy-ýygydan duşuşyp, ýagyny gaýtarmakmy, alamana gitmek, suw paýlaşmakmy ýa-da gazy gazmak ýaly umumy bähbitli meseleleri ara alyp maslahatlaşýarlar.
Şol kethudalaryň biri bolan Gowşut han mekirligi, gerek ýerinde ulanmagy başarýan pirimleri bilen beýlekilerden ozdurypdy we olaryň arasynda iň agyzlysydy. Ol tekeleriň hormatlaýan abraýly maşgalasyndan gelip çykanlygyna garamazdan, köpçüligiň gaňryşyna gaýdyp bilýän däldir. Türkmenler özlerine bir adamyny baştutan saýlasalar-da, olar üçin hemme adam des-deňdir.
Duşmana gezek gelende rehim-şepagaty bilmeýän bu çarwalar ýaly akgöwünli, bir-birege düşünişýän halk hiç ýerde ýokdur. Türkmenlerde goýun çopan bilen tirebaşynyň arasynda hiç hili tapawut goýulmaýar. Umumy maslahatlar geçirlende öz pikirini aýtmaga tiräniň her bir agzasy deň derejede haklydyr. Hyzmatkär öz hojaýynynyň buýrugyny ýerine ýetirmelem bolsa, olara edil maşgalanyň bir agzasy ýaly deň göz bilen garalýar.
Genri de Blokwiliň Türkmenleriňkide ýesirlikde atly kitabyndan.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 21/21 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 3 awgust 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 21
Govy kitaba meñzeyär. Sagja bol paylasanyña.
Men saýtda agza dälkäm bu ýerde şu kitap barada ýazylan ýazgyny okapdym. Kitaby nireden tapyp okap bolarkaşol barada aýdaýsaň dost. 19-njy asyr Türkmen taryhy gowy görýän temam sag bol dostpaýlaşanyňa eger ýagdaý bolsa hemmesini paýlaşsaň hoşal bolardym.
Öyde bardy okap göreyin ony.
Sag bol paylasanyn ucin
Bah,dogrydanam sheyledimika? Eger sheyle bolan bolsa,onda biz yagny Turkmenler gaty uytgapdiris,gynansakda erbet tarapa..
kab sag bol
Dost haýsy dilde seň ol kitabyň bizem okalyda.
Beýleki musulman halklaryňka garanyňda türkmenlerde aýallara bolan hormat has uludyr. Ýöne türkmen aýallary has köpem işleýärler. Olar maşgalanyň gündelik iýjek bugdaýyny üweýärler. Ondan başga-da olar ýüň egirýärler, dokaýarlar, tikin-çatyn edýärler, keçe basýarlar, gara öý dikişýärler, suw getirip, kir ýuwup, ýüpek-sapak boýaýarlar, dokma dokaýarlar.
Şu işleriň daşyndan çagalaryna-da seretmäge ýetişmek üçin türkmen aýallary gaty sagdyn bolmaly. Olaryň gury çörek ýa-da ol diýen ýokumy bolmadyk nahar iýýändiklerini ýadyňyzdan çykarmaň. Ýöne olary has beter surnukdyrýan iş el degirmeni bilen un üwemekdir.
Gybat edip oturan bolsun, ýa-da goňşularyna oturmaga baran bolsun, olaryň elleriniň güýmenjesiz oturandygyny görmersiň, ýa ýüň tüýdýändir ýa-da ik egirýändir. Beýleki musulman ýurlardaky aýallar ýaly, iki elini gowşuryp oturanyny birjik-de görmersiň.
Genri de Blokwil, Türkmenleriňkide ýesirlikde kitabyndan.
Sagbol Kab aga paýlaşanyňyza. Kiçikäm şu hakda köpüräk maglumat bilýädim. Ýatdanam çykyşypdyr. Genri de Gulibew de Blokwil diýip bilýädim. Haýsy kitapdygyny bilemok, ýa siziň diýýäniňizem bolmagy ahmal. Şunuň hakynda bir kitaba okapdym.
@Mirasymyz, awtoryň doly ady Genri de Gulibef de Blokwil. Kitap fransuz dilinde ýazylan. Ony nemes dilinden türkmençä geçiren Myratdurdy Haşaýew.
Myratdurdy haşaýewiň Kitaby gerek diýip Kitaphana barsam tapyp bilerinmi Kab
gowy mowzyk sagja bol
Sagbol kab aga
minnetdar Kab aga
diymek 150 yyl içinde nahili derejede özgeripdir diymelimi yada diymeli dalmi?
link yada pdf görnüşünde kitaby barmy.
Gyzyklansaňyz şu Genri de Blokwiliň ýesirlikde geçiren günleri hakda her aýda Aşgabat şäherindäki A.S.Puşkin adyndaky teatrymyzda görkezilýär. Sahnanyň ady 'Pereňli', ýagny türkmenleriň arasynda fransuz syýahatçynyň alan lakamy...
Sahna gaty gyzykly... Isleseňiz teswirdeşler bolup görmäge-de gideliň 🙂 Ökünmersiňiz 😉
@Mitnick, ýok, bu kitap entek inetde ýok. Elektron görnüşi hem ýok öýdýän.
Türkmen dilinde dokumental powest perenli ýesirin ýatlamasy diýip Atajan Taganyñ eseri.
Ashgabatdakam Pushkin adyndaky teatrda my ýeshe uwidimsya diýen shu eseriñ sahnasyny görüpdim. Ýöne sahnada pereñliñ dine ýesir düsheninden sonky wagtlary görkezilipdir.
Men shu tayda tema edibem ýazypdym bölek bölek edip, hemmesini yazmandym.
Eser hakda aýtsam: diýsen gyzykly.