Tanry we Tanrychylyk

Özüm bir Tanry-chy bolup, bu log-do Türkmenler we bashka Türk halk-larynyn Tanry we önkü ideology-laryndan keplejek bolyaryn. 

"Tanry" diyen sözünü, kitabat shekilinde, 2200 mundan ozol, Oghuz Han-yn döwründe, Hytay taryhy yazyp saklaptyr. Shol wagt-ta, Oghuz Khan Hytay imperatoruna hat yazyp, öz we öz halkynyn yenishini we ösüshününü "Tanry"-dan bildigini aydyp-tyr. Yshbu günde, Tanry-ga bash enmek we Tanry "cult"-y bile bolmag-a Tangriism/Tengriism diyarlar (Тенгрианство). Tanry-chylyk, Türk we Mongol halk-larynyn eski döwürlerdeki ynanch-lary mysh-tyk: bu ideology-nyn kökü, gökdeki huday "Tanri": Dünya yaman güch de bar, yagshy güch te, yöne oloryn depesinde Tanri diyen Huday bar, ol gökde bolyar ;Hem ol dünyeni we adamlary yaradan ;Tanri "eternal": bashi da yok, sonu da, ol hemishelik bar ;Tanri-ni hich bir material shekiline kicheldip bolmiyar, o shonun üchin, Tanrichilik bar yerinde, HICH BIR HILLI idol ya temple/mechchit tapylmiyar ;Tanrichilik tebigatdaki güchlere de ynanyar: ol ay-yn, dag-yn, od-yn, su-wun ... da özüne göre güchleri bar diyip aytyar.

Tangriism, hem religious, hem philosophical, hem bir nationalistic hereket. Orto Asiyada (ylayta Kazakstan bile Kyrgyzstanda), Orsiyet-in Turkic respulika-larynda (Tatarstan, Yakutia, ...), Tanrychylar aytyarlar, biz önküjesi yanak, bir birimize yakin yashap durmali: biz aslymyz bir, dilimiz bir, kulturamyz bir, diyar. We bu birligi görketjek bolup, symbolistic shekilinde "Tanri"-ni nyshan etyarler: bizin barimyzyn üstünde Beyik Tanri bar diyip.

Tanriism-yn ideology-sy bugünkü dünyanyn yagdayyna, bashkalardan yakin-rak (biz Tanriistlerin oyumyza): Tanriism ecological bir ideology we tebigat-a yakin yashamaga (we yüregyn sada-lygyna) chagyryar. Ondon sonro, Tanriism tolerant bir yol, we bashka dinler bile yashap bilyar; "dine meninki dogry" diyenok. Yny ulu we mohum meselesi de, Tanriism-in individualistic-dygy: Tanriismde mukaddes bir text yok, ruhanilygy yok, mesjid/church ya Mekke/Vatican-y yok, doga etmane de belli bir framework aytmap-dyr: Tanriism aytyar, Tanri bile adam-yn arasynda HICH KIM bolmoly dal, yalnyz adam we Tanri bar. Her kim özü, we özüne degyan yol bile, Tanri tarapa ugramali diyar.
Tanriism dine bir din dal, ol bizin taryhymyzyn bir bölögy, ol Türk halklaryny TANRI ady bile birleshdiryan bir ideology. Tanriism bizin könö we YAGSHI ynanchymyzy yanydan direltmek hereketi. Öz TÜRKMENCHE ynanchymyz.