Uzak okamany halamaýanlar-ha okamasa gerek...

Şem. (Sonetler çemeni).

I

Şem kimin ýagtyldyp goñur dünýämi,
Saz bilen dañlarmy hyýala gaplap...
Bir ömüre kirşen baglan göwnümiñ,
Astyny üstüni gussadan saplap...

Iñ bir süýji lezzet berdiñ tükenmez
Ýedi ömriñ uzaklygna deñ gelen.
Terbaş serim sermislikden gutardyñ
Yşk goşulyp sada alnan dem bilen.

Aby-köwser datmasada dahanyñ,
Uzaga itmediñ direlmek wagtym.
Men sen bilen nämeligne düşündim,
Ýaşamak, ýaş bolmak hem uly bagtyñ.

Arzuwlarmy wysalyna ýetirdip
Egsik göwne salamatlyk getirdiñ.

II

Egsik göwne salamatlyk getirdiñ,
Zar-zelil duýgular gitdiler alsa.
Gör-ä neneñ bagtly boljak ekeniñ,
Ýürek yşgy bilen otlara salsa.

Gijelerde şöwür köpelen ýaly,
Ýyldyzlaram köp dogupdyr öñküden.
Hatda "ömri zaýa" batmandyr heniz,
Tamakin deý söýgüsine señkiden.

Aý bolsa agylyn daşyna orap,
Otyr meñzäp gabanylýan geline.
Asman gijelikden lezzetin alýar
Planetalaryn jemlap eline.

Synlaýan tümligiñ saçyn sypalap,
Depelenen, çöken ruhum apalap.

III

Depelenen, çöken ruhum apalap,
Nadyllaryñ nagra tartan ýowundan...
Bir gyrany hemdem saýyp özüme,
Gizlinlikde göz ýaşlara ýuwundym.

Teýim alyp gurak sary ahmyrdan,
Sežde etdim huzuruna diwarlañ.
Köşeşmäge dallasynam almadym,
Dözümsizlik bilen söýen bimarlañ.

Ýekeligme ýoldaş boldy goşgular,
Sazlar derdim ile aýtman saklady.
Ejirlere nalamadyk gursagym,
Dilsiz galan lallyk borjun haklady.

Gelip geçen günleñ ahyn ötürdiñ,
Yşgyñ bilen belentlige göterdiñ.

IV

Yşgyñ bilen belentlige göterdiñ.
Ýerden aýyl-saýyl aýagmy üzdiñ.
Lejikmeden dolan gün tertibimiñ,
Bir sydyrgyn ýowuz düzgünin bozduñ.

Men indi öñki deý sazlar çalamok,
Ýa aýdym aýdamok dymmaklyk bilen.
Özüme eýelik edip başladym,
Sussypesligimden dynmaklyk bilen.

Saçym ýaşyl şemallara oýnatdym.
Gülleriñ ysyna başym sämedip.
Gelejegime ynam gördim soñlanmaz,
Maksadymyñ myradyna äñedip.

Möhür goýduñ mañlaýlarna seneleñ
Hamraklygna çalym edip eneleñ.

V

Hamraklygna çalym edip eneleñ,
Garsa gursagyma basyp suratyñ.
Ýatsam-tursam ýoldaş etdim ýanyma,
Suratdan hyýala salan syratyñ...

Çaý içsem sañada hödürläp ondan,
Nahary hem iki çemçä böleşdim.
Degişenem boldum ulygyzsyrap,
Hem ýanymda sen bar ýaly gülüşdim.

Ejem soñky günler gümanly maña,
Duýjak bolýar ahwalymy dözmezim.
Ony aladalañ goýnuna salýar,
Uzak günläp ş:ol ýylgyryp gezmegim.

Köp zatlar zerur däl, şükür azyndan,
Mähir berdiñ, az bolsada uzyndan.

VI

Mähir berdiñ, az bolsada uzyndan,
Şol mähriñ barlygmyñ baryna ýeter.
Munda umyt bilen ynsap saklamak,
Ertirki ak günleñ alnyna elter.

Gaýnaw goýup heserliniñ heñine,
Bat goşmasañ goşa kirşiñ taryna.
Hötde gelip bilmek çökder düşmezmi,
Mydam taýýar keçpelegiñ aryna.

Ýada nal kakmasañ süñksiz dabana,
Ýylçyr ýollar taýdyrmazmy öwrumde.
Galkan bilen sowut gerek ahyry,
Duşman gelip al salmanka böwrüñden.

Ine şeýdip şu ýollary geçildi
Eçileniñ ynam bilen eçildiñ.

VII

Eçileniñ ynam bilen eçildiñ,
Ýene berjeklerñe tamamy kesmen.
Ýarpy-ýaltalyga kaýyl däldirin,
Garaşan matlabym çykmasa des-deñ.

Hiç bir sözlemiñi oturda goýma!
Gyssanman dolulyk geljegni bilsem.
Şu günleriñ yşksyzlygna boýun men,
Ertirler yşk bolup joş urup gelseñ!

Ataryp göwnümi müñ bir hyýala,
Arkasynda durman gezip ýörenden.
Isle dost bolaly, tanyş bolaly,
Gowy olar sensizligi görenden.

Baryn kabul edip telbe gyzyndan,
Puşmanam etmediñ onuñ yzyndan.

VIII

Puşmanam etmediñ onuñ yzyndan,
Puşman eder ýaly söýdümmikäm ýa?!
Höwes edip müñ bir dürli arzuwa,
Ýoklugyñ alyna uýdummykam ýa?!

Ýokla beýle däldir, çyndan söýmesem,
Çygjarmazdy gözlerimiñ owasy.
Ýada gabanmaklyk berip bilmezdi,
Sansyz demleñ oýnaklaýan howasy.

Dogrusy gabanmak ilki günlerden,
Başlandygna düşünipdim öz-özüm.
Pikirleñden pikirleri ogurlap,
Islapdim küýsäpdim ataşly sözüñ.

Teselli bolupdy sada görejiñ,
Darkaş gurup döwüşende görejim.

IX

Darkaş gurup döwüşende görejim,
Iki dünýäñ golaýlaýar arasy.
Gara başatgyja salnana dönýär,
Gyzyl kürtäñ alajasy parasy.

Ketenime şory siñip ýaşlaryñ,
Saç bagymyñ düwünleri çözülýar.
Çapraz çaññañ şabyrdysy kesilip,
Düwmeleriñ düññürdüsi üzülýar.

Içimde galagop gohlar köpelip,
Jelal bilen başlananda boguşmak...
Sen gelip halyma hemdem bolmasañ,
Nädip maña ýeñil geler sowaşmak?!

Urunýar goldawdan tapman geregin,
Nagarasyn tapyrdadyp ýüregim...

X

Nagarasyn tapyrdadyp ýüregim...
Iki on ýyl  ýürekdeşin idegläp,
In uly gözlegden hemra tapyndy,
Ruhun seniñ ruhyñ bilen adaglap.

Perişdeleñ sazlaryna galkynyp,
Arfa çalyp mifleri deý Grekleñ.
Hoşluk berdi, ýazlar kybap saz bilen,
Ykballarna hoş wagtlyk gerekleñ.

Ýene ýetmesede durmuş çelgisi,
Senli söýgüsini etmedi aýan.
Ýaşady, garaşdy, gözüñ düşerne,
Arasynda gizlin utanç hem haýañ

Gije geçip, bagtyñ ak dañy atdy,
Hut seniñ baryñdan rahatlyk tapdy.

XI

Hut seniñ baryñdan rahatlyk tapdy,
Awangardlañ heñi bilen dem alyp.
Çaýkowskiñ marşlaryndan gaçdy ol,
Dymmalygnyñ üstesine sem alyp.

Şükür bilen gezmek ýazgydyñ emri,
Emrinden Emirliñ sypmaklyk günä.
Dogry ýol saýlamak şol dälmi näme,
Nämä zerur üstün doldurmak günäñ.

Elif bilen Iýañ başyn çatybam,
Ýasin okap giñlik alyp Keremden.
Sen taýa barmagyñ dilegni etdi,
Hudadan, Pygamber, Pirden, Erenden.

Isläp Ýaradandan tekge-diregin,
Hut seniñ baryñdan tapdy geregin.

XII

Hut seniñ baryñdan tapdy geregin,
Aýdym bolup dolup daşdy gözýetim.
Sogruldy durmuşyñ ýagysy bir ýan,
Goşgulara sesin goşdy sözýetim.

Notasyz çalyndy göçgünli sazlar,
Surnaýlañ sesine ýañlandy ýañlar.
Yşgyma kelamyñ salgysy bolup,
Seni çakylyklap janlandy zañlar.

Gelseñ ömür-örküm bagly ömrüñe,
Kyblama mährapsyñ, seždäme kitap.
Goldawyñdan imanyna garaşar,
Sensiz ykbalyndan eýlenen bitap.

Berk bolar yşk bilen ýugrulsa ýugrum,
Sen bilen aý-aýdyñ ýörelgäm ugrym.

XIII

Sen bilen aý-aýdyñ ýörelgäm ugrym,
Dowamata-dowam bolar ädimler.
Hederden daş gelip ygrarly lebiz,
Iman üçin gadam urar gadamlar.

Hut seniñ sözüñden sahawat alyp,
Göwnüm-göwnüñ içre tapsa hezzetin.
Dünýäñ ýalanlarna allanyp ýörmez,
Hem gözlemez başga bagtyñ lezzetin.

Pyşyrdysyz, ýaşmak bilen ýaşamak,
Sünnetimdir huzuryñda bir kemsiz.
Ahyrda-da razydyryn senden öñ,
Alnyñda süýnmäge, galamda demsiz.

Jan berer dünýäme, gözdäki nuryñ,
Şem bolup ykbalym ýagtyldan nurym.

XIV

Şem bolup ykbalym ýagtyldan nurym,
Sen öçme, sen öçseñ gutarar ynam.
Başyma gara şal ýapyp ýagyşlar,
Meni girdabyna atarlar gamyñ.

Ah çekmesiz ýerden, ah berme maña,
Düşünmesiz ýolda serim-sal etme.
Aýra ýodalaryñ salgysyn berip,
Duşulan yhsana garaman ötme.

Ýakym bilen dogup dursa güneşler,
Säherlere aklyk bilen akym ber.
Senli bolmaklykdan binesip etme,
Senli günleñ ýazgydyna ýakym ber.

Maña serpaý eýle, soñsyz dünýäñi,
Şem kimin ýagtyldyp goñur dünýämi.

Magistral

Şem kimin ýagtyldyp goñur dünýämi,
Egsik göwne salamatlyk getirdiñ.
Depelenip, çöken göwnüm apalap,
Yşgyñ bilen belentlige göterdiñ.

Hamraklygna çalym edip eneleñ,
Mähir berdiñ az bolsada uzyndan.
Eçileniñ ynam bilen eçildiñ,
Puşmanam etmediñ onuñ yzyndan.

Darkaş gurup döwüşende görejim,
Nagarasyn tapyrdadyp ýüregim.
Hut seniñ baryñdan rahatlyk tapdy,
Hut seniñ baryñdan tapdy geregin.

Sen bilen aý-aýdyñ ýörelgäm-ugrym,
Şem bolup ykbalym ýagtyldan nurym.

Laçyn Öwezowa