Ajalyň bahasy hekaýa.

Etraplaryň birinde ýaşaýan dost oglanymyň gürrüň bermeginde:
-Ejem sürekli aşgazan agyrsyndan zeýrenerdi. Ilki obanyň tebibine, olam peýda etmänsoň, etrap bolnissasyna äkitdik. Barlaglardan geçirdik. Liçeniýa ýazyp berdiler. Öýe gelip liçenýasyny almana durdy. Liçeniýa ilkibada kömek eden ýaly bolsada, ejem, günlerde bir gün, aşgazan agyrsyna çydaman, gygyryp, aglap, öýde bükülip ýatan ýerinden bize garnyny kesmegimizi we agyrdan gutarmagymyzy haýyş edip ugrady. Ertesi günem gowulaşmady. Ýene etrap bolnissasyna alyp bardyk. Ol ýerde ýatymlyk liçenýa almana durdy. Ýöne alýan liçenýalary hiç kömek etmeýärdi. Bir hepde ýaly dowam eden liçenýadan peýda bolmansoň, ejemiňem halynyň gün – günden agralmagy bilen, ejemi merkeze äkitmeli boldym. Hany, merkeziň bolnissalarynada şeýle – şeýle aňsatlyk bilen baryp bolýarmy?! Tanyş – bilişlerimden, şol ýerde işleýän doktorlaryň biriniň nomerini aldym. Jaňlaşdym, ýagdaýy düşündiribem ertir ejemi alyp barjakdygymy aýtdym. Barsak garaşyp oturan ekenler. Gara – gadyr, jaňlaşan doktorymam biziň ýanymyzda durup, hemme barlaglardan özi diýen ýaly geçirdi. Öýlän barlaglaryň netijeleri çykdy we hemme bölümlere degişli doktorlar ýygnanyp hassanyň kime degişlidigi, näme keseliniň bardygy barada maslahata başladylar. Maslahatlary gutaransoň, meni çagyryp, ellerindäki suraty görkezip, “Ine, ejeňiziň aşgazanynda düwün görünýär, doly anyk bilmesegem ejeňiz erbet kesele ýolugan bolmaly diýip ça6klaýarys” diýdi. Menem indi näme etmelidigini soradym?! “Operasiýa etdirmeseňiz alaç ýok” diýdiler. Menem razydygymy aýtdym, ejemiň agyrsyna çydaman bir hepde gowrak ýatanyny, eline pyçak berseň özi – özüne kesmänede kaýyldygyny aýtdym. Olar: “Ýok, biz diňe barlaglardan geçirip bilýäris, operasiýa etmek bize bolanok” diýdiler. Ýogsa günde onlap adamlaryň bu bolnissada operasiýa bolýanyny bilýärdim. Ejemiň halynyň agyrlygy üçin başlaryndan sowmak isleýändiklerine düşündim. Näme etmelidigi soradym. Başga bolnissanyň salgysyny berdiler. Barlag netijelerinem alyp, bardym salgy berilen bolnissa. Netijeleri görkezenimden soň bada – bat ejemi operassiýonna saldylar. Ýöne eýlä – beýlä gaýmalaşyp operasiýa başlabermediler. Menem zalda garaşyp duryn, operassiýonnydan bolsa ejemiň agyrsyna çydaman gygyrýan sesi eşidilýärdi. Ep – esli wagt geçensoň, öňem näçe günüň ukusyzlygyna, ejemiň sesine, gaharyma bäs gelip bilmän girdim doktoryň ýanyna. Näme üçin operasiýa etmeýänlerini soradym. Olaram, şu wagtky ýagdaýda ejemiň operasiýa çydamajakdygyny, ilki bejergi üsti bilen häzirkisinden az – owlak bolsada özüne getirmäne çalyşýandyklaryny duýdurdy. Elimede, gerekli dermanlaryň sanawy diýip elim ýaly kagyz berdiler. Okap görsem şolbir alýan – däri dermanlarym. Doktorlara şu dermanlar bilen ejemi alty aý bejerip gelýänimi, ýöne hiç bir em etmeýänini duýdursam: “Sen sargalan zatlary getir” diýdiler. Dermanhanadan alyp geldim iki paket däri – dermanlaryda öňlerinde goýdym. Indi bir birzatlar ediň, operasiýa ediň, men ejemiň ölüminede kaýyl, ýöne kösenip ölmesin diýdim. Bor – bor bilen çykardylar otaglaryndan. Uzak gije birki sany agyryny aýyryjy ukol bilen himiýa etdiler diýmeseň hiç zat etmediler. Gündüzem şeýle, näme diýsemem operasiýa edenoklar. Diňe agyry aýyryjy ukollar urýarlar. Şeýdip ýene bir günüm geçdi. Ertesi günem şolbir heň, ejemiň halyndan habar aljak. meni operassiýonna goýberiň diýip girdim içine... görsem ýarym – ýalaňaç birtopar adamlar köpsüniňdä üstlerinde hiçzatlaram ýok. Ýatyrlar. Ejemiň ýanyna baryp otursam, hiçzat bilenok diňe iňňildäp ýatyr. Operassiýonnydan çykdym, polnyy kelle doňdy... Doganyma sen bärde bol. Men öýe gidip, ýatyp dynjymy almasam bu haramzadalaryň biriniň ajaly meň elimden bolýar diýip gaýtdym öýe... Kellämi goýup irkilenimem şol, jaň geldi. Doganym: “Inim gel, ejemiz gaýtdy... dünýäsini täzeledi”. Bardym bolnissa öňümden çykana sökdim, doktorlardana birem gözüme ilenok. Ilmänem gowy bolandyr, ilsedä öldüräýmegimem mümkündi. Dogan garyndaşlarymam göwünlik berip köşeşdirýärdiler. “Başa gelenidir, giňiräk bol”. Aý, şeýdip ala goh edip, bolnissadan ejemi çykarmanyň ugruna çykdym. Çykyş kagyzyny berdiler. Kagyzyň ölen ýeri diýip ýaylan ýerde “öýi” diýip ýazylgy durdy. Bulam öňküdenem beter tutdy kelleden, öldürenlerä, öldürenleri... öýünde öldi diýip ýazmalary näme... Ýene täzeden tupan turuzdym. Bolnissadan şeý diýip çykarmasalar başgaça çykaryp bolmaýanyny, bolnissada öldi diýseň jesedi ekspertize geçirmeli bolýanyny, ekspertizden bolsa haçan jesedi aljagyň belli däldigini aýtdylar. Näalaç, musulman kadasy bilen jaýlamak üçin ölenden soň morgda ýatyrmazlyk üçin öýde öldi diýip ýazdyrmaly boldym. Iň janymyň ýanýan ýeri, senä gutulmagyna sähelçe bolsa ujupsyzja umyt bilen bolnissa elitýäň welin olar bolsa aňyrda hassanyň çaltyrak ölmegine umyt etýärler. Ana ejemiň ölüminiň bahasy iki paket derman ýagny üç müň manat ýaly boldy. Iň haýran galdyran zadam medisiniski hassanyň on metr sargamalary boldy. Onça hasany näme etjek diýsene... kepen üçünemä üç metrden köp jir gitmedi....