Mukaddes Remezan ayy barada dogry ( sahyh) hadyslar

21- “hemme zadyň öz zekaty
(tämizlenme usuly) bardyr, bedeniň
zekaty(sadakasy) orazadyr! oraza sabryň
ýarysydyr!” (ahmet b.hanbel, 4/260)

22- «ýalan sözlemäni, ýalan sözler bilen
amal etmäni terk etmeýän kişiniň
iýmegini-içmegini terk etmegine allahyň
mätäçligi ýokdur», (buhary, ebu dawud,
tirmizi, ibni maje).

23- bu dünýä ynsanyň ahyretini
gazanmagy üçin ekin meýdany, söwda
bazarydyr. oraza aýy bolan remezany şerif
ynsanyň ahyret söwdasyny etmegi üçin
bähbitli pursatdyr. çünki, remezany
şerifde bir amala müň sogap bardyr.
kurany kerimiň her bir harpynyň sogaby
hadyslarda beýan edilişine görä, on
hasanekä, remezany şerifde her bir
harpyň sogaby on däl, müň esse, aýatel
kürsi ýaly käbir aýatlaryň her bir harpy
üçin beriljek sogap müňlerçe essedir.
remezany şerifiň jumgalarynda has hem
köp, gadyr gijesinde bolsa munuň sogaby
otuz müňe çenli ýetýär. (günüň sözi)

24- ynsan pany dünýäde, pany bolan gysga
ömürde baky durmuşy gazandyrýan, eden
günäleriniň bagyşlanýan, dowzah
gapylarynyň ýapylyp, jennet gapylarynyň
açylýan, her agzaçar wagtynda
dowzahdan azat edilýän, içinde müň
aýdan haýyrly gadyr gijesi bolan remezany
şerifi pursat bilip, hakyky manyda oraza
tutmak bilen hem dünýä, hem ahyret
sagadatyna ýetmelidir. (günüň sözi)

25- «kim remezany orazaly geçirse, soň
munuň üstüne şewwal aýyndan hem alty
gün goşsa, tutuş bir ýyly orazaly geçiren
ýaly bolar», (ibni maje, tirmizi).

26- «iň fazyletli oraza dawudyň tutan
orazasydyr. dawud (a.s.) bir gün oraza
tutsa, ertesi agzy açyk gezerdi». abdullah
b. omar: «men ondan has artygyny
tutaryn» diýen-de, pygamberimiz:
«mundan fazyletlisi ýokdur» diýipdir,
(müslim, ibni maje, nesaýy).

27- «her aýda üç gün oraza tutjak bolsaň,
aýyň 13-14-15-nji («eýýamy byýz»)
günlerinde tut», (buhary, müslim).

28- «ynsanlaryň amallary allah tagala
duşenbe we penşenbe günlerinde arz
edilýär» diýipdir. başga bir rowaýatda:
«men amalymyň beýik rabbime
orazalykam arz edilmegini halaýaryn»
diýip, sözüniň üstüni ýetiripdir, (ebu
dawud, ibni maje).

29- «arafa güni tutulan oraza ondan öň
we soň bir ýyllyk günäleri örter diýlip
allahdan umyt ediler», (ahmet b. hanbel).

30- «pygamberimiz dört zady hiç terk
etmezdi – aşyr aýynyň orazasyny,
zilhijjäniň ilkinji on güni we her aýda üç
gün oraza tutmagy hem-de ertir
namazynyň farzyndan öň iki rekagat
namaz okamagy», (nesaýy, ahmet b.
hanbel).

11- «oraza aýy gelende, jennet gapylary
açylyp, dowzahyň gapylary ýapylýar we
şeýtanlaryň ählisi zynjyrlanýar», (buhary,
müslim).

12- «ynsan oglunyň amal eden her
haýrynda we ybadatynda özi üçin lezzet
we bähbit gazanmak endişesi bardyr.
emma oraza beýle däldir. oraza diňe
meniň razylygym üçin edilýän ybadatdyr.
onuň sylag-serpaýyny hem men bererin»,
(müslim, nesaýy).

13- «her ýagşy amala on esseden ýedi ýüz
essä çenli sogap bardyr. ýöne orazanyň
sogaby bu ölçegden has ýokarydyr. çünki,
ol meniň üçindir. onuň sylagyny diňe men
bererin», (tirmizi).

14- «...orazalynyň iki begenji bardyr. biri
iftar wagtynda – agzyny açandaky
begenji, beýlekisi bolsa, rabbine gowşan
wagty oraza sylagy bilen sylaglanan
pursatyndaky begenjidir», (buhary,
müslim).

15- «jennetde «reýýan» diýlen bir gapy
bardyr. bu gapydan kyýamat gününde
diňe oraza tutanlar girer. olardan başga
hiç kim o gapydan goýberilmez. kyýamat
güni: «oraza tutanlar nirede?» diýlip
gygyrylar. oraza tutanlar girip gutarandan
soň, şol gapy ýapylar», (buhary, müslim,
nesaýy, ahmet b. hanbel).

16- «allaha kasam bolsun, orazalynyň
agzynyň ysy kyýamat gününde müşk
ysyndan has ýakymly bolar», (buhary).

17- «üç kişiniň dogasy ret edilmez:
1. iftar edýänçä, orazalynyň,
2. adalatly döwlet ýolbaşçysynyň,
3. mazlumyň», (tirmizi).

18- «kim bir orazala agyz açdyrsa, özüne
onuň sogabyça sogap ýazylar. üstesine
agyz bekleýäniň sogabyndan hem hiç zat
kemelmez», (tirmizi, ibn maje), hadysy
muňa mysaldyr.

19- ömrüni gaflat we nisýanda geçirýän,
ülfet we ünsiýet perdesine bürenen her
bir musulman remezan aýy gelende
rabbiň: «oraza tutuň!» diýen emri bilen
iýmekden, içmekden özüni saklamaga
mejbur bolýar. agşam agzaçar saçagynyň
başynda rabbiň: «iýiň!» diýen emrine
garaşýan wagty nygmatlaryň hakyky
eýesini we mäligini tanaýar. nygmaty
nygmat bilip, şol nygmaty beren barada
oýlanýar. şeýlelikde, şükür wezipesine
amal edýär. (günüň sözi)

20- «oraza tutuň, bedeniňiz berk we
sagdyn bolsun», («et-tergib wet-terhib»).

31- resulullah (s.a.w.) medinä göçüp
gelende, ýahudylaryň aşyr aýy agyz
bekleýändigini görýär. «bu agyz
beklemek näme?» diýip soraýar. olar: «bu
beýik bir gündür. allah bu günlerde
musany we israilogullaryny duşmandan
halas edipdir. şol sebäpli musa bu
günlerde oraza tutupdyr» diýdiler.
pygamberimiz:
– men musa sizden has ýakyndyryn –
diýip, şol günlerde oraza tutulmagyny emr
etdi, (buhary, ibni maje, mälik,
«muwatta»).

32- «resulullah (s.a.w.) beýleki aýlara
garanyňda, meret aýynda köp oraza
tutardy. ol meret aýyny tutuşlygyna
orazaly geçirerdi», (müslim, ebu dawud,
tirmizi).

33- «hilaly (aýy) göreniňizde oraza tutuň,
hilaly göreniňizde agzyňyzy açyň! eger
howa bulutly bolsa, meret aýyny otuza
ýetiriň» diýýär, (buhary, müslim, nesaýy).

34- ...oraza aýynda diňe agyz(nahar
iýmezlik bn) däl, eýsem-de bolsa, gözüňi -
harama seretmezlik bn, eliňi - harama
uzatmazlyk bn, aýagyňy - harama
gitmezlik bn, diliňi - gyýbat/söwünç
etmezlik bn, gulagyňy - gyýbata/söwünje
gulak asmazlyk bn, kalbyňy - hemme zady
ýigrenmezlik bn, aňyňy- erbet zatlary
pikir etmezlik bn, nebsiňi - erbet zatlary
islemezlik bn hem tälim etmeli, ynha,
şonda biribar seniň gören gözüň, eşiden
gulagyň we tutan eliň bolar... (günüň
sözi)

35- «allah tagala ýolagçydan orazany we
namazyň ýarysyny aýrandyr. göwreli we
çaga emdirýän aýallardan bolsa orazany
aýrandyr», (nesaýy, ibni maje, ahmet b.
hanbel).

36- allahym! seniň (razylygyňy gazanmak)
üçin oraza tutdum, saňa iman etdim,
seniň beren ryzkyň bilen agzaçar etdim.
saňa ynanyp, saňa daýandym. ertirki
oraza güni üçin hem, agyz beklemäge
niýet etdim. (eý, lutuf we ykramy çäksiz
bolan, rabbim, indi) meniň geçen we
gelen günälerimi bagyşla! (ebu dawud,
ibni maje).

37- «selällik nahary bereketdir. bir
ýuwdum suw bilen hem bolsa, ony
taşlamaň. çünki, allah we onuň melekleri
selällik iýýänlere rahmet we istigfar
eder», (ahmet b. hanbel) diýipdir.

38- «ymmatym agzaçarda howlugyp,
selälligi gijikdirdigiçe haýyr işdedir»,
(buhary, müslim, tirmizi).

39- «orazaly bir kişä iftar etdiren,
orazalynyň aljak sogabyça sogap gazanar
we orazalynyň sogabyndan hem hiç zat
kemelmez», (tirmizi, ibni maje, ahmet b.
hanbel)

40- «nije oraza tutanlar bardyr, olara
orazadan aç-suwsuz gezmekden başga
peýda bolmaz. nije gije turup nafile
ybadat edenler bardyr olara hem ukudan
galmakdan başga peýda ýokdur», (ibni
maje),

41- «resulullah remezanyň soňky on güni
girende, tutuş gijäni ybadatda geçirerdi,
içersini oýarardy we aýallaryndan daş
durardy», (müslim, tirmizi, darimi, ahmet
b. hanbel).

42- «sebäpsiz remezandan bir gün oraza
tutmadyk kişi başga günlerde ömürboýy
oraza tutsa-da, şol günüň borjuny doly
ödäp bilmez», (ibn maje, darimi, ahmet b.
hanbel).

43- pygamberimiz orazalydygyny unudyp
iýip-içeniň orazasyny dowam
etmelidigini, ony allahyň iýidirip-
içirýändigini aýdypdyr, (buhary, müslim).

44- «orazaly kişä gusmak zerurlygy
dörände özüne erk edip bilmese, onda
kaza gerek däldir. eger öz islegi bilen
gussa, oňa kaza tutmak zerurdur», (ebu
dawud, tirmizi, ibn maje).

45- «hiç kimse başga biriniň ýerine
namaz okap, oraza tutup bilmez. ýöne
onuň adyndan her güne derek bir ölçeg
bugdaýy garyplara iýdirip biler», (tirmizi,
ibn maje).

46- “oraza tutanyň ukysy ybadat,
dymmagy tesbih kabul ediler. haýyr we
ybadatlaryna birnäçe esse köp sogap
beriler. dilegi allah tarapyndan kabul
edilip, günäleri bagyşlanar!” (a.g.e.
3/327)

47- “orazalynyň agzaçar wagty hökmany
ýagdaýda kabul edilýän dilegi
bardyr” (many taýdan hadys)

48- “eý, iman edenler! oraza (agyz
beklemek) sizden öň gelip geçen
ymmatlara parz boluşy ýaly, size-de parz
edildi. şeýlelik bilen erbetliklerden
goranmagyňyz umyt edildi. sanlyja günler
hökmünde (oraza size parz boldy)! sizden
biri syrkaw ýa-da ýolagçy bolsa (agyz
bekläp bilmedigi günleriniň sany
boýunça) beýleki günlerde kaza eder
(öwezini dolar)! (garrylyk ýa-da şypa
gowuşmagy mümkin bolmadyk syrkawlyk
sebäpleri bar bolup) oraza tutmaga güýji
ýetmeýänler üçin bir garyby doýurjak
mukdarda fidýe gereklidir. munyň bilen
birlikde, kim öz islegi bilen haýyr(oňat)
amal etse, elbetde, bu özi üçin has
amatlydyr. eger (kyn bolmagyna
garamazdan orazanyň hikmet we
gazandyrýan sogaplaryny) bilseňiz, oraza
tutmagyňyz siziň üçin has haýyrlydyr.
remezan aýy ynsanlara ýol görkeziji,
dogrynyň we dogryny egriden aýyrmagyň
aýdyň delilleri hökmünde gurhanyň
indirilen aýydyr. şol sebäpli, sizden
remezan aýyna gowuşanlar oraza
tutsunlar! kim şol wagt syrkaw ýa-da
ýolagçy bolsa, (oraza tutup bilmedigi
günleriniň sany boýunça) beýleki günlerde
kaza etsin! allah siziň üçin aňsatlygy islär,
kynçylygy islemez. bularyň bary (gerekli
mukdardaky) gün sanyny
tamamlamagyňyz we size dogry ýoly
görkezeni üçin, allaha tagzym(ybadat)
etmegiňiz we şükür etmegiňiz
üçindir.” (bakara, 2/183-185)

Remezan ayynda agzacardan onunca Pygamberimiz s.a.w hemishe shu dilegi eder ekeni:

Allahym! seniň (razylygyňy
gazanmak)
üçin oraza tutdum, saňa iman etdim,
seniň beren ryzkyň bilen agzaçar
etdim.
saňa ynanyp, saňa daýandym. ertirki
oraza güni üçin hem, agyz beklemäge
niýet etdim. (eý, lutuf we ykramy
çäksiz
bolan, rabbim, indi) meniň geçen we
gelen günälerimi bagyşla! (ebu
dawud,
ibni maje). Amin!

Allah tutan, tutyan we tutjak orazalarynyzy; eden, edyan we etjek her bir hayyr amaldyr doga-dileglerinizi hem-de hayyr-sahawatlarynyzy in onat yagdayda kabul etsin! Netijesinde Ol bizlerden razy bolup, bizi Oz jennetine goysun! Oz habybyna s.a.w gonshy bolan we Juma guni juma sagadynda Oz Jemalyna tomasha etjek mubarek bendelerinin hataryna goshsun!

Amin!

Amin..kop kop sagbolun.. shutak hadys yazanlan elleri dert hormesin. Alla rehmetini indirsin 🙂

Ata aga ,Batyr, Turkmentalyp sizdenem Allah razy bolsun! Mashallah!👍

hadys: tehejjude kaylule bilen, oraza selarlik bilen goldaw berin!