«ZENAN – TÜRKMENIŇ NAMYS TUGY».
Namysjaň türkmen... Ençe halkyýetler içinde şeýle häsiýet bilen özüni tanadan türkmeniň namys-arynyň iň janagyryly we wawwaly ýeri türkmen zenanynyň abraýydyr. Bu häsiýet türkmeniň on iki süňňünde at çapýan ganyna siňendir. Gana siňen häsiýet bolsa, hiç wagt ýok bolýan däldir. Türkmeniň erkek göbeklisi enesi, uýasy ýa-da söwer ýary kemsidilse, olara dil ýa el ýetirilse, gara kelläni orta goýýar. Geçmişde agylyndaky maly, ambaryndaky dänesi ogurlanan türkmene töwella aldyryp bolsa-da, dulunda oturan gyzy ýa-da gelni süýrelende, eger-eger, töwella täsir etmändir. Namysyna degen bilen ganjaryşyp bellisini edýänçä ýa-da onuň edenine görä edip, aryny ýerine salýança ynjalmandyr. Namys astynda gezip ýöreni il-günem halamandyr, ony näletläpdir. Şonuň üçin türkmenlerde aýal-gyz bilen bagly, şunuň ýaly meselä «Bu işden ganyň ysy gelýär» diýýärler. Türkmeniň şöhratly serkerdesi hem pähimdary Keýmir körüň Nedir şanyň diwanynda öz iliniň gyzlaryna dil ýetirilende boluberşini ýatlaň! Gany gaýnan serkerde ýerinden zöwwe turşuna başyndaky telpegini patladyp ýere urup, üstüne lapba çökmedimi näme?! Bu hereket Keýmir körüň «Şu namysdan çykmasam erkek bolup başyma telpek geýmerin, telpegim itiň syrtyna» diýen beýik kasamy. Bu kasamyň nähili ýerine ýetenini bolsa, Keýmir kör hakdaky şu halk gürrüňden habarly her kişi bilýändir.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
◐ 3/19 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: dostluk.ru · Çeşme: Web Archive nusgasy — dostluk.ru, 6 awgust 2020 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 3
Arhiwde 19 teswiriň diňe 3-si saklanypdyr.
Bilmez duşman dok döwlete tokunyp
Duşman sürnüp bilmez berkarar ýurda
Her bir gerçek aýy kimin topulyp
Gürzi urup, ok urup
Döner aç gurda!
Yüz müň duşman gelsin!
Bermez mesgenin
Her bir oguz barabardyr arslana! ....
Ýöne bäş ýeňles gyz, alty mes gelin
Başdan aylap haýa, şerin, messebin,
Namysyn oklasa, ayak astyna -
Duşman bilen döwdüleşyän goçlary
Bir demde öwürer Diri maslyga
Göndere baş bermez gayduwsyz ärler,
Gürzüden gaytmayan arslanlar, şirler,
Dag ýaly goduklap, Ýer kimin iňläp,
Bagryn ýere oýkap-oýkap jan biýrler
Haramlyk, azgynlyk ýol salsa ýurda
Ol diyardan rysgal-döwlet göterler.
Bereket göterler, Ynsap göterler,
Haramy ordasy jem bolsa nirde -
Asman çydap bilmez, Zemin götermez!
Gyz-gelinler ar-namysyň tugudyr!
Tuglar synsa... Ýygyn döner sülsada.
Diriler – jesetdir, Öliň ruhudyr!
Ne ölüp bor, Ne ýaşap bor dünyäde.
Beyle ile dert yzyna dert geler,
Mergi geler, Geler garahassalyk.
Duşman gelmez! Aşna gelin – gyzyňa
Iblis geler, Melgun geler at salyp.
Gyz – gelinler ar-namysyň tugudyr!
Tuglar synsa... Meylis gurup haramy,
Päk iliň ýüzüne çeker garany.
Tuglar synsa... Şeytan kakyp heşelle,
Melgun meýlisini gurar bu jayda.
Perişdeler bakmaz şerimsiz yere,
Namys-arsyz yurda Bakmaz Hudaý-da!
Ok ötmez, tyg ötmez goç-goç ýigitler
Hyrçyn dişläp için tutup ölerler,
Ar-namysdan lüýge batyp ölerler.
Ärler öler – Ýere berip bagryny!
Gyz-gelinler ar-namysyň tugudyr!
Galdyryp-da biler iliň bagtyny
Ýatyryp-da biler iliň bagtyny!
Gyz-gelinler ar-namysyň tugudyr!
Öwüriň olary mukaddeslige!
Oguzlara gelen döwri-döwrany
Ýykdyraymaň Azgynlyga, Meslige!
Peslige!
Saparmyrat Türkmenbaşy
Bilermisiñ, näler boldy?
Sözleşdiler fysyl-fysyl.
Kapyryñ pälini duýdum.
Tüýnigi altyñ ban öýümiñ diýregi ogul!
Gaza meñzär gyýz-geliniñ güli, ogul!
Ogul, Ogul, aý ogul!
Dokuz aý garnymda göterdigim, ogul!
On aý diýende dünýä getirdigim, ogul!
Dolamasy bişikde bildigim, ogul!
«Gazanyñ ogly Oruzy çykaryñ. Bogazyndan urgan bile asyñ. Iki gerişinden
çeññek bile sanjyñ. Gyýma-gyýma etinden çekiñ. Gara gowurma edip, kyrk gyzyna eltiñ, kim iýse, ol däldir. Kim iýmese, ol Gazanyñ hatynydyr. Çekiñ,
düşegimize getiriñ, sygrak sürdüreýli — diýmişler.
− Seniñ etiñden, ogul iýeýinmi? Ýogsa azgyn dinli
kapyryñ düşegine gireýinmi? Atañ Gazanyñ namysyny syndyraýynmy?
Niçik edeýin, ogul heý?! —diýdi.
— Agzyñ gurysyn, ene!
Diliñ çüýrisin, ene!
Ene haky, Tañry haky bolmasaýdy,
Galkyban, ýerimden turardym.
Ýakañ bile bogazyñdan tutardym.
Gaba ökjäm astyna salardym.
Ak ýüzüñi gara ýere deperdim.
Agzyñ bile burnuñdan gan şorladardym.
Jan datlysyny saña görkezerdim.
Bu ne sözler, jan ene!
Meniñ üstüme gelmäwer!
Meniñ üçin aglamawer!
Goý meni, çeññege ursunlar.
Etimden çeksinler, gara gowurma etsinler.
Kyrk beg gyzynyñ öñüne eltsinler.
Olar bir iýse, sen iki iý!
Seni kapyrlar bilmesinler, duýmasynlar!
Düşegine barmarsyñ, sygragyny sürmersiñ,
Atam Gazanyñ namysyny syndyrmarsyñ!—diýdi.