Çagamyza Ýaradany nädip düşündirip bileris?
Çagamyza Ýaradany nädip düşündirip bileris?
Ulalmak – bilesigelijilik duýgunyň gün – günden ýitmegidir. Gün günden azalýar soraglarymyz, durmuşa degişli bilmek isleýän zadymyz göwnüme bolmasa azalyp barýan ýaly. ‘Näme üçin?’ diýen soragy ulaldygymyzça özümiziň söz gorumyzdan aýyryp başlaýarys.
Çaga wagtlarymyzda bilesigelijilik duýgunyň aktiw döwri bolýar. ‘Gar sowuk!’ diýersiň. ‘Näme üçin?’ diýip sorar çagajyk. ‘Gije garaňky!’ diýersiň. ‘Bolýa, näme üçin garaňky?’ diýip ýüzüňe bakar. ‘Dünýäniň hemme ýerinde söweşler, açlyk, dertliler bar!’ diýersiň. ‘Näme üçin, näme üçin?’ diýip sorar jümläňi bitirmäkäň. Düşündir indi düşündirip bilseň. Özüňede oňada. Durmuşa bir çaganyň penjiresinden bakanyňda aslynda özümiziň köp zatlary bilmeýänimize göz ýetirýäris. Ýyllar bilen üsti örtülen bilimimiz, tozan buludy bilen gaplanypdyr. Sorag bermän, sähelçe hem düşünmän hemme zady bolşy ýaly kabul etmegimiz, birnäçe zadyň üstünde täzeden geçmek durumynda galaýrys.Täze bir yşyk astynda. Birden täze reňke bürenýär dünýä. We soraýarys şonda: Hakykatdan hem näme üçin? Ýagyş näme üçin ýagýar?
Sagat 17.45 Bulutlar içini boşadyp aglaýan mysaly ýagmyr ýagýar..
3,5 ýaşyndaky oglanjyk mamasyna sorag berýär: ‘Mama, näme üçin ýagyş ýagýar?’Oglanjygyň ejesiniň ýüzünde ýylgyryş peýda bolýar. Kyn sorag dogrudan hem. Bu soragyň astyndan başyny nädip çykararka bu ýaşy bir çene baran mama? Mamasy jogap berýär: ‘Gülleriň ösmegi, gök guşaklaryň janlanmagy üçin..’ Oglanjygyň ejesi bu soragyň jogabyny özüçe makullayar, emma oglanjyk makullanana menzänok.
‘Allahyň bedresi ýokmy? Bedre bilen suwlasyn.’ diýýär oglanjyk. ‘Bedresi bilen nädip hemme ýeri suwlasyn? Bedredäki suw gutarar basym.’ diýip agtygyny yrmana çalyşýar. Emma oglanjyk: ‘Ullakan bedre alsyn mama, offfff’ Bir minutlyk sessizlik.. hany jogap ber bakaly indi. Mama bedre bilen düşündirip bolmajagyna düşündi; Bedre bilen düşündirme ýoluny saýlany üçin ýalňyşanyna göz ýetirdi, täze bir düşündiriş tapmaga synanyşýa, emma bolanok. Ahyry çydaman hem: ‘ Allanyň düzgüni bu oglum. Yokardan aşak. Ýagyş ýagýar, gar ýagýar, ýyldyrym çakýar, güneş dogýar. Hemme zat ynsanlar üçin.’
Men bu jogap garşysynda oglanjygyň ýerinde bolsam ‘Düzgün näme?’ diýip sorardym belki. Emma oglanjyk başga soragy berýär. ‘Allahyň öýi barmy yokarda mama?’
Mama haýranlyk bilen gyzyna bakýar... Belki hem sözleriň gutaran ýeridir bu?..
Biz ýagyşy hem düşündirip bilemzok, onda Beýik Biribary nädip düşündirmeli çagalarymyza?
Bir ene – atalardan biri gürrüň berýär.. Öz çagalygym ýadyma düşüp gitdi. Enemiň Ýaradany wasp edişi bilen mamamyň Ýaradany wasp edişi örän tapawutly. Ýogsam ikisi hem şol bir ýaşlarda, meňzeş sosial we ekonomiki köklerden gelen, meňzeş daşky görnişli iki zenan. Hersini aýry şäherlerde diňledim. Biri gorky, gadagan zatlar, gurallar bilen düşündirdi hemme zady maňa. Yaradanyň gökýüzünde hiç yumulmaýan bir göz, yzygider günälerimi setir setir ýadynda saklaýan elýetmez uzaklykda bolan biridigini düşündirerdi. Mamam bolsa düýbünden başgaça düşündirerdi, söhbet, söhbet we ajaýyp söhbet bilen düşündirdi. Soňunda näme boldy? Eneme asla sorag bermez boldum, aklymdan hem geçmedi sorag bermek. Mamama bolsa entek – entekler hem çözüp bilmeýän soraglarymy soraýan, onuň päk we rahat ýüreginde ýoljulyk edýän. Haçanda çagakam maňa Ýaradany gorkuzýan kanunlar, günä we jehennem gorkulary bilen düşündirilende birhili uzaklaşýanym.. Haçanda söhbet, söýgi, mähir bilen düşündirilende söýgümiň artýandygyny ýatlaýan..
Hemmel çagasyna Ýaradany dürli – dürli düşündirer elbetde. Emma ‘nädip düşündireris?’ soragyň deregine ‘nädip düşündirlmeli?’ diýen soragyň üstünde pikirleneliň biraz. Mysal üçin zorlap öwredip bilmeris. Sorag berýän çagany aýyplap, dymdyryp, pikirlenýäni üçin günäläp däl, özümizi ýa-da öz ynançlarymyzy hemmeden üstün goýup hem düşündirip bilmeýäs. Hemme ene – atalar, hatta hemme adamlar üçin esasy sorag bu: bir caganyň penjiresinden bakyp we hiçkimi kiçi düşürmän, uzaklaşdyrman, özüň ýaly pikir etmeýänleriň göwnüne degmejek bir usul bilen, rahat we seresap çemeleşme bilen Yaradany nadip düşündirip bileris?
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 16/16 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 13 oktýabr 2011 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 16
Bir zady gürrüň bermek üçin ol zady gowy edip bilmek gerek. Emma, diňe bilmegem ýeterlik dälmikä diýýän, öwretmäniň dürli usullaryny agtarmaly. Bu babatda tejribelerden peýdalanmalymyka diýýän. Çaganyň bilesigelijigini örän gowy peýdalanmaly. Çaga ýaşda şular ýaly ähmiýedi uly temalaryň üsdünde duryp olara ýaşlykdan öwretmäniň ýollaryny tapmaly. Soragam, jogabam bilmekden dogar. Çaga aslynda hemme zady bilýän ýaly.. Aslynda adamzat hemme zady bilýän ýaly.. Azajyk wyždanyna diň salan adam muny duýsa gerek. Garaz, wyždanyň gözlegine çykmak gerek, ony ýaşatmak diri tutmak gerek...
PS: Bu tema bilen baglynyşykly akgül agzanyň açan bir temasy hem durmuşdan dürli tejribeler hakynda serediň
@Kecheli, minnetdar goyan maglumatynyza.. Akgul agzanyn achan mowzugynda jogabyn bir bolegini tapsa bolarmyka diyan
Dogrudanam kawagt cagalañ soragyna name jogap berjegini bilmeyañ.Käbir cagalara beter soragcyl bolyar.Caga sorag berende soragyna jogap bermäge yaltanmaly däl.Özem dogry jogap bermage caly$maly.Sebäbi $ol jogap cagañ añynda galyar.Käbir adamlar yaltanyp agzyna gelen zady samraberyäler.Käbir ene-atalary göryän welin jogap bermekden gecen caga gaydyp sorag bermez yaly gygyryp goyberyäler.
Cagakam soragyma yalny$ jogap alypdyryn we ony mekdepde klasda$lam bn payla$yp üstümden güldüripdim😆.
Chagakam goren bir hindi kinom esasynda mana Biribaryng barlygyny anyma guydular. Ol kinoda chykgynsyz yagdayda yanyp duran oda duwlanyp asmandan bir zat inyar/de olum yagdayyndaky kino gahrymanyna komek edya. Men shol ot kim? diysem/ Ol Beyik Tanry, yagshy adamlara komek edya/ diyip jogap berdiler. Shondan sonra TV de gorkezilyan Yer yuzundaki urushlary, we ululardan aydylyp eshidyan gurrunlerim netijesinde men yene sorag berdim; //Onda kinodaky Huday hakykatdan hem bar bolsa name un TV daki gorkezyan eleshan adamlara komek berennok? diyip soradym. Bu soragym chagalykda galan jogapsyz soraglarymyng ing mohumi boldy/galdy.
Mowzuk hakykatdan hem tuys yerine dushupdir, cheperchiligi has hem. Allah razy bolsun paylashanynyza!
Bu dunya synag dunyasi. Allah bu dunyadaki her erbetlik edene goni jeza berip onuni alsa synagyn manysy yok. Elbetde Allah hemme zadyn onuni alyjy, beyik. Bu dunyan synaglygy Onun Oz islegine gora bolyar. Sebabi jennet-dowzah bar olumden son.
hemmaniz sagbolun, tuweleme gowy zatlar paylashypsynyz..
hindi kinonyn shu tarapy zyyanda. hemme zat gül yaly durmushda we adamy yalnysh ynanja getirip bilyar.
kozete..m bagyshlawerin haladyma basjakdym wln halamadyma basayipdirinda. oran gowy sorag beripsiniz aklymdan entek bular yaly zady hich pikir edip gormandim
waaay yene jigimin nikinden giripdirinda men melisa agza
suwagt size plyus goymak islardim wln goyup bilemokda
Maňa tanatmagy başaranlary üçin enem atama taňryýalkasyn .
Kozete gowy tema acypsyñ.Cagalar geñ galdyrjy we gülkünic soraglary berýäler.Cagalañ köpüsiniñ berýän soraglarynyñ ýene biri olam eje meni nireden aldyñyz?🙂 Ene ata öz cagalaryñ berýän soraglaryna bashardygyndan jogap tapmalydyrlar.Cagalañ berýän soraglaryna ene ata jogap bermese onda ol soragy caga bashga adamlardan,bilesi gelýän zatlaryny sorar ol bolsa oña ters düshünje bermegi ahmal.Ene ata öz çagalaryny müñkin boldugyca aldamaly däldirler,cagany aldap ýörseñ onda ol ýalan sözlemegi öwrener.Men size bir okan hekaýamy ýazaýyn,belkide kömegi deger.
Günlerde bir gün Teñ $eniñ aýaly bazara gitmekci bolupdyr.
Görse ogly hem,aslyshyp ejesinden galmak islämändir.
-Bar,oglum
,öýde gal,
gelemde señ ücin ýatakdaky doñuz
y öldüreris
-
diýip,oguluny
yzyna dönmäge
razy edipdir.
Oglanyň ejesi bazardan gelse, äri
ýatakda doňzy öldürjek bolup
ýörmüş.
-- Gyýw, seň edýäniň näme? Men o
sözi diňe çagany köşeşdirmek üçin
aýtdym-a -- diýip, aýaly ärini
saklamaga çalşypdyr.
-- Beýdip çagany aldamak bolmaz –
diýip, äri öz diýenini berk tutupdyr.
-- Çaga ene-atasynyň her bir
hereketinden nusga alýar. Eger sen
çagany aldasaň, sen oňa ýalançylygy
öwredýärsiň. Eger ene çagasyny
aldasa, perzent enesine ynanmaz.
Beýdip çaga terbielenmez -- diýip,
oglanyň kakasy doňzuň damagyny
çalypdyr.
Bä ýürejik intäk berilmändir.Maña beräýda ýürejigi?! Bu gün remezana zat soralsa bolara.🙂
Dert etman, men size goydum 🙂
Sag bol ýürejik üçin