Keselhanada
Öňräk daşary ýurtlaryň birinde bir ýoldaşymyz allergiýa keseline uçrady. Ertirlik naharynda ýakmazrak bir zat iýendir-dä, ýüzleri gyzaryp, endamy çişip başlady. Ilki muňa kän bir üns bermedik. Özünden özi aýrylyp, geçip gider öýtdük. Ýöne ýagdaýy gowulaşmady. Gitdigiçe gyzardy, çişi köpeldi, günortana golaý ysgynsyzlykdan zeýrenip ugrady.
Onsoň derrew taksi çagyryp, gospitala eňdik. Münen taksimiz gospitalyň umumy derwezesinden giren badyna aňyrdan bäş sany ak ýektaýly şepagat uýalary bize tarap ylgaşyp gaýtdylar. Olaryň ikisi tigirli koýka alyp gelýärdi. Biz entek taksi bilen hasaplaşyp ýetişmänkäk olar ýaňky hassamyzy koýka geçirip ýatyrypdyrlar. Ýogsa, ýöräp bilmez derejedäki agyr hassa däldi.
Onsoň bular koýkany tigirläp, gyssanmaç gospitala tarap ýöräp ugradylar. Gidip barýarka olaryň biri ýaňky hassamyzyň goltugyna bedeniň gyzgynlygyny ölçeýän enjamy sokdy, beýlekisi gan basyşyny, ýene biri ýürek urşuny ölçeýärdi. Bizem aňk-taňk bolup, bularyň yzynda. Bizi gospitalyň işiginden salmadylar, hassamyzy bolsa alyp galdylar.
Myhmanhana gelip, günortanlyk edindik, biraz dem-dynjymyzy alyp, giç öýlänler hassamyzy soramak üçin gospitala gitdik. Iýer ýaly grilde bişen towuk, gatyk, biraz gök-sök alyşdyrdyk. Bardyk. Habarymyzy berdik. Agzynda iki sany gözegçi poliseý hem üç sany şepagat uýasy duran ekeni. Poliseýleriň biri meniň elimdäki towukly, gatykly, gök-sökli paketi görüşdirip, bu näme diýdi. Aý, hassamyza iýer ýaly odujak-budujak getirdik diýdik. Ýaňky gözlerini alardyp, gaşlaryny çytyp, bir elimdäki pakete, birem maňa şeýle bir ýigrenç bilen seretdi welin, etmesiz bir zady edip, üstünde tutulan ýaly şo bada maňlaýyma şagga der inip, gorkyma galpyldap ugradym. Beýleki poliseýem barmagy bilen gapyny görkezip, çykyň diýdi. Sesimizi çykarman yzymyza döndük. Çykyp barýarkak şepagat uýalarynyň biri gospitalda ýatan hassa iýer ýaly zat getirmek bolanok. Hemme zady özümiz berýäris. Bärde aç saklaýan barmy? Bileňzokmy? diýip madyrdady.
Biz nireden bileli? Asyl görüp otursak, hassaň yzyndan diňe bir iýer ýaly zat däl, hatda halyny soramaga-da goýbermeýän ekenler. Bize geň görünse-de gowy düzgün eken. Ertesi hassamyz gül ýaly sagalyp, gospitaldan çykdy.
Onsoň şu gün irden bärde - Türkmenistanda, syrkaw ýatan bir tanşymy soraýyn diýip, keselhana bardym. Ýagdaýyny soradym. Emgek bolup geçsin, ynha, hä diýmän gutularsyň, diýip göwünlik berdim. Derman-däri ýeterlik tapdyrýarmy diýip soradym. Gerek-ýarak zadyň bolsa aýt, getireýin diýdim. Ýanynda biraz oturyp, hoşlaşyp, çykyp gaýtdym.
Gelýärkäm şol daşary ýurtdaky gospital biygtyýar ýadyma düşdi. Ony öz keselhanamyz bilen deňeşdirip gördüm. Parhy gaty uly ekeni. Saglyga seredýän türkmen hünärmenleriniň şol ýurtlardaky kärdeşleri bilen tejribe alyşmaklary dogrusynda oýlandym. Dogrudanam olarda öwrenere zat kän.
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 67/67 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 20 maý 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 67
Ýurtlara göräde hassahanalary döwlet baý bolsa ekonomikasy güýcli olarda servisem hassahanalaram gowy bolar,elbetde! 8-)
yok beyle dal. dost oglanlaran işlap yöreni kan tm-da
dogrydyr beylelerem kan.
aylygy pes adamdan gowy zada garaşmaly dal. gaygysyz eklenip biljek pulyny ber ondan son günakarlemeli eger işini etmeyan bolsa
Gowy mowzuk eken. Hiç bir halk öz döwletini, yaşayyşyny, saglyk hyzmatyny we döwlet taraplayyn berilyan hyzmatlary başga yurtlar bilen deneşdirmese hiç bir taraplayyn ösüp bilmeyar. Bizdaki yagday köp dostymyz tarapyndan doly we dogry bellap geçilipdir. Biz 21 asyrda yaşayas we tehnologiya gaty ösdi, ösmagede dowam edyar. Lukmanlarymyz daşary yurtlara gidip saglyk sistemasyny, keselleri dogry bilmegi we tehnologiyany gowy ulanmagy öwrenmeli. Naçe lukmany ugradyalar? Ugratjak diyenlerininem köpüsini alyp galyalar. Taze şepagat uyalarynyn kabiri ukol uranda damary tapman in yönekeyje zatda hem hassany gaty köseyaler. Bular name sebapli bolyar? Döwlet hassahanasy ya da hususy hassahana diymeli dalde lukmanlary gowy yetişdirmeli. Baranda pul talap etjek bolup naz etmez yaly aylygyny we olardan edilyan talaby yokarlandyrmaly.
Daşary yurtda okap yzyna gitmeyanlere menem garşy, yöne olar gaty kösenip okayalar (esasanam lukmançylygy) we baran wagty hem önleri yapylya, hemme işde problema çykaryalar. Hemem aylyk yagdayy pes.
Bu yagdaylaryn düzelmegi bizin birinji islegimiz.
aýlyk eden iştňe berilýär,etmedik işiňe däl,biziňkileň e týän işleri alyan aýlyklaryny degenok.para almany we bermäni Alla açykja gadagan edýär.ak ýürekden güler yüz bilen işleseler müşterilerem el aklygyny gysganyp durmazlar,halkyňam Hakyňam ýanynda abraýly bolarlar.şu wagt bir başhekimden ýa häkimden bir janypkeş ussaň,mollumuň,şepagat uýasynyň abraýy yokarda gelýär.tm.daky saglyk ulgamy potansiýal taydan onat gurnalan,bir aý soň gezek yetip duranok.galyberse-de,hususy mekdepler,hassahanalar açylsa her iki tarap üçinem oňat bolardy.
Men bir zada düshnemoklaý, indem düshünmerin öýdýän?! Sizde-de bolýamaý sheýle ýagdaýlap?! Ine men doktora baryp derman-däri ýazdyrýanda aptege barýan, emma shol doktoryñ ýazan dermanlarynyñ hatlaryna öldür düshünip okap biljek gümanyñ ýok! Düshnüksiz ýazgylar, kimbilýä näme ýazdy oña?! Emma shol haty eltip aptekça berseñ ýüzüniñ ugruna okap gerekli dermanlary tapyp berýär! Men shoña düshnemok, nämüçin dogtorlar hatlaryny hassa düshünmez ýaly ýazýarkalar, ýada olaryñ öz parollarymyka, ýada özbashlaryna elipbiýleri barmyka?! Düshündirip berjegiñ ýokmy?!
Düshündirene soñ bir gün bir gün ýürejik sowgat beräýerin, bu wagt men 'täzeje', hiç zadym ýok!:-)
gowy mowzuk eken haladym
Gynansakda shu wagtky lukmanlaryn kabiri oz okan diplomlaryny halallanoklar......
1.Menin kichi jigim (92-nji yyl).Kichilikden bari dine bolnitsadan bolnitsa gatnap yoren oglan.Ilki ol 9 yashyndan 15 yashyna chenli oz yuregine letcheniya aldy.(diagnozyn anyk ady yadyma dushenok welin,yureginde ses bar(shum) diydiler.Shol 6 yyllap bir bolnitsada bejergi alyp gutulyp gitdi.(Lecheniya alan yeri hem Buharskiy bolnitsa,(Sport turizm univeryn arka tarapy),shol yerinin beren lecheniyasy hem ishgarlerinin service-lary oran gowy).Hudaya shukur,hemme nasazlyklaryny tapyp,dogry diagnoz goyup,dogry lecheniye berip jigimi ayaga galdyrdylar.(On sport bilen meshgullanyp bilenokdy,chala ylgasa demi gysyp durdy,emma shu wagt tuweleme universal bolup baryar,hem boks,hem futbol,hem basketbol bilen meshgullanyar...
2.Menin kursdashym eyyam 5 yyl bari bir kessel bilen kesseledi,emma gynansakda 4 yyllap ona anyk diagnoz goyan bolmady.Yakyn dostum bolanson koplench bolnitsalara analizlara bile giderdik.Ay Krastny Kresta yatyp gordi,Nyyazow-da yatyp gordi.hersi bir zat diyyar.Bir topar derman alyar,bir topar analiz edyar emma hayry yok.Keseli bolsa onun gozi hemishe sarylygy,hamala sary getiren adamynky yaly ,emma ahli gepatita edilen analizler negatiw gorkezyardi.....Ay garaz mun dirli adam mun durli diagnoz goyup,mun durli derman yazyp ,ol dostumy kosediler....Emma bir gun bolsa shol Buharskiy bolnitsadaky dogtora (SSSR dowrunde Moskwadaky med institudy gyzyl diploma gutaran adam)yuz tutamyzda ol hich hili analiz etman,sadaja bir yuzune seredip we bagryny ellap yanka SIndrom Zhelbera diyen diagnoz goydy......Menin diyjek bolyan zadym,bizin kop lukmanlarymyz in yonekeyje zat bolan anyk we dogry diagnozy goymany basharanoklar..We shol sebapli adamlar kosenyarler,olaryn bolanja hallary beterleshyar,keselleri bolsa oslozhneniya berip chylshyrymlashyar we kamahallarda yalnysh diagnoz sebapli hassanyn yogalmagyna sebap bolyar.. 3.Ol dashary yurtdaky hassahanalaryn aglabasynda hassanyn yzyndan nahar getirmek bolanok,sebabi dashardan akelinen nahar hassanyn yagdayyny beterleshdirip biler,we shol sebapli hem olar oz naharlaryny beryarler.
bizde-de kanow gowy wraclar. yöne şolary agtaryp tapmaly-da. bejerga başlamazdan ön hemmeler sorap çykmaly şol ugurdan gowy wraç barmy yokmy diyip?
yene diyjek zadym: belki sonky wrajyn goyan diagnozy hem yalnyşdyr, dogrydygyny nireden bilyaniz? tocno diagnoz üçin subutnama gerek, syndrome gilbert-em şon yaly tocno diagnoz analiz arkaly goyulyar(wrajyny yalnyş diyjek bolamok belki ol 98% dogry bilendir.). köp keseller üçin kriterialar bar, mysal: Rim, Jones kriterialary yaly...
At gylyksyz bolsa, münilmez, gardaş
Diymeli köp zat bar, diyilmez, gardaş
Açlykdan ölsek-de iyilmez, gardaş
Hoşap dinsiz, börek telbe, çorba julk.
At huysuz çıkarsa binilmez gardaş.
Denecek çok söz var, denilmez gardaş.
Açlıktan ölsekte yenilmez gardaş.
Hoşaf dinsiz, börek deli, çorba cılk.
Abdurrahim Karakoç
Temany açan ýazgy daşary ýurtda gören ýagdaýyny Türkmenistana deňäp, şol ýurduň nähili öňdedigine haýran galýandygyny beýan edýär.
Ýöne türkmenleriň düýeden uly pil bar diýişleri ýaly, indi şol gowy diýlip taryp edilen ýurdy men Amerika bilen deňesem näderkä?! Bilýän, temanyň asyl maksady gaty pes derejedäki saglyk sistemamyzy tankyt etmek, ýöne temanyň başyndaky ýazgyda käbir aýdylan zatlar meni haýran galdyrdy. Çak etmeli bolsam, Türkiýedir. Hassanyň ýanyna girmek bolanok ýaly ýagdaý Amerikada tekiz ýok. Belki diňe keseli geçip biljek ýagdaýda bolsa, onda salmazlar. Ýok, ýokanç we howply keselli, wirusly ýatmasa, öljek bolup ýatanyňam ýanyna salýarlar. Bärde aýallar çaga doguryp otyrkalar, ärleri hökman ýanlarynda durýar. Adamlaryň gelip hassa ýa hassahanada ýatana goltgy bermekleri, goldaw bermekleri gaty gowy zatmyka diýýän. Köp günläp ýatan hassanyň halyny, içiniň gysyşyny, ýalňyzlygyny göz öňüne getiriň! Aý başga-da azajyk ters görýän zatlarymam bar, sanap oturmaýyn.
Geleli Türkmenistana. Hemme taraplaýyn ösmeli. Organizasiýada, ýagny guramaçylyk işlerinde (gara pişigiň belläp geçen kynçylyklary mysal), okuwda (grizhadan ýogalan çagajyk baradaky mysal), tehnologiýada, umuman medeniýedinde. Adamlary öz işini edenlerinde gel bir dindar bolmasalar, azyndan prinsipli bolmazlarmy? Aýaklary döwlüp ýatan adamdan pul diläp oturmak - hiç hili moral we etiki tarapdan dogry bolmaýan hereketler. Bu bir baryp ýatan ýigrenji ýagdaý, has dogrusy. Býurokratiýa hem gereginden kän. Gerek kagyzlar kän, a hassa gerek kagyzlary bolsa, dogry-düzüw oňaranoklar. Bulam bolanok. Garaz, ösmeli! Türkiýä seredip ös, Orsýede seredip ös, Germaniýa, Amerika... bularyň sistemalarynyň hersinden bir gowy pikir çykarmak mümkin. Olaryň tejribesinden ulanmaly.
Men bir zada düshnemoklaý,
indem düshünmerin öýdýän?!
Sizde-de bolýamaý sheýle
ýagdaýlap?! Ine men doktora
baryp derman-däri ýazdyrýanda
aptege barýan, emma shol
doktoryñ ýazan dermanlarynyñ
hatlaryna öldür düshünip okap
biljek gümanyñ ýok! Düshnüksiz
ýazgylar, kimbilýä näme ýazdy
oña?! Emma shol haty eltip
aptekça berseñ ýüzüniñ ugruna
okap gerekli dermanlary tapyp
berýär! Men shoña düshnemok,
nämüçin dogtorlar hatlaryny
hassa düshünmez ýaly
ýazýarkalar, ýada olaryñ öz
parollarymyka, ýada özbashlaryna
elipbiýleri barmyka?! Düshündirip
berjegiñ ýokmy?!
shu soragma jogap beren tapylmazmyka?!
Men bir zada düshnemoklaý,
indem düshünmerin öýdýän?!
Sizde-de bolýamaý sheýle
ýagdaýlap?! Ine men doktora
baryp derman-däri ýazdyrýanda
aptege barýan, emma shol
doktoryñ ýazan dermanlarynyñ
hatlaryna öldür düshünip okap
biljek gümanyñ ýok! Düshnüksiz
ýazgylar, kimbilýä näme ýazdy
oña?! Emma shol haty eltip
aptekça berseñ ýüzüniñ ugruna
okap gerekli dermanlary tapyp
berýär! Men shoña düshnemok,
nämüçin dogtorlar hatlaryny
hassa düshünmez ýaly
ýazýarkalar, ýada olaryñ öz
parollarymyka, ýada özbashlaryna
elipbiýleri barmyka?! Düshündirip
berjegiñ ýokmy?!
shu soragma jogap beren tapylmazmyka?!
Rafshan Uytgesik dermanyn ady bolanson dusyan dalsinda.
yerlikli tema. umuman birzada etmeli.
bizem shu ashgabatdaky taze hassahanalaryn birinde bolup gorduk. ol taydaky hyzmatdan razy bolduk. keselimizden gutuldyk we ol yerdaki isgarler we adamlaryn ozuni alyp barshy erbet dal ekeni. yagny Hudaya shukur.
shony gorup netija geldim: aylyk bersen, pul bersen we shert doretsen bizdede gowy hassahanalar yoretse boljak yaly. lukmanlara shert doretmeli. lukman, polisiya, mugallym, salgytcy we s.m. bular gowy pul gazanyp bilmeli, sholara gowy shert doretmesen olar hemme kisha tasir edyar.
Halam taksi tapanna sukur et
Biz primerno 50 ýyl dagy yzda barýandyrys.
ay entek işimiz kanlay medisinada..wapşede hassahana nama gerek.Öyünde yat-da ölde otyr....👍