Namaz we gimnastika

Namaz diñe beden mashky yaly bir zat hasap edyän yalñysh düshünjelere jogap hökmünde Hajattepe hassahanasynyñ renimasiya bölüminiñ müdiri Or.dr.Timuchin Altugyñ ''Hak ses'' £urnalynyñ 1976-njy yylyñ mart ayynda chykan sanynda chap edilen yazgysyndan käbir bölekleri siziñ dykgatyñyza yetiryäris. Beden mashky bilen namazyñ arasynda bada-bat göze ilip duran bäsh sany tapawut bar:

1.Bäsh wagt namazda 40 rekat we 80 se£de bar. Gimnastikachy her günde shuncha hereket edyärmikä?

2. Namaz yuwash-yuwashdan amala ashyrylyar. Yürege agram salynmayar.

3. Namaz ömrümiziñ ahyryna chenli parzdyr. Ömrüniñ ahyryna chenli beden mashklaryny dowam edyän gimnastikachy känmikä?

4. Namaz günüñ ayry-ayry wagtlary okalyar. Gimnastikachy günde bäsh gezek, günüñ ayry-ayry wagtlary beden mashky bilen meshgul bolyarmyka? Namaz yolagchylykda-da galdyrylmayar.

5. Namaza durmak ücin täret gylmak hökmandyr. Käbir yagdaylarda boy täret-de (gusul) gerek bolar. Emma gimnastiki mashklary yerine yetirmek ücin beyle tämizlige zerurlyk yokdur.

Indi bolsa hekimi diñläliñ:
''Ertir namazy 4 rekat, öyle 10, ikindi 8, agsham 5, yassy 13 rekat. Jemi 40 rekat. Her rekatda 2 gezek se£de eden mümin günde 80 gezek eglip-galar. Hich bir gimnastikachy günde segsen gezek bir sydyrgyn sheyle hereketi gaytalamayar. Gimnastikachylar diñe ertirlerine mashk etmek bilen günde yigrimi ya-da otuz gezek hereket edyärler. Üstesine-de chalt hereket edip, yüreklerine agram salyarlar we yadayarlar. Günüñ bütin dowamynda hereket etmeyandikleri ücin, organizmde kaloriya toplanmagynyñ, yag yygnanmagynyñ öñüni alyp bilmeyärler. Namazda bolsa yuwash-yuwash hereket edilyär. Bu hereketler yürege agram salmayar. Günüñ belli bir wagtlarynda namaza durulyandygy ücin, ynsan dowamly dynch alar. Endamyna yag yygnanmayar we kaloriya toplanmayar.

Beynisi günde segsen gerek gan bilen yuwulyan adamda ne ir we ne-de gich garrylyk akyl üytgemesine duchar bolyar. Onuñ ücin namaz okayan we köp yashayan garrylaryñ nepesi düzüw bolyar. Beyni köküniñ günde 80 gezek kadaly iymitlenmeginiñ nä derejede peydalydygyna düshünmek ücin doktor bolmak hökman dal. Muña sheyle bir mysal getirmek bolar. Dermanhananyñ tekjelerinde yyllar boyy duran dermanyñ täsir edishi bilen 80 gezek chaykap icilen dermanyñ täsiri deñ däldir. Çaykalan dermanyñ mazaly garyshyp, gowy täsir etjekdigi ikiuchsuzdyr.

Namaz okayanlaryñ gözlerinde-de gan aylanma gowy gechyär. Gözüñ icinde basysh artmayar. Göz okarasyndaky suwuklyk dowamly täzelenip duryar. Namaz okayanlar göz kesellerine seyrek duchar bolyarlar.

Gulak, damak, dish agyry yaly apatlar hem namaz okayanlarda az dushyar. Olaryñ nerw uchlarynda gan gowy aylanyar. Öykenleriñ depeleriniñ gowy ganlanmagy hassalarda köplench mümkin bolup bilmez we inchekesel tayajyklary-da hut bu böleklerde yerlesher. Namaz okayan we günde 80 gezek öykenini gandan mazaly dolduran adamlarda inchekesel bolmayar diyen yalydyr. Namaz kylmaklykdaky hereket polewradaky suwuklyga sebäp boljaklygy ücin, bu ugurdan peydaly bir yagday emele geler. Namazyñ diafragma astyndaky organlara oñat täsiri bar. Ol ashgazandaky iymitleriñ gowy siñmegine, öt yollaryndaky ödüñ kadaly akmagyna yardam edyär. Namazdaky ritmik (sazlashykly) hereketleriñ ichegeleriñ añsat boshamagynda we ich gatama howpunyñ yok edilmeginde uly roly aydyñdyr. Namaz okayanlarda böwrek üsti mäzleriñ böwrekleriñ-de gowy ishleyandigini aytmak artykmach bolmasa gerek. Böwrek pelwisindäki teressibatin birikmegine we dash emele gelmeginiñ öñüni alyandygy we namazda 80 gezek yatyp-turup böwrek hüweyzasynyñ we siydik yollarynyñ gowy edip chaykalyandygy-da aydyñdyr. Peshew haltanyñ boshamagyna-da kömek eder. Namaz okayan adamlaryñ chüyjük, dyz, injik, egin, tirsek we goshar süñkleri-de dowamly ishleyan stanok yalydyr. Shonuñ üchin-de ol synalarda bogun agyrylary az dushyar. Bu keseller isayylarda we namaz okamayan adamlarda kän dush gelyär. Iñ soñky üstünde durup gechen bogun kesellerinden adamy goramagy namazyñ iñ gowy taraplaryndan biridir.

Cesme: Yslam nury