Ölenä-öleni-gözüni garga çokany ýa-da partlaýjak ýaragly ambarlardan gaçmagyň usuly !

Essalamaleýkum gadyrly teswirdeşler, biler bolsaňyz, Abadandaky bolan ýagdaýa, syn edip, bolan wakalara şaýat höküminde, hem-de bu tragediýada merhum bolanlaryň ruhuna, halkymyz bilen yas tutup, kösenen we hassahanada şol partlaýjylary sebäpli bejergi işlerini geçirýändigine hemaýat berip, olora duýgudyşlyk bildirmek zerurmykan oýtyärin. Elbet-de şu taýda, häzirlikçe bu waka yza galansoň, höki-döwletiň „ekinine“ kesek atmak islämmok, ýöne bu waka-da „aý bary ýogy 15-adam ölupdir-laý“ diýibem goýup, jaý çöregimi iyip dowam edibem gezesim gelenok. Tapawdy ýok meniň üçin, 1-adamda ullakan halk, sebäbi 1-adamyň näçe nesili bar. Biz bärde 1000-adamyň gürriňi däldä- 1 adamyň zýan çekenini, we ýitgiler sezewar bolandygyny ýüregimeze sanjy bolmalydyr, eger-de bir adamyň merhum bolanyny hasap urmasak, onda 1000 lerçe adamlaryň ýitgiler hasaba almak ne parhy bardyr. Onda meselem şu wagyt maşgalamyzda iň bir eziz görýän maşgalamyzyň agzalary biri partlamada ölse, biri gelibem „ aý imany hemra bolsyn, hernä mäsgalamyz diri galypdyr, siziňki bolso ýogalypdyr „ diýen ýaňsy bolýandygyny unutmaly däldir.

Meni ýa-da bizi howatyrlandyrýan zat, tebigi ýagdaýda partlama, ýertitreme, tuweleý,apy tupan, we sil alma w.ş.m zatlar bolan ýagdaýda, gorky aralaşýar. Gaýtam sen höki-döwletiň rahatlygyny bozýan subýekit höküminde görilýän we eger-de merhumyň bolsa maşyn bn äkidip nirälerdir bir ýere atjaklar,hamana bizde hiç hili zat bolmady dp, öýsiz galsaň-bizde hiç zat bolmady dp kömek etjek däl, keselhanada ýatsaň , hiç-kim jebir çekmedi dp ähtiäç kömeklerini berjek däller. Diýmek- tebigi hadysalaryň zeper ýeterji ýagdaýyndan soň, hökü-döwlet ikinji tebigi katostrofa getirýän ýagdaý bolup durýarda !?. Hudaý saklasyn welin, uruş tursa, bilmedim, göz öňüme getiribem bilemmok näme boljagyny.!

Dogrymy aýdaýn, şu taýda prezi-prezentlere bir zadam aýdyp bolanok, şu hadysalarda nähili öziňi alyp barmalydygyny düşünýändirem öýdemmok, şonuň üçin igenç bilen däldä, öz gözýetimii bilen paýlaşjak bolýanda. MHK-tetleri dawaý Sizem geliň teswirlere paýlaşyň,Näme utduk we nämeden utuldyk.

Ynha aýdaly birden ýarag bir ambar sklady ýaryldy:

1. Ilki bilen sihema seredip ýaryljak ýa-da ýarylýan bombalaryň, çem bilen näçe radiýusyna zeper ýetendigini ýa-da ýetirjegini bilmeli, muny ofiserler hasaplap bilýär. Habar ýetirmek üçin, maşynly, elektro dianamiki rupurdan habar berip bolýar, baryp bolmoso- samolýotdan kagyz bilen zyňyp bolýar, eger-de telefon linýalar bar bolso, hasam beter mobil telefon bar bolsa, sms ugradyp habary ýetirip bolýandyr. Habarda- esasy däri dermanlary, şahsy dokumentleri, we suw we azyklarynyň gerekligini ýatlatmaly. Eger-de partlaýjy bombalaň oskoloklary bar bolso, mümkün boldygyça kaska, bronjiletleri alyp barmaly. Komandany, rupurdan beribermeli, ýagny partlaýan ýerlerde ýatyp gaçmaly, ýa partlaýjyň düşäýjek ýerine, ýüzin ýatyp süýrenip gaýtmaly dp rupurdan, ýa sms bilen habar beribermeli. Eger-de habar beriş serişdä, panyka galmazlygy we döwletiň berk kontrollygynda saklanýandygyny aýdyp we gerekli instruksiýälry bermelidi. Şu ýagdaýda telefon öçürmeklik, düýbünden gadagan, sebäbi esasy, zeper ýetýän ýaşaýjylara hökmany birinji bn siwýaz bn üpjün edilýär.

2. Howupsyz ýerlere derrew palatkalary, suw, we medesine kömegini üpjün etmeli, eger-de muňa taýyn bolmosa, kimiň kömek edip biljegini anyklamalay,(kömek soramak utanç dälä)

3. Tebigy hadysaň zyýan getiren, netijesini ýa-da bir ýerde köpçilikleýin sebäpsiz öldürülse diýeli, ynha şulary gizläp saklamak, mümkün däl. Sebäbi a) hemişede daşary ýurt içalysy işleýär, b) Google mapdan görmek problema däl, c) harby sputnik teleskoplar 100 sm-çenli aýdýn hadysany görkezip bilýär. Tak çto ýokardaky sputnik teleskoplary aldatyp bilmeýäň !

4. Ölen merhumlary, garyndaşlaryna bermek üçin,entek zaýa bolmaka surat alyp nomer goýmaly we mümkün bolso sowuk ýerde saklamaly suratyny ýörüte bir otoga asyp, garyndaşlary şol taýyk ertdirip, tanamaklyga çagyrmaly. Suratda şol nomeri goýmaly. We epedemia keseli bolmazlygy üçin derrew çäreler görmeli, muny medikler gaty gowy bilýär.

5. Jaýyny ýitiren adamlara, ýa-da jaýlaryna zeper ýetiren adamlara, ýaralanyp keselhanaň düşen adamlara, pul kömegini butjetden pul tapmasaň, her bir adam, Türkmenistanyň ýaşaýjysyny jübüsinden 10-20-40-50 manat oklasa, köp işler ýetirip bolardy

6. Ýitirlen adamlary tapmak üçin, bir ýerik üýşmelidigini, habar serişdeler arkaly berilse köp ýiten adamlar bir-birini tapardylar.

7. Prezi-prezent, hadysadan soň-ýada bolup durka, ähli duşuşygy, meropriýatiýany goýmaly we TV-de çýkyş edip, ýitgilere gynanýandygyny we ýitgilere hemaýat berjegini we onuň üçin ýörite komissýa döredendigini hökmany aýtmaly. We şol pursatda, komisýa işe başlamagyny buýurmaly.

8. Medi-pressalar hadysadan çişirip aytmaz ýaly, hakykaty aýdyň görkezip bilýän BBS, AlJezira, ýaly krosspondentlera ýol bermeli.

9. Boş jaýlara ogry jümri girmezligi üçin, ýaragly patrull aýlanmaly we ýeke jaýlary ogurulmazlykdan goramaly. Her bir raýat ýanynda şahsyýetini delil dokumentli gezmelidigini ýatladyp durmaly. Ýöne ýagdaý kadalaşan soň, aýyrmaly.

10. Soňky kezek punktymda , Bir günjik matam güni yglan etmeli, göý hökidöwlet halk bilen bilelikde gynanç bilen paýlaşýandygyny duýsunlar, bolmosa tm nakyly bilen tamamlap, Ölenä-öleni-gözüni garga çokany etmeli däldä gadyrdanlar.

PS: Hazir alada etýändiginem, ýeke daşary ýurt serişdelerinden eştýänimizi gynanýas, özimiziňkilerem şol zatlary aýdyp beraýse dp arzuw edýän. Elbet-de, Sizde bir zat bilýänsiňiz, belki mende bir punktyny artykmaç ýa-da köp ýazandyryn, belki siziňem bir punkty goşup ýa-aýyryp, goşandyňyz bolar.