Dushnuksiz turkmen tanslary nireden gelip cykdy? (kelleagyry)
Telewizory acsan nirini gorsen uytgesik hic kime dusnuksiz tans edip yoren 40-50 sany ishsiz yash oglan-gyzlary gormek bolyar. Bularyn arasyna yhymmyl, kushtdepdi diylen yaly milli ahendaki horeografiyada garylyar. Bir tarapdan kawkaz tanslaryny sepeleshdiryarler. Gyzlar yuwashja hereket eden bolyar, oglanlar bokjeklan bolyar. Copan tans, palow tans bular sowet dowrunin toslamalarymyka. Olar operadan alnan sada halky guymemek ucin yonekeylesdirilen opera tanslary bolmagy mumkin diyip pikir edyarin.
Break tans gorsem dushunyan ay mun bir tarapy sporta direyar diyse boljak yone bizin dushnuksiz tanslarymyzy gorsem birhili dushunemok. Ol tans toparyna gatnashyanlara aylyk hem tolenyar we ozlerine seretsen gaty uly bir ish edyan adamlar yaly duyyarlar oydyan. Gaty begenchli hem howesli. Olaryn gownune degmek islamok. Yone shol topara gatnashanlar bar bolsa bize has ichgin gurrun berseler gyzykly.
Kellamde birtopar sorag yuze chykyar.
Turkmenin milli tansy barmy?
Kushtdepdi turkmenin milli tansymy? Nameuchin shahyrlarymyz kusht depeling bu jahanda diyen goshgy yazany yok?
Turkmen halkynyn tans etmane wagty bolupdyrmy?
Turkmen oglan-gyzlary sheyle abede-juybe bolup tans edip bilipdirlermi? Eger sheyle dal bolsa bugunki dushnuksiz tanslaryn manysy name? Ol owadanmy ya tans sungaty taydan bir gymmaty barmy? Tansyn hiline kim baha beryar?
Muna halkyn gaznasyndan nache pul tolenyar olaryn mochberi nache?
Turkmenler lezginka tansy diyip olup yatyr? Ona nahili dushunmeli. Meselem inlisler ya turkler yada hytaylar lezginka tans edenoklaram etjegem bolanoklar. Bizinkiler dymp bolsa bokjeklap lezginka bashlayalar. Bu fenomene nahili dushunmeli?
Shu zatlara sizinem gaharynyz gelyarmi yada men psiholog yada psihiatra gorunaysemmikam? Ona gorunsem teswirlerkoma gaydyp gelip bilermikam. Yola chykyp gitmane yaltanyan jan etsen ozleri gelyarmi dutorlong?
Tansa dushunmesen name etmeli?
Tans gormage wagtyn bar bolsa mes bolyan jigim(41%, 5 adam)
Öläý(58%, 7 adam)
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 18/18 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 8 noýabr 2011 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 18
Lizginkany bilyan daldir sen sanan milletlen, Amerka, Angliya, Turkiya'da'm lyuboy disco barip, lizginka goyberip, iki sany bet lizginka etyan oglan-gyz hem orta goybersen hic negr'm, turk'm durup bildmez. LIZGINKA, Tanga in bet tanslar bulara tay geljek tans yok, brazillan sambasy'm erbet dal yöne in sexy tanslan Lizginka ve Tango. A bizin milli tanslarmyza gelsek weli goshulyan sana, umunan tm milleti aydym-saz, tans sungaty boyuncha gaty bir ösmedik. Azeriler, Gruzinler, Uzbekler, Turkler bu ugurda ösen bizden, Ata babalarmyz seryoooznyy adamlar bolupdyr öytyan, kan keyp etmandirler öytyan bolmasa bizdede gyjagn yerne skripka, dutaryn yernede gitara dörederlerdi ve bökup lizginka yada shotland tanslarny ederlerdi
Bagshylarmyzam belki shon ucin ogurlyk edip aydm aytjak bolan boljak bolyandrlar
hay siza çyndanam düşünekzok ekeninizay bu zatlara
Hudaýa şükür,zaçit ýeke dali men dälde:-)
Hereket gutaran bolaýmasa indi milli tans etmane. Bizina inist 2 yyl bari so bir tans yurege dusdi. Ozim sazyny hereketlerini yat tutdym. :-)
Bir döwür mende-de şeýle boldy. Belki şol wagtlar tansaseredäýjek ýaşdadyryn. Ahyrynda şeýle netijä gelipdim. Türkmende aslynda tans ýok. Bu onuň tans etmäge eliniň degmändigin aňlatmaýar. Tansyň manysy gullaryň gul eýeleriniň öňünde olaryň göwnüni götrmek üçin bökjeklemeleri. Hada häzirki döwürde-de uly adamlar, abraýly adamlar tans etse geň görülýär. Türkmen hiç haçan biriniň göwnüni göterjek bolup bökjeklän halk däl. Türkmeniň sungata bolan garýyşyny dutardan, dutar bilen aýdylýan halk aýdymlardan gözlemeli. Şolar ýaly agras, düýpli halk sazlary başga milletlerde ýok. Beýleki milletlerde halk sazy biziň lälelerimiz, hüwdülerimiz ýaly bir heňde başlanyp, şol heň bilen gutarýar. Türkmeniň halk sazynda dürli öwüşgün, heň bir sazyň içine erleşdirilipdir. Beýle ýagdaý kompozitorlaryň ýazan sazlarynda bolýar. Dutaryň sazlary simfoniki eser ýaly başlyngyçly, kulminasiýaly, jemlemeli sazlar. Sazymyzyň şeýle agyr bolmagy bizde tansyň bolmandygyndan habar berýär. Bizde tans sazy ýok. Tansam sazsyz bolmaýar. Küşdepdi näme diýýärler? Küştdepdi zikir. Ony porhanlar däli adamlary açmak üçin ýerine ýetirer ekenler. Häzirki tanslarymyz öýkünme. Olary döredýänleriň özem arassa türkmenlerem däl. larda türkmeniň ruham ýok. Asyl onda hiç hili ruh ýok. Azerbaýjan, gruzin tanslarynyň kaşasy. Tansa begenjiňi daşyna çykarmak diýip garaýanlaram bardyr. Dogry, bu bolup biler. Türkmenler begense buşluk berýär, Allaha şükür edýär, bökjekläp başlamaýar. Hatda saz diňlälerinde-de owaza görä çaýkanýarlar, emma aýaklaryny ritme goşup kakmaýarlar. Bu barada taryhda maglumatlar bar. Indi biz tans etmelimi-dälmi? Bir döwürde bir ýaşuly bilen gartaşan aýaly orta alyp küşt deperdiler. Men muny türkmeniň ýaşulysyny, garrysyny masgaralamak iýip çykyş etdim. Gaty görenlerem boldy. Emma, bolsa-da muny goýdular. Edil şonuň ýaly masgara ediji (gyzlaryň çalt pyrlanyp tans etmekleri)herketi tansymyzdan aýyrmak dogry bolar. Men özümä dogrusy, tansa garşy. Ýöne döwrüň talaby diýen ýaly bir mejbu ediji güýç bar bolsa onda alaç ýok. Biziň lezginkany tans edýänimiz, lezginkaň bizde reklamasy güýçli. Tans sungatymyzyň düýbüni tutanlar şony gowy görüdirler. Şolam halkyň arasyna giň ýaýran. Bärde başga bir sebäp ýok. Gruzinler tans edende göresiň gelýär. Ine bu millet aýdymlarynda-da, sazlarynda-da, tanslarynda-da, häsiýetlerinde-de şowhuny gowy görýän halk. Bi düýbünden başga millet. Bu millet nähili millet diýip, dogrusy, oýlanýan, ony açyp görkezjek bolýanam gaty az. Mysal üçin, türkmnleriň at üstündäki oýunlary bilen sirk artistlerimiz 1960-1970-nji ýyllarda dünýäni haýran edipdi. Özem Türkmenistanda heniz sirkem gurulmandy. Ýöne sirkçilerimiz Döwlet Hojabaýew, Annaýew dagylar türkmeniň kimdigine düşünipdiler. Arman olaram diňe daşary ýurtlarda çykyş edip, daşary ýurtlylara öýlenip, daşary ýurtlarda ýaşap, ýitip gitdiler. Dogrusy, olary ýitirmejek bolanam bolmandy. Buw, ýazgym gaty uzak bolupdyr. Aýdara henizem zat kän.
yhlasly hak aytdyn.
gruzinler oz tanslaryny edyar welin, olaryn yone kochede yada toyda begenip edyan tanslary gaty bir oz ruhunyn ichinden gelip chykyan yaly gelship dur. biz olara oykunjek bolyas bize gelshenok.
turkmen gylyc goterip gezen halk. shu gylych sungaty nahili bolduka bilesim gelyar. taryhda soweshjen millet diyip gurrun edilyar yone bizde shu wagt yekeje gylych oynap bilyan barmyka. ya gylych diymek yone keseligine gylyjy syryp goybermekmika ya gorogly eposdaky yaly owrenere bir sowesh sungatymyka?
hytaylar shaolin monastyry diyip munlerche yyl oz kung fu sungatlaryny saklap bilipdirler. bizinem goresh, at munmek, gylych oynamak yaly milli sportlarymyz osse gowy bolardy.
Bizin milli tanslarymyz bar, TV-de gorkezilyan tanslaryn kopusi oz milli tanslarymyz... Yone, TV-de bu tanslary hasam kop gorkezyandikleri sebapli bizi yadadyarlar we ol tanslaryn gadyry gachyar. Elbetde Turkmen milli tanslarymyzynam ozunin gelip chykan yerleri (taryhy) bar. Mysal uchin, kusht depdi tansymyz onki wagtlarda (takyk bolemok hachandygyny) urush dowurlerinde oglanlar-gyzlar birnache tegelek bolup KUSHT, KUSHT, KUSHT DEPDI diyip gygyryp, ayaklaryny hem yere den (sinhronno) urup, anyrdan gelyan dushmanlara turkmenlerin hasam adam sany kop bolup goruner yali taktika gornushlerinin biri boludyr, sheydip gorkuzyp bilipdirler, KUSHT DEPDI tansymyz shondan gelip chykan... Her bir tansyn oz manysy we gelip chykan yeri (taryhy) bar, soglasen, belki sonky chykyan tanslarda dine owadan hereket oylap tapyp hich hili manysyz hem bolup biler. Yone, bashardygyncha owadan hereketler we shona layik many bolsa tans oran duyduryjy we yakimli bolyar. Yene-de, aydasym gelyan zadym, dine bir breyk tansy sporta yikgin bolup duranok, tansyn her bir gornushi adamy fiziki taydan osduryar (nightclub, diskoteka, toyda tapawudy yok). Yene-de, hemmamizem bilyas hem tanayas indeysleri we afrikanyn aborigenlerini, sholar odyn dashyna uyshup tans edyarler, biz seredip dushinmesegem, kommentatory dinlesen ol hemme zady name uchin edyandiklerini gurrun beryar, bu zatlary 'Moya planeta', 'Puteshestvie' yali programmalarda gormek bolyar. Dazhe Chechetka tansyn hem oz manysy bar, olar esasanam soygi we biwepa soygi hakynda oynayarlar... Yzyny yazardim welin, ishde otyryn...
Gylyç oýnatmak sungatymyz bolardy. Atam pahyr Gökdepe urşunda 12-14 ýaşlarynda bolan. Ol soň Ak patyşaň Eýrandaky atly goşunynda gulluk edipdir. Onuň çaýly käsäni aýlap, goşaryny maşk etdirşini kakam pahyr görkezerdi. Ony bizem öwrendik. Gylyç salmak uly sungat. Türkmeniň gylyçly esgerleri orsalryň tüpeňli esgerleriniň kän kellesini alypdyr. Ýöne ol sungat ýuwaş-ýuwaş ýitipdir. Muňa-da taryhyň akymy sebäp bolýar. Gylyç tüpeň çykansoň goşundan aýrylýar. Türkmeniň ýene bir häsiýet aýratynlygy artykmaç zady halamaýar. Hatda salamlaşanda-da elleşip görüşer, emma hal-ahwal soraşanlarynda gaty köpden bäri görüşmän ýöreni bolaýmasa örän gysga gepleşer ekenler. Üme düşünmek gaty ösüpdir. Hereketlerinde-de artykmaç herket etmez ekenler. Onuňam sebäbi yssy howa, gurak ýurtda ýaşanymyz bolmagy gaty mümkin. Türkmeniň halamaýan adamsy lakgy, gürlegen adam. Dilimizem gysga jümlelerden ybarat. Kän goşulma-da goşmajak bolupdyrlar. Umuman gaty geň ata-babalarymyz ýaşap geçipdir.
Mena shu milli tanslarymyzy sylayan, name diysengde turkmenin milli tansy. Lezginkany name uchin gowy goryang? sebabi ol LEZGINKA diyen ady alan. eger lezginlaram oz tanslaryna manysyz tans, bosh hereketler, shony oynayanlara pulam tolenyar diyip oturan bolsalar bizin tanslarymyzdan tapawudy bolmazdy
shu halkyn geplemsek daldigi hem dogry. turkmenin nakyl arkaly gurlemegi hem shol sebaplimika diyyan mena. turkmenin her situasiya uchin duzulen nakyly tayyar. olam her zady dushundurman. tayyarjak manyly sozlemler duzmegi basharypdyrlar. bolmasa nakyllar oz arasynda ters gelyan yerleri hem bar. yone nakyl bilen gurlesen eyyam hemme kishi name diyjek bolyanyna dushunyar. bir sozlem aytsan bolyar. ol az geplemek uchin yaman amatly strategiya.
telewizorda goryan her zadyna milli diyip bolmaz.
kawkazyn tanslary birazajyk gyzyklanyp gordum ol sowesh sungaty bilen baglanyshykly ekeni. yokarda Dr. Sha aydypdyr kushtdepdi gorkuzmak uchin diyip on bilen ylalashsa boljak. Sen altyn asyryn miwesimi?
Tansa düshüneñizok, (menä sheyle pikir etyan). Menem tansa gatnapdym, küshtem depyan, lezginkada oynayan, brekdancedanam biraz bashym chykyar, yone hemmesinden beter lezginka we küsht depdi tansyny gowy goryan, nastroeniyam gowy wagty aydym saz gulaga degse, ozume erk edip bilemok
diyändä, men kan gurlap bilemok, ganda'a damarda'a
esasy milli tansymyz kustdepdimika diyan mena. Turkmene laýyk gelyar hereketlerem. Tansda oglan bn gyz elinden tutulsa aýyp hasaplanyar önki wagtlarda. Shon un kustdepdi özumizingki diyip bileris
aslynda ilki bn shu wagt abrayly, dashary yurtlarda tans edyan toparlarymyz bar sholaryn tans owrenishlerini gordum. Olar yone bir bokjekleshenoklar. Hich yerde ansat zat yok, aylyk tolenyar, mena goldayan tans toparlarymyzy
Herkim öz kellesine görä hereket edenoga, hereketleri sazlashykly gidyar. Käwagt gaytalamasy kyn hereketlerem edyäler. Biz dine Filmi göryäs, nädip düşürlişini bilemzok. Rejissyoryn düyşine çenli giryändir düşürjek filmi.
Aý şolara aýlyk tölänleri bilen edil ýurdumyzyň puly gutaraýasy ýoklaý. Ýöne tansa menem düşünemok.