Hakykatyň gözleginde

Akylly Oglan· · 111 gezek okaldy· halanan: 1dostluk.ru
Wagt geldi. Bir topar kitaplary okap,birnäçe okuw gaüyny gutaryp özime iş saýlamaly wagtym geldi. Elimdäki diplomlaryma seretseň işileriň islendik urinda işlemane meniň mümkinçiligim bady. Emma meniň ýäregim baaşga bir zat diüüärdi. Bu pikir meniň ýäregime irte döwärde gelipdi. Kimir biri meniň bykynymdan därtip şeüle diüüärdi. Hakykaty gözle. Bir ýerlerde hakykat bar. Şu wagta çenli ony köp adam gözledi. Emma hiç kim ony tapmady. Eger sen ony gözleseň men saňa kömek ederin. Hiç kime tapyp bermedik zadymy saňa aüydaryn Hakykaty tapanyňdan soň sen dänüäde meşhur bolarsyň. Hemmeler seniň aýagyňa üykylar. Pully bolarsyň. Bu gepi maňa kimiň aýydýany belli däldi. Emma onuň naýynjar we mylaýym sesi meniň ýüregimi ezýärdi we özine tabyn edýärdi. Men kem-kemden ol tarapa ýykylüardym we bir men oňa Bolýar, sen ýeňdiň. Gel gözlemeli bolsa gözläýin. Sen onuň nirededigini aýyt. Meniň biderek ýere ygyp ýörmäne takatym ýok. Onsoňam hakykat saňa gerek. Maňa däl. Men hakykata mätäç däl. Şu wagta çenli oňdum. Üenede oňaryn. Onsoňam men seniň gepiňe ol diýen ynanyp duramak. Meniň öz bilişime görä şu wagta çenli hakykaty gözlänleriň hemmesi günini diwanaçylykda geçirdiler. Olaryň haltasynda bir teňňe bolmandy. Men hem şeýle bolaryn. Sen maňa ýamanlyk etjek bolýaň. Men muny duýýaryn. Emma seniň näzik sesiň meniň ýüregimi ýaralaýar. Maňa kuwwat berýär. Meni üstinliklere itekleýär. Kim bolsaňam gözüme görin. Ýogsa meniň gaharym gelip başlady. Bu ses biraz wagt kesildi ýöne uzak dowam etmän kalbymy ýaralap ugrady. Ol maa indi şeýle diýýärdi. Hakykaty gözleýän ýeke sen däl. Ony köp adam gözleýär emma tapmaýarlar. Sen taparsyň. Sende muňa mümkinçilik bar. Sende bilim bar. Sende yhlas bar. Onsoňam sen arassa. Eger ony başga biri tapsa ol hakykaty ezer. Ony öz peýdasyna ulanar. Sen bolsa beýle etmersiň. Ony köpçiligiň peýdasyna ulanarsyň. Indi bu sözler maňa ylham berýärdi. Mende gahrymançylyk duýgularyny oýarýady. Dogrudanam hakykaty tapsam meşhur bolaryn. Indi men hakykaty gözlemäniň ugruna çykddym . Emma mende hakykat barada düşänje ýokdy. Eger pelsepe kitaplaryndaky gadymy adamlaryň hakykat baradaky ayydan sözlerini hasap etmeseň. Olardan maňa has tanyşy Sokrat, Platon we elbetde Aristotel. Indi üadyma düşdi. Hakykatdanam hakykaty gözlňn adam köp. Emma men olaryň hakykaty tapmadygyny bilmeýňrdim. Bu habar meniň ýüregimi berkitdi. Olar tapmandyr. Men taparyn. Onsoň bütin dünýä meşhur bolaryn. Emma men ony nähili taparyn. Birden kelleme gelip gitdi. Hemmeler ony kitaplardan gözledi. Sen hem kitaplardan gözlemeli bolarsyň. Ýene kitapmy?. Şunça okadym. Bizar boldum. Belki ony adamlaryň arasyndan gözlärin. Ýeke men däl hakykaty köp adam gözleýär. Şolar maňa aýydar öz üstinliklerini. Bu pikir indi maňa ynjalyk berdi we hakykat barada kimden birinji bolup sorajakdygymy oýlanyp başladym we elbetde birinji bolup taryh mugallymy kelläme geldi we ol tarapa ýol aldym. Taryh mugallymy hemişekisi ýaly bolmaly ýerindedi. Ol institutdady we men ol ýere baranymda sapaj gidip durdy. Biraz garaşmaly boldum. Haçan sapak gutaranda ol şol bie endik bilen atylyp çykdywe meni görip çikgerilip galdy. Bir minut seredip durandan soň kim ýanyma gelsede sen geler öýütmeýärdim diýdi. Men onuň yzyna düşäp gitdim we haçan ikimiz ýeke galanymyzda men oňa maksadymy aýytdym. Hakykaty gözleýän diýdim. Mugallymym bu sözi eşidip ilki bilen uludan demini aldy,soňra başyny ýaýkady we bir ýaprak kagyzy alyp oňa bir adamyň adyny we salgymyny ýazdy. Ol ýerde Yzmaýyl diýen ýazgy bardy. Mugallymym, ol hem edil seniň ýaly hakykaty gözleýär diýdi. Men gyssandym. Yzmaýyla duşmak äçin men Aşgabatdan gaýytmalydym. Yzmaýyl meniň ýaşaýan şäherimde işleýän ekeni. Üstesine ol ýerde meniň aýalym Bibitäç bardy. Meniň hem özime ýeterlik boçlarym bardy. Öýde maňa aýalym Bibitäç garaşýardy. Ol entek meniň näme işler bilen mesgullanmakçydygymy anyk bilmeýärdi. Men oňa maksadymy doly aýytmandym. Hemme aýallaryň boluşy ýaly Bibitäç hem öýe gazanç gelmegini isleýärdi. Şu wagta çenli biz ikimiz ata-enemiziň bitewi girdeýjisine daýanyp gün gördik. Indi bolsa biz olardan bölinip çykyp şäherde bir tanyşymyzyň öýünde wagtlaýyn durdyk. Edil şu şäherde ýerleşýän arhiwde hem Yzmaýyl işleýärdi. Bolmandada meniň Aşgabatda işim ýokdy. Diňe bir zat meni gynandyrýardy. Bu ýerde men bir topar bilim alypdym. Eger men bu ýerde galsam meniň bilimlerim ýene köpelerdi. Muňa mende mämkinçilik bardy. Öz ýaşaýan ýerime gaýytsam ol ýerde men tiz mal bakýan boljakdyma düşünýärdim çünki ol ýerde hiç kim çynlakaý ylymlar bilen güýmenmeýärdi. Emma gaýytmalydym. Ol ýerde maňa Bibitäç garaşýardy. Ol meniň söýgili dildarymdy. Bu şübhesizdi. Onsoňam ol meniň çagalarymyň enesidi. Meniň ýäregim indi öňkidende beter gyssandy. Edil ganat ýaýyp uçup gaýdyp Bibitäjiň ýanyna gonasym geldi. Ýöne siz bilýäýiz biz ertekiler dünýäsinde ýaşamaýarys. Aşgabatdan gaýytmak üçin ýa otla münmeli ýada uçara. Olar bolza bizi ýolda biraz egleýär. Men bolsa giçki otla mündim we ertesi sag-aman Bibitäç bilen salamlaşdym. Çaý başynda men indi bu ýere hemişelik gelendigimi we haýsam bolsa bir iş bilen güýmenmelidigimi aýytdym. Emma näme iş etjekdigimi bilmeýändigimi aýytdym. Bibitäç bolsa maňa kömek etjekdigini onuň atasynyň köp tanyşynyň bardygyny aýytdy. Emma meniň etjegim içimdedi. Men hakykaty gözlemelidim. Munuň äçin bolsa men Yzmaýylyň ýanyna tiz barmalydym. Meniň üçin hamala hakykat Yzmaýylyň ýanynda oturyp edil rak bilen kesellän keselbendiň doktora garaşyp oturyşy ýaly, meniň geljegime garaşyp gözi ýolda ýalydy. Men ot alyp ugradym. Bibitäç maňa saňa näme boldy diýdi. Men oňa, men hakykaty tapmaly diýdim. Bibitäç maňa, hakykat diýýäniň näme diýdi. Ol saňa nämä gerek diýdi. Kim ol gadymy şahyrlaryň gözlän zadymy diýdi. Atlary ýadyma çala düşýär. Magtymguly, Kemine dagynyň gözlän zatlarymy. Ýöne olar hakykaty öz goşgylarynda gözläpdirler. Senem goşgy ýazjakmy. Bibitäjiň bu aýydany derrew maňa ýürekse boldy. Hakykatdanam men goşgy ýazmaly diýdim. Eger goşgylarymy çap etdirip bilsem girdeýji hem taparyn diýdim. Emma men goşgy ýazyp gören adam däl. Şunça kitap okapdyryn emma girdeýji barada oýlandyrmandyryn. Men edil şu wagtyň özinde göşgy ýazyp başlamaly. Elime bir ýaprak kagyzy aldymda özbaşdak bir zatlar diýjek boldum. Bir sözlem hem ýazyp bilmedim. Indi näme ederin. Kime ýüz utaryn. Kim meni bu girdapdardan çykarar. Ýok men Yzmaýylyň ýanyna gitmeli. Ol ýerde hakykat bar. Meger çyksa Yzmaýyl hakykatyň nämedigini bilýändir. Men atylyp ýerimden turdym. Edil ot öçirijä indi onuň öziniň öýiniň ot alandygy barada habar gelen ýaly. Men bir minut sandyrap durdym. Meniň boluşymdan Bibitäç hem sandyrap başlady. Ikimiz indi birikde sandyradyk. Onsoň özimize geldik. Men Bibitäje men gidýärin diýdim. Ol nirä diýip sorady. Hakykaty gözlemäne diýdim. Şundan soň men Yzmaýylyň ýanyna ylgap gaýytdym. Onuň işleýän arhiwine geldim. Öňümden çykandan Yzmaýyly soradym. Salgy bilen onuň işleýän ýerine bardym. Habar göýberip onuň çykaryna garaşdym. Haçan ol çykanda men onuň boluşyna haýran galdy. Daşyndan ol hakykat bilen gyzykýana meňzemeýärdi. Men öz boluşymdan utanyp başladym. Özimiň näme äçin gelendigimi aýytman yzyma gaýdasym geldi we edil şeýle diýjegimi bilen ýaly ol maňa ýüzlendi. Meniň oňa ýüz tutjagymdan onuň habarynyň bardygyny aýydanda men biraz ynjaldym we onuň yzyna düşip gitdim.

Arhiwiň ýagdaýy

● Doly tekst

● 7/7 teswir saklanypdyr

Ýazylan saýty: dostluk.ru · Çeşme: Web Archive nusgasy — dostluk.ru, 8 aprel 2020 ý. · Asyl sahypany gör ↗

Teswirler 7

Yzy barmy ýa gutardymy?
Erteki, Ol meni öziniň edil işleýän ýerine eltip ýüzime çikgerildi. Men onuň seredişinden meniň dişimi goparjak bolýana meňzetdim. Bir minut seredip oturandan soň ol maňa biziň ugrumyz bir diýdi. Men hem ediil seniň ýaly hakykaty gözleýän diýdi we men ondan soramasamda ol öziniň bilýän hakykatlary barada sammyldap başlady we ýarym sagat onuň lakgyldysyndan meniň kelläm çig garpyza meňzedi we men özime indi bu ýerden gitsem bu sam-samyň ýanyna gelmesem gerek diýdim. Yzmaýyl bolsa meniň düşen halyma seretmezden şol birsyhly öz üstinlikleri barada gutarnyksyz gepleýärdi. Hakykat baradaky onuň aýydýan sözleri maňa ýakyndy. Men hem okuw wagtynda bu kitaplary okapdym. Öz döwrimde hakykat baradaky bu taglymatlary men işsizleriň işi diýip at beripdim. Emma men syr bermeli däldim. Iň bolmanda şu wagt edil ýaňy tanyşan wagtymyzda. Men indi Yzmaýylyň gepläp ýadamagyna garaşmagy makul bildim. Men onuň uzak gitmän ýadajakdygyny onuň sypatyndan bildim. Oýlaýşym ýaly bolup çykdy. Yzmaýyl kisesinden çilim çykaryp otlady we çilimi sorup sözini ýene dowam etjek bolanda ol tüssä boguldy we üsgiirip başlady. Men pursatdan peýdalanyp daşary çykaly diýdim. Tüssä bogulýan Yzmaýyl meniň bu sözimi makul bildi çünki onda başga alaç ýokdy. Arassa howa oňa melhem boljakdy. Biz daşary çykdyk. Men hem ýadawdym. Öýe gaýdyp dem alsam has gowy boljakdy. Emma men Yzmaýyl bilen hoşlaşman gidip biljek däldim we bir topar wagt onuň gepini diňläp oturanymdan soň geplemäni indi öwrenýän çaga meňzäp dil açdym. Men indi gitmeli diýdim we onuň göwnine degmezlik üçin sizden gerekli zatlary eşitdim diýdim. Içimden bolsa men oňa samsyk diýdim. Emma ol maňa doly ynandy. Ol öziniň ýaşaýan ýeri barada, maşgalasy barada we indiki duşuşykda ol maňa öziniň hakykat baradaky bilýän täze maglumatlaryny aýytjakdygyny aýytdy. Men sesimi çykarman ýola düşdim. Indi Yzmaýyl meniň yzyma düşdi. Ol menden nirede ýaşaýanymy we näme iş edýändigimi sorady. Men özim barada aýytmaly boldum. Soňra indiki duşuşyga çenli onuň sag-aman bolmagyny diläp Bibitäjiň ýanyna gaýytdym. Gelsem Bibitäç aglap oturan ekeni. Men ondan indi saňa näme boldy diýdim. Ol meni gaýgy edip aglandygyny aýytdy. Goý şu işiňi diýdi. Kim hakykaty gözlän bolsa bela galypdyr diýip öziniň men ýok wagtymda okan kitabyny görkezdi. Kitabyň daşynda Hakykaty gözlemäň diýen ýazgy bardy we men onuň setirlerine göz gezdirip Bibitäjiň dogry aýydýandygyna däşindim. Men aýytdym bu kitaplarda ýazylanlaryň hemmesi gadymy döwürde bolup geçen. Häzirki döwürde adam hukuklary diýen düşünjeler bar. Bu düşünjeler dogry zady aýydýan adama degmeli däldigini aýydýar. Onsoňam hakykaty gözlemek diýmek häzirki döwürde ylymy iş bilen meşgullanmagy aňladýar. Emma Bibitäç bir gepinde durdy. Entek dünýäde samsyk adamlar gereginden artyk. Adam hukuklary diýen düşünjä eýerýän adamyň sany bolsa barmak basyp sanaýmaly. Ýüregim duýýar. Goý bu işiňi. Atam bilen gepleşdim. Ol seni öz işleýän edarasyna işe almaga wada berdi. Ertiriň özinde gel diýdi. Edil şu wagt boş iş oruny bar diýdi. Men Bibitäji ýenede ezmezlik üçin bolýar diýdimde dem almana gitdim. Ertir turanymda wagt ep-esli bolup giden eken. Bibitäç bir iş bilen çykyp gidene meňzeýärdi. Öý dym-dyrslykdy. Ertir turup etmeli işlerimi edip bolanym şöl ýadyma goşgy ýazyp öwrenmelidigim düşdi. Elime bir depderi alyp eger şu depderi goşgydan doldursam iň bolmanda azajyk şahyra meňzärin diýdim we goşgy ýazmana girişdim emma bir sagat oturyp ýazan goşgymyň manysyny okanymda gülmekden tas ýarylypdym. Ýazan goşgylarymyň hemmesiniň manysy diňe söýgä baryp direnýärdi we setirleriň manysy üýütgemeýärdi. Bu ýagdaýa meniň gaharym gelýärdi. Öýde bar bolan kitaplary elime alyp olarda ýazylan goşgylary okap bu adamlara goşgy ýazmak ukybynyň nähili emele gelendigi barada oýlandym we olaryň käbirine gözim gitdi. Men özime her zat etmeli goşgy ýazmany öwrenmeli diýdimde şäherde bar bolan uly kitaphanalaryň birine ugradym we bu kitaphanada ysyrganyp nähili şahyr bolmalydygyny öwredýän kitaplaryň birnäçesini alyp öýe gaýytdym. Men gelenimde Bibitäç öý işleri bilen gydyrdanyp ýördi. Onuň keýpi biraz gowulaşan ýalydy. Men getiren kitaplarymy gyşaryp okap başladym. Her şahyr bir zat diýýärdi. Bir sagat okap men goşgy ýazmagy öwrenmek iň iç gysgynç işleriň biridigine düşindim we şu wagta çenli bir zady okap öwrenmekde gazanan üstinliklerimiň birini işe saldym. Bu ýatlamakdy. Dynygsyz türgenleşik biraz netijesini berdi. Bir hepdeden men tagaşyksyz bolsada goşgy düzmäni öwrendim. Ýöne näme barada ýazjagymy bilmeýärdim. Onsoňam mende başga bir pikir ösýärdi. Hakykat barada ters düşünjeler. Men özime hakykat näme. Näme üçin okumyşly adamlaryň hemmesi diýen ýaly hakykatyň nämedigini anyklajak bolupdyrlar. Emma biz hem okumyşly adamlar, ýöne bu taglymata üns bermeýäris. Bu ýerde bir gep bar diýdimde indi goşgy ýazmaklyga degişli kitaplary bir gyra zyňdymda Aristoteliň we ýenede şoňa meňzeş ýazýan adamlaryň kitaplayny getirip ýassyga ýasanyp öwrenip başladym. Bir hepde okuwdan soň maňa bu adamlaryň esasy maksatlary aýyl-saýyl bolup başlady. Öň aýdyşym ýaly bu hili adamlaryň ýazan eserlerini okuw jaýlarynda hem geçipdik, ýöne ol ýerde men bu adamlay şeýle hilegär bolýandyr diýip göz öňüne getirmändim. Meniň bilýän zadym hemme adamlar ondada ýazyjy-şahyrlar arassa maksatly bolýandyr, ýazýan zatlayna özleri gowy düşünýändir, çünki olar alymlar diýip oýlanýardym. Emma şu ýere gelip özbaşdak bu kitaplary okanymda olaryň hem bizden artyk dünýagaraýşynyň ýokdugyna däşinip galdym. Olar hem edil biziň ýaly biderek jedellere girýärdi, öz bilýän zatlaryny başganyňkydan artykmaç goýýardy, üstesine bolsa umuman subut edip bolmaýan ýagdaýlary subut etjek bolup çytalaşýadylar. Men özime, biz bu alymlardan ganymat diýdim. Biz ýok zat barada jedel etmeýäris diýdim. Olar bolsa, ondada bizden iki müň yzda ýaşan adamlar barlyk näme, ýokluk näme diýen ýaly soraglara jogap berenlerinde jedelden ýaňa tas biri-biriniň kellesini paltalamana çenli baryp ýetýärdiler. Dogry barlyk barada jedel etse bolar çünki barlyga degişli zatlar biziň gözimize görinip dur, emme ýokluga degişli ýok zatlar barada jedel etmek sam-samlaryň işi. Ynha meniň bir hepde okuwdan soň gelen netijäm. Bir hepde geçip gitdi. Hepdäniň yzyndan on gün başlandy. Bu on günüň içinde meniň täze maksatlarym aýan boldy. Mende gaýtawul bermeli diýen pikirler döredi. Kim bizden hakykaty gizlejek bolsa biz olara siziň hakykaty gizlemäne hakyňyz ýok çünki hakykat hem edil biziň ýaly ýaşaýar. Ol biziň aramyzda edil ýüpden boşan sygyr ýaly islän ekinine çozup ýörmeli, edil ýarak it köçede adamlary dişleýşi ýaly hakykat hem ýalançylary dişlemeli ýogsa ýalançylaryň sany köpelip gider diýdim. Emma men hakykat baradaky kelläme gelen bu pikirimi kime birinji bolup aýytjagymy bilmedim. Çünki bu pikirler meniň içime sygman ugrady we men Böwen çişik ýaly çişdim. Meniň bilimlerim bolsa kelläme sygman partlara geldi. Men özime aýytdym. Men bütin dünýäniň alymlrynyň maksatlaryny on günde özleşdirdim. Bu örän gowy. Indi bolsa meniň olara diýmeli zatlarym kellämde döreýär. Men olaryň syrlaryny ile äşgär etmeli. Eger men indi öz pikrlerimi ile äşgär etsem olar meni tizara alym diýerler. Meni orta çykararlar. Geple diýerler. Men bolsam bir topar towuklaryň içinde bir özim horaz bolup hekgerip ýörärin diýdim we elbetde birinji bolup Bibitäje aýytdym. Bibitäjiň bolsa ýüzi gamaşyp ýördi. Men muny bilýärdim sebäbi size hem mälim bolsa gerek men onuň aýydanyny edip atasynyň maňa teklip eden işine gitmedim. Entek oýlan pikirimi aýdyp gepimi soňlamankam Bibitäç partlady ýöne partlamazdan ozal bir topar wagtlap turşaryp otyrdy we iň soňunda meýdanda orak çalýan adam ýaly oragyny otuň üstinden dälde meniň üstümden inderdi. Ol şeýle diýdi. Senden başga hakykaty gözlän barmy. Sen maňa görkez ýene bir öziň ýalyny. Men saňa hä diýeýin. Meniň derrew Yzmaýyl kelläme geldi. Bolýar diýdim. Men saňa bir dälde bir näçe hatda bir topar adamy görkezerin. Ýöne men özimiň dogry ýoldan barýandygymy subut etsem sen maňa hakykaty gözlemäni gadagan etmersiň diýdim. Bu gepime Bibitäç beýle diýdi. Ýöne biziň girdeýjimiz ýoga. Bar diýeli, hakykaty tapmak zerur diýeli, ýöne pulsuz ýaşap bolmaza. Iň bolmanda çörek üçin pul gerk. Bu gezek Bibitäç dogry ýoldady. Men eýýäm alty-ýedi ýyldan bäri öýe özüm işläp pul getirmändim. Bibitäjiň sözleri meni ýenede çynlakaý hala girizdi. Men tizläp bir zatlar etmeli. Ilki bilen Bibitäji razy etmeli. Oňa ýeke men däl eýsem köp adamlaryň hakykaty gözleýändigini subut etmeli. Şu pikirler bilen men ýene özime indi seniň ýanyňa gaýdyp gelmerin diýen Yzmaýyly gözläp gitdim. Yzmaýyl şol bir iş jaýyndady. Ol meni görip begendi diýseňde boljakdy we derrew öňki gezekdäki ýaly hakykaty gözlemekde gazanan üstinliklerini lakgyldap başlady. Men onuň sözlerini bir sagat hiç zat diýmän diňläp otyrdym we burnumyň aşagyndan men oňa hakykaty bir ýada birnäçe adamyň tapanyndan peýda ýok. Ony hemme tapmaly. Hakykat diňe kitaplarda bolmaly däl eýsem köçä seredeniňde entäp ýören alkaşlary görişiň ýaly hakykat hem iň bolmanda diwanalar ýaly el serip ýörmeli. Meniň bu sözim Yzmaýyly sägindirdi. Ol çekirtge ýaly maňa jikgerildi. Onsoň ähä men bildimle seniň sada adam däldigiňi, seniň hakykat barada öziň etsem—petsemiň bardygyny. Emma ýatda sakla. Bu döwürde hakykat hiç kime gerek däl. Men hem seniň ýaly ilkibaşda öz bilýýän hakykatymy durmuşa ornadaryn diýdim emma uzak gitmän ýeli giden topjagaz ýaly pyssardym. Üöne men saňa işiňde üstinlikleri isleýärin. Çerek bolsa sen tarapda durup seni goldamaga hem taýyn. Mende göriplik ýok. Bu sözler meni galkyndyrdy. Meniň ýüregim jaýyndan gozganyp gitdi. Men özime iň bolmnda bir tarapdarym bar. Bu üstinligi Bibitäje görkezmeli. Şuny nazarda tutup men Yzmaýyly çaýa çagyrdym. Ol sagadyna seredip eýýäm günorta nahar wagtynyň bolup gidendigini lakgyldap wagtyň nähili geçip gidendigini aýdyp meniň ýaşaýan ýerim uzakda bolmasa günortanlygy meniňkide edinse ýaman bolmajakdygyny, çaý başynda meniň özim we maşgalam bilen tanyşmagyň zyýanly däldigini aýdyp meniň yzyma düşdi. Biz öýe gelenimizde Bibitäç edil myhmanyň geljekdigini bilen ýaly tagamly nahary bişirip maňa garaşyp otyrdy. Biz elimizi ýuwyp nahar başyna geçdik we tä garnymyz ep-esli bolýança hiç zat diýmän iýdik. Garnymyz doýdy. Yzmaýyl tagamly nahar ýçin Bibitäje sag bol aýytdy we şundan soň ol meni Bibitäje görkezip ol haýyrly we kyn işiň başynda, ýöne sen hem oňa kömek etmeli bolarsyň diňe şonda ol üstinlik gazanar diýdi. Dek on gün mundan ozal men tarapdan samsyk diýen at berilen Yzmaýyl meni aýalymyň ýanynda goldap kuwatlady we biraz bolsada meniň oňa garaýşym gowulaşdy. Öz ýanymdan Yzmaýyla ynansa boljak ýaly diýdim. Emma bu ýetrlik däldi. Maňa pul gerekdi. Şu wagta çenli men pul işläp görmändim. Pul tapmak işi meniň üçin Bibitäji özime durmuşa çykmana razy edenimden hem beter agyr degýärdi. Käbir adamlaryň aňsatlyk bilen köp pul tapýandygyny men bilýärdim. Käwagtlar bolsa meniň olara gözim hem gidýärdi. Pul tapyp bilmezlik derdi hemmesinden hem ýaman eken diýdim. Hatda bu hakykaty tapyp bilmezlikden hem agyr diýdim. Hakykat öz tapylmazlygyna garaşar emma biriniň puluny wagtynda bermeseň ol garaşmaz diýdim we her edip hesip edip pul tapmaklygy ýüregime düwdim we elimden gelýän işlerimi sanap ugradym we iň soňunda tä mekdebi gutaryp Aşgabada okuwa gidýänçäm goýun-geçi bakanym ýadyma düşdi. Bu işim üçin bolsa ata-enem meni bakdy. Men şölbadaba ynjaldym. Ýene biraz wagt şäherde bolaýyn eger şu wagt içinde özime degerli iş tapmasam onda oba gidip atamyň bakýaň goýun-geçilerini bakaýyn. Şeýle etmek bilen garrap barýan atamyň elinden işini alaryn hemde günötelgämi taparyn diýen hyýala mündim. Bu pikir derrew meniň ýükimi ýeňletdi emma bir taraplaýyn gynandyrdy hem. Öň aýdyşym ýaly obanyň öz kanunlary bar. Ol ýerde ylym we bilim bilen meşgullanýan adamlar ýok, iň bärkisi Yzmaýyl hem ýok. Onsoň meniň hakykaty gözlemek maksadym ýiter gider edil gadymy nakyllarda bir gyzyň aýdyşy ýaly. Ýat illere gyz berseň ýiter gider eje jan. Emma wagt gelip bu aladama hem derman tapdym. Özime, ähli bilmli adamlar bilen internet arkaly gepleşip bolýar ahyry diýdimde özimde bar bolan pullaryň ahlisini jemläp inernete girmäne mümkinçilik berýän kompýuteri satyn aljakdygymy Bibitäje aýytdym emma oba gitmek maksadymyň bardygyny welin aýytmadym. Bu indi artykmaç bolar diýdim. Bu täzelikler biraz bolsada meniň derdimi gowulandyrdy. Edil şu pikirlere güýmenip otyrkam bolsa gapy tyrkyldady we ýz ýanyndan gapy açylyp Bibitäjiň atasy, meniň bolsa gaýyn atam jaýa girdi. Gaýyn atamyň jaýa gireni şol uly goh edip ona agtgy ylgady. Biz oňa gel-geç etdik we çaý başynda söhbete girdik. Ol menden gysgaça ýagdaýymy sorady we men hem öz gezegimde gysgaça oňa jogap berdim. Onsoň biraz dymyşlyk wagty geldi. Bu dymyşlyk Bibitäç bilen ikimiziň atamyza indi näme etmeli diýen soraga jogap dymyşlygydy. Gaýyn atam köpi gören adamdy we nähili edip gep açmaldygyny gowy biýärdi. Bir dostum kömek sorady, maňa bir işçi gerek diýdi, ýagny ol ösimlikleri goramak edarasynda başlyk bolup işleýär, özäm girdeýjisi hem ýaman däl diýýär. Menem saňa aýdyp göreýin diýdim. Edil şu wagt edip ýören işiň ýok. Iň bolmanda wagtlaýyn kömek et. Halamasaň bir-iki aý işläniňden soň gaýydarsyň. Ýogsa öziň bilýäň, öz okan ugryňdan iş tapsaň gowy bolardy. Muňa bolsa ep-esli wagt gerek ýaly. Gadymy ata-babalarymyz dogry aýdypdyr, taýak gelýänçä ýumruk diýipdir. Sen hem biziň aýydanymyza gulak assaň gowy bolardy. Elbetde mende indi alaç ýokdy. Men hemişe totyguş ýaly şol bir aýydanymy gaýtalap otyryp biljek däldim we maňa ýagşylyk isleýän garyndaşlaryma bolýar diýdim. Bu jogapdan gaýyn atamyň ýüzi ýagtylyp gitdi, Bibitäjiň bolsa ýöreýşi hem üýütgedi. Meniňem keýpim çag boldy. Men özime men indi işli adam diýdim. Ertesi iş jaýyma bardym. Şol wagtyň özinde işe aldylar we pensiýa çykyp garrap barýan bir adamyň ýanyna eltip şu adam seniň başlygyň, ol näme diýse wagtynda etmeli bolarsyň diýdiler. Gara-gök halat geýinen bu adam meni yzy bilen tirkäp äkidip bir köne garažyň içinde ýerleşen garažyň özinden hem köne dezinfeksiýa edýän maşynyň ýanyna eltende men ondan porsy awylaryň ysynyň gelýändigini duýyp burnumy tutdym. Garry bolsa bu yslara öwrenişen ýaly, ys bilmýän ýaly maşyna ýakynlaşyp onuň içinden edil öziniňki ýaly gök halaty we ýenede awynyň ysyndan zäherlenmez ýaly enjamy alyp berip olary geýmegimi buýrup maşyny otlady. Köneje maşyn zordan öz göwresini öňe itekläp ýol külterläp ugrady. Ýol ugruna biz tanyşdyk. Barmaly ýerimiz ol diýen daş däl ekeni. Maşyny togtadan garry maňa ýüzlendi. –Şu ýerde bir kliýent bar. Şonuň işini edeli, onsoň öz işimize gideris diýdi. Men bolsa öz işimize gelendiris öýdipirin. Bizi işletjek adam bir ýerlerden gelip biziň ýanymyzda gögerdi. Meniň garrym ony öňden tanaýana meňzeýärdi. Olar menden saýlanyp çykyp özara gepleşip başladylar. Gepleşigiň arasynda mniň garry men tarapa birnäçe gezek ümledi. Munuň özi ondan düşjek puly iki bolup paýlaşmaly diýýäne meňzeýärdi. Olar özara ylaşdylar öýüdýän garry maňa dezinfeksiýa enamlaryny taýynlamagy buýrup ony nähili taýynlamalydygyny maňa aýdyp durdy. Men bolsa onuň aydan görkezmelerini ýerine ýetirip durdym we tizara biz bilelikde etmeli işlerimizi edip başladyk. Ahli etmeli işlerimiz bir sagada hem ýetmedi. Indi enjamlary ýygnamaly wagtymyz geldi. Bu işleriň hemmesini men etdim. Garry bolsa ondan almaly puluny sanap aldy. Biz bu ýerden ugradyk. Ýol ugruna bu garry edenimizden düşen puly ýene bir gezek sanap bu seniň ülişiň diýip maňa berdi. Bu ol diýen az pul däldi. Pulyň ýakymly ysy meniň burnuma bardym. Barmaly ýerimize bardyk öýüdýän bu ýerde ýol gutaryp bir gawun-garpyz ekilen meýdana geldik. Bu ýerde birnäçe çertek we ýenede awy sepmek üçin niýetlenen enjamlaryň birnäçe görnişi bardy. Bu enjamlaryň işleýiş endiklerini wagt geçip doly özleşdirdim. Olardan birine Tornado diýilýärdi. Ol ýokary önderijilikli enjamdy we üstesine işlemek oňaýlydy. Bu meniň gowy görýän enjamyma öwrildi. Şeýdip bu ýerde bir aýdan gowyrak wagt işledim. Günler birsyhly geçip durdy. Öýe birinji aýlygymy getirdim. Indi pul barada ol diýen oýlamasamda boljakdy. Ýöne şol öňki ses ýene peýda boldy öýüdýän mende ýene hakykaty gözlemek islegi oýandy. Şonuň üçin men Yzmaýyla duşup iň bolmanda hakykat barada onuň pikirlerini diňläp durmak zyýan etmejek ýalydy. Onsoň ýene meniň hem hakykatyň nämedigini aýytmaly wagtym geldi öýüdýän diýdim we özime dynç alyş günleriniň birinde Yzmaýyly görmäne gitmäni wada berdim. Iň bolmanda entek uly sahna çykyp hakykat barada aýytmak mümkinçiligi bolmasada bu barada Yzmaýyla aýytmak meniň üçin ýeterlik diýdiim. Internetde çykyş etmek barada hem oýlandym emma işiň agyrlygy meni kompýuteriň öňüne eltmeýärdi. Ýadawlyk meniň bilimi agyrdýardy we men ýagdaýym gowulaşar, onsoň çykyş ederin diýip özüme ynjalyk berýärdim. Öňde boljak Yzmaýyl bilen duşuşyk bolsa maňa käbir umytlary berýärdi. Men sabyrsyzlyk bilen Yzmýyl bilen duşyşyga gaaşyp başladym. Meniň ony görmänime eýýäm bir aýdan hem ep-esli wagt geçip gitdi. Öňde boljak söhbet has gyzykly bolsa gerek diýdim çünki men hüjüme geçmekçi diýdim. Hemişe siziň aýydan zadyňyz amala aşmaly diýen ýeri ýok. Göreli, meniň hüjümim nähili bolar. Hakykat bilen baglanyşykly jedelde etjek zarbamyň ugurlaryny hem hasaba aldym. Men bu jedelde ýeňerin diýdim we haçan dynç alyş güni gelende irden Yzmaýyl tarapa gitdim. Yzmaýyl meniň barjagymy bilýärdi we öz öýünde garaşýardy. Men ýola düşdim we bir sagatdan men Yzmaýyl öýüniň gapysynda durdym. Gapyny bir aýal açdy. Men ony Yzmaýylyň aýalydygyny bildim. Şunuň bilen birlikde onyň umumy boluşynda maňa ýakynlyk bar ýalydygyny duýdum. Aýalyň ýüzi örtilgidi. Ol meni ýüz örtiginiň aňyry tarapyndan synlady. Belki ol meni öz tanyşlarynyň birine meňzedendir. Şundan artykmaç bu aýal barada men oýlanyp biljek däldim. Yzmaýyl çykdy. Ol maňa gülip seredip durdy. Salamlaşmak üçin elimi berdim. Ol meniň elimi gysyp jaýa saldy we birinji eden zady kiçiräjik bir kitapçany öňüme zyňdy. Onuň daşynda Hakykatyň gözleginde we bu ýazgynyň aşagynda Yzmaýylyň ady bardy. Yzmaýyl bu edenini bilegörä etdi. Ol şeýdip meniňň sussymy basmakçydy. Kitabyny öňüme zyňmak bilen Yzmaýyl meni jedelde ýeňiljekdigimi aýydýardy. Men muny hasaba almaly boldum. Öz ýanymdan Yzmaýyla bildirmän namys etdim we kitaby elime alyp okap başladym. Elbetde bu kitabyň manysy öňden bar bolan kitaplaryň manysyna
Dogry hem dürs ýazmagy öwreneliň!
"Ýene kitapmy?Şunça okadym.Bizar boldum." Şuny ýazaňsoňam aşakda"Hakykatdanam men goşgy ýazmaly diýdim " diýýäňmi? Giww goşgy bir ýazaýma.Bize rehmiň gelsin.
"Emma olaryň(Sokrat,Aristotel,Platonow) hakykaty tapmandygyny men bilmeýärdim.Bu habar meniň ýüregimi berkitdi.Olar tapmandyr.Men taparyn.Onsaň bütin dünýä meşhur bolaryn
Dowamyna garashyan
Gawyr. Ine hakykat