GYZLAR DÜNÝÄSI

Öň zamanlar bardy şeýle bir wagyr:
”Aňsadyna bakan aýal gyz dogyr”

Bu pikir gelýärdi örän uzakdan,
Aýal-gyzy hiç çykarman duzakdan.

Diýseň: ”Gyzy boldy planyň, äheý!”
”Ola bolmandyr-ow – diýerler – päheý!”

Gyz kişiniň maşgalasy ahyry,
Adam hasap etmezler ol pahyry.

Gyz ýurt goramaz, busar oturar,
Abraý däl, käte ysnat getirer.

Gyzdan yurt eýesi ýa nesil bolmaz
Gyzly uzak gülmez, ogully ölmez!

Oguldyr atanyň arka daýanjy,
Gyz dörän gününden alada, ynjy…

Şeýle wagyzlardan gulak ganansoň,
Erbet nysak hakykata dönensoň,

Eşidende atasy ”göbek kes” sözün
Igenç bilen aýdar: kesiň bogazyn.

Ogul bolsa, derrew azan aýdarlar,
Eşidenler ”ýör, toýa” diýp gaýdarlar.

Gyz bolanda, azan-kamat aýdylmaz,
Toý-tomgy hiç, ynsandyram öýdülmez.

Müýnli bolar gyz doguran aýal hem,
Gaýtargy bermäge etmez hyýal hem.

Dogmasyndan ata göwni jaý bolmaz,
Gyz dogdy-dogmady parhyny bilmez.

Enesem gyzyna etmez kän geleň,
Çem gelen ýerinde ýatar baş-ýalaň.

Açlykdan gyz pahyr aglasa ýekän
Diýerler: ”lal bol-da ýat-da ýer çeken!”

Lak atanlar diýer: ”başyň sogrulsyn!”
”Päheý, janyň çyksyn”! ”Boýnuň oňrulsyn!”

Ýylgyryp, bökjekläp gelse-de gola,
Ele almaz, diýer: ”jähennem bol-a!”

Ogul ýaly gyz görülmez gowurak,
Mahlasy tutular saýak-sandyrak.

Gülüp-oýnamaga ýarap başlansoň,
Özün bilip, hapalygy taşlansoň,

Hajyk-hujuk, bir azajyk bakylar,
Monjuk, dagdan näzik boýna dakylar.

Bu nä ”başy kesilen!” diýp taşlarlar,
Kem-kem welin, imirgenip başlarlar.

Alty-ýedi ýaşda bogup gulpagyn:
”Iýeris” – diýrler – munuň ýagly çelpegin!”

Tur-otura ýarandan soň neýlärler?
Ýumuş buýrup, işe werziş eýlärler.

Enesi öwreder oturuş-turşun,
Gulpagyn goýberip, saçyn örüşin.

Birnäçe wagt gezer, bökejeklär towsup,
Gulpagyn tasadyp her ýana öwsüp.

Bagy üzülip, dökülmese hünjüsi,
Hiç bir zatdan bolmaz onuň ünjüsi.

Şol wagt göýä bir açylýan gunça,
Oýun edip, degişerler kä ençe.

Çekinmezler ýalan-ýaşryk öwmeden,
Gandyrlar gulagny satyp-sowmadan.

”Baý, bu gyz-a örän gymmat bahadyr!
El ýetmejek iň ýokarky şahadyr!

Bermeris hiç kime, bolmasak belet,
Agalary geýer ýüpekden halat.

Salmarys gapydan her öňýeteni,
Ýeňňelerne getirmese keteni.

Her gün şeýdip, köp degerler oýundan,
Gägirip doýarys – diýp, - çelpek toýundan.

Kä agladyp, käte-käte söýerler,
Satylmany şol wagt boýna goýarlar.

Yhlas bilen iş öwreder ejesi,
Gündiz keşde, ik egirder gijesi.

Ýüňüň gowsun darap, çüprek tüýtmesin,
Dokma ýüwrüp, gerip haly çitmesin.

Mahlasy birkemsiz ugradyp işe,
Öz gözünden salman, saklar hemişe.

Göze görnüp ýetişensoň gyz halky,
Gülüp-oýnap gezmäge ýok hiç haky.

Adam barka geplemäge utanar,
Myhman gelse, derrew beýlesin döner.

Elek-çelek bakmaz, dört ýana garap,
Gabagyn galdyrman otyr sülmürap.

Dört tärim, el işi bir tenha özi,
Täleý-takdyr hakda diňlenmez sözi.

dowamy gerekmi?

yok(10%, 2 adam)

hawwa(90%, 18 adam)