Turkmenistanda Turizm

turkmenistan gazdan iymitlenyar, shon uchinem turizm gerek dal gazdan bashga hich zat gerek dal.

gurbik:
turkmenistan gazdan iymitlenyar, shon uchinem turizm gerek dal gazdan bashga hich zat gerek dal.

Nebit-gaz hemishelik zat dal. 50-nji yyllarda gutarmagy ahmal, shonun uchin tayyarlanyp barmaly. 

hazirki edilyan gurlushyklaram damakdan yetik, her birimizin haklarymyz amy derya yaly akyp gidip dur. yene ustesine gurlushyk gerekdalmika diyyan, son yene halkyn normalny yashamagy uchin taze yashayysh jaylara garashmaga takaty yetmez. hazir dine biz oz goti achyk halkymyzy bir onaray, adam shekilli yashar yaly yollary achyp bereli, yogsa turistlar at dakmagy ahmal =) son-soonlar ozlerimiz adam shekilli adam edenimizde turisticheski gurlyshyklara uns bersegem bolar.

karoche ilamanyo, gurbik aydanlaryna goshulyan.

GLOBAL SYÝAHATÇYLYK BAZARY WE TÜRKMENISTAN


Häzirki wagtda Türkmenistan syýahatçylygyň birnäçe görnüşlerini, şol sanda,syýahatçylygyň dynç alyş ulgamy bilen bilelikde taryhy, medeni, söwda, halkara maslahatlar we ýygnaklar, saglyk, sport çäreleri ýaly ulgamlarynyň hemmesiniň hemösdürmek boýunça giň mümkinçiliklere eýedir.Türkmenistanyň syýahatçylyk pudagy boýunça şeýle giň mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmak üçin ilkinji aýgytly ädim bolsa,  Hazar deňziniň tylla güneşe baý, ekologiýa taýdan örän arassa türkmen kenarynda dynç alyş, sagaldyş, sport desgalaryny, iri myhmanhanalary öz içine alýan “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegidir. Häzirki wagtda halkara syýahatçylygyň izigiderli ösýändigini hasaba alanymyzda, “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi mysalyndaTürkmenistanyň halkara syýahatçylygy bazarynda ornuny has –da pugtalandyrýandygyny ynamly aýtsaň bolar.
 
Ylma, tehnika we tehnologiýa esaslanyp, ýokary depginler bilen ösýän häzirki zaman dünýä ykdysadyýetiniň esasy düzümleriniňbirini emele getirýän syýahatçylyk pudagy, çalt depginde ösmek we örän köp girdeji getirmek bilenbu gün Aziýanyň, Ýewropanyň, Amerikanyň onlarça ýurtlarynyň ykdysadyýetiniň mundan beýläk-de öňe gitmeginiň we dünýä ykdysadyýetiniň sazlaşykly ösüşiniň zerur şerti bolup hyzmat edýär. Mysal üçin, 2010-nji ýylda ABŞ (103,2 milliard amerikan dollary), Ispaniýa (52,5 milliard amerikan dollary), Fransiýa (46,6 milliard amerikan dollar) we Hytaý (45,8 milliard amerikan dollary), syýahatçylyk pudagyndan iň köp girdeji gazanan ýurtlar bolupdyr. Hünärmenleriň bellemegine görä, bir ýurdyň jemi içerki önüminiň 10 %-den gowragy syýahatçylyk pudagyna degişli bolsa, onda ol ýurda “syýahatçylyk ýurdy” diýilýär. Häzirki döwürde, “syýahatçylyk ýurdy”statusyna eýe bolan ýurtlar bilen bir hatarda, jemi içerki önüminiň möçberiniň örän uly bolanlygyndan şeýle statusa eýe bolmasa hem,syýahatçylyk pudagynyndan ýylda milliardlarça dollar girdeji edinýän ýurtlar hem bardyr. Syýahatçylyk pudagynyň ösmegi netijesinde, onyň kömekçi senagaty hem ösýär, täze iş ýerleri döreýär, goşmaça salgyt girdejileri emele gelýär.Syýahatçylgynyň şu we beýleki durmuş-ykdysady bähbitlerini gözöňünde tutup, özleriniň syýahatçylyk mümkinçiliklerini içgin öwrenip, bu pudaga ägirt uly maýa goýumlar goýýan we çekýän ýurtlaryň sany hem barha artýar.

Şeýle bolansoň, syýahatçylyk baradaky halkara maglumatlary seljeren wagtymyzda global syýahatçylyk bazarynyň ýokary depginler bilen ösýändigini görýäris. Dünýä Syýahatçylyk Guramasynyň şu ýylyň aprelaýynda çap eden“World Tourism Barometer April 2011” maglumatnamasynda bellenişine görä, halkara syýahatçylyk bazarynyň ululygy geçen ýyl 919 milliard amerikan dollaryna barabar bolupdyr. Şonda, global syýahatçylyk bazarynyň maliýe çökgünligiň ýaramaz täsirleriniň aradan aýrylýan döwründe täzeden ösüp başlandygyny görýäris. Takygy, 2010-nji ýylda global syýahatçylyk bazary5 % ösüpdir. Bellemeli zat, syýahatçylyk pudagy ykdysadyýetiň esasy düzümi bolmak bilen ykdysady ösüş bilen gönüden gönü baglanşyklydyr. Mälim bolşy ýaly, Halkara Pul Gaznasynyň şu ýylyň aprel aýynda çap edilen “World Economy Outlook –April 2011”maglumatnamasyndabellenişine görä, geçen ýyl dünýä ykdysady ösüşi hem 5 % -e barabar bolupdyr.

Bellemeli zat, geçen ýyl halkara jahankeşdeleriň jemi sany 935 million adama barabar bolupdyr. Üstimizdäki ýylda bolsa halkara syýahatçylyk bazarynyň 4-5(dört-bäş) % ösmegine garaşylýar. UNWTO-nyň “Tourism 2020 Vision” çaklamanamasynda bellenişine görä, 2020-nji ýylda halkara syýahatçylylaryň sany 1.6 miliarda barabar bolsa gerek.Pudagyň şeýle ýokary depginler bilen ösmegi we jahankeşdeleriň her ýyl ýüz millionlarçasynyň syýahat etmegi, syýahatçylgyň diňe bir ykdysady taýdan bähbitli bolman, eýsem, halkara jemgiýetçilik we medeni gatnaşyklara mundan beýläk hem has artjakdygyny görkezýär. Sebäbi, şonça jahankeşdäniň bir-birine gidip gelmegi, dünýädeki halklar arasynda medeni gatnaşyklaryň hasam ýygjamlamagyna, halklaryň bir-birini has içgin tanamagyna, halklar arasynda dostlygyň berkemegine täze mümkinçilikler döredýär. Jahankeşdeleriň başga- başga döwletleriň, halklaryň, dinleriňwe medeniýetleriň özboluşlyklary bilen bagly gyzyklanmasynyňbarhaartmagy bolsa,syýahatçylygyň medeni we taryhy ugrynyň ýokary depginlerde ösmegine getirýär. Şeýle bolansoň, ýurtlar, syýahatçylgyň hut şu ugryny ösdürmek üçin aýratyn tagallalar edýär, özleriniň taryhy we medeni ýädigärliklerini has hem aýawly saklaýar, halkara köpçüligine açyp görkezmek üçin gerekli çäreleri izigiderli durmuşa geçirip gelýärler. Mälim bolşy ýaly, Hormatly Prezidentimiziň ýakynda Rumyniýa resmi sapary üstünlikli tamamlandy. Şonda, ýurt Baştutanymyz resmi saparynyň çäklerinde Dmitriý Gusti adyndaky obanyň Milli muzeýine baryp gördü. Herestreu kölüniň günbatar kenarynda ýerleşýän bu muzeýde XV asyrdan biziň günlerimize çenli daýhan medeniýetiniň tutuş taryyhy bilen tanyşmak bolýar. Ýurtda şeýle muzeýleriň döredilmegi bolsa jahankeşdeleriň bu ýurda bolan gyzyklanmasy artdyrýar. Birmahallar çägindenasyrlaryň dowamynda Gündogary, Aziýany we Ýewropany baglaşdyran Beýik Ýüpek ýoly geçen Türkmenistan hem häzirki döwürde türkmen halkynyň baý taryhy we özboluşly medeniýeti bilen syýahatçylygyň hut şu ugry boýunça örän uly mümkinçiliklere eýedir. Sebäbi, syýahatçylaryňwe jahankeşdeleriň ünsüni özüne çekjek täsin ýerler, taryhy we medeni gymmatlyklar biziň ýurdumyzda näçe diýseň bar. Olara mysal edip UNESKO-nyň «Bütindünýä medeni mirasynyň» sanawynagoşulan Nusaý, Gadymy Merw, Köneürgenç ýaly taryhy ýadygärlikleri aýdyp bileris.

Syýahatçylyk adamyň saglygyny dikeltmäne, olaryň iş durmuşynyň dartgynly ýagdaýlaryndan uzaklaşmana, bedeni we ruhy taýdan dynç almana oňyn täsir edýändigi hemmämize mälimdir. Şeýle bolansoň, häzirki döwürde syýahatçylygyň dynç alyş,saglyk we sport ulgamy hem ýokary depginlerde ösýär. Şonda, häzirki döwürde halkara sport çäreleriň hem syýahatçylgyň ösmegine oňyn täsir edýändigi halkara maglumatlarda bellenilýär. Mysal üçin, geçen ýyl Günorta Afrikada FIFA-nyň futbol boýunça dünýä kubagyny almak boýunça ýaryşynyň geçirilmegi ýa-da bolmasa Kanadada Gyş olimpiýada oýunlarynyň geçirilmegini muňa mysal getirilýär. Şonda, geçen ýyl Günorta Afrikanyňsyýahatçylyk bazary 12,6 % ösüp 8,1 million adama barabar bolupdyr. Şol döwürde, Kanadanyň syýahatçylyk bazary hem ösüpdir. Türkmenistanyň amatly howa ýagdaýy, dürlü halkara sport oýunlarynyň, medeni çäreleriň, festiwallaryň ýurdymyzda geçirilmegine mümkünçilik döredýär. Mälim bolşy ýaly, geçen ýyl Aziýanyň Olimpiýa Geňeşiniň çözgüdine laýyklykda Aşgabat ýapyk binalarda we söweşjeňsungat boýunça V Aziýa oýunlaryny geçirmäge hukuk gazandy. Yklymyň 45 ýurdyny birleşdirýän iri sport guramasynyň çözgüdine laýyklykda şeýle ýokary derejeli sport çäresiniň ýurdymyzda geçirilmegi bolsa, beýleki bähbitleri bilen bir hatarda ýurdymyzda syýahatçylgyň hut şeýle ulgamynyň ösmegine hemoňyn itergi berer.

Halkara kongresler, söwda festiwallary, sergiler we ylmy maslahatlar hem syýahatçylgyň ösmegine oňyn täsir edýär. Halkara maglumatlarda bellenişine görä, geçen ýyl Şanhaýda Expo -2010 halkara sergisiniň geçirilmeginiňHytaýyň syýahatçylgyk bazarynyň ösmegine oňyn täsir edendigi bellenilýär. Şol ýyl Hytaýa gelen halkara jahankeşdeleriň sany 2009-nji ýyl bilen deňeşdireniňde 9,4 % artypdyr. Häzirki döwürde çäklerine syýahatçylar çekmek, ýurtda öndürülýän harytlary daşary ýurtly müşderilere hödürlemek isleýän ýurtlar, syýahatçylygyň „söwda festiwallary“ ulgamyna hem aýratyn üns berýärler. Mysal üçin, ýakyndaTürkiýede geçirilen şeýle söwda festiwalyna5 milliondan gowrak daşary ýurtly müşderiniň gelendigini we olaryň 5 milliard amerikan dollaryna barabar söwda edendigi habar berilýär. Türkmenistanyň Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan bitarap döwlet hökmünde ykrar edilmegi, geografiki ýerleşişi goňşylar we sebitdäki ýurtlar bilen dostluk gatnaşyklarynyň ösmegi, ýurtda agzybirligiň we asudalygyň höküm sürmegi Türkmenistany sebitde halkara ýygnaklaryň, maslahatlaryň geçirilýän ýerine öwürýär. Şeýle maslahatlaryň we sergileriň ýurdymyzda izigiderli geçirilmegi, beýleki bähbitleri bilen bir hatarda, ýurdymyzyň ägirt uly syýahatçylyk potensiýalynyhem açyp görkezmäne mümkinçilik döredýär.Mysal üçin, ýakynlarda II –nji Halkara Gaz Kongresiniň jana melhem suwly, ajaýyp howaly Awazada geçirilmegi, energetika ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge mümkinçilik döretmek bilen bir wagtda Awazanyň ajaýyp mümkinçiliklerini halkara jemgiýetçiligine ýene bir gezek açyp görmezmäne täze mümkinçilikler açar. Sebäbi,ilkinji maglumatlara görä, bu halkara gaz kongresine dünýäniň öňdebaryjy nebitgaz kompaniýalaryň, maliýe we işewürlik guramalaryň, belli metbugat edaralaryň ýolbaşçylarynyň we wekilleriniň yüzlerçesiniň gatnaşmagyna garaşylýar.

„Awaza“ Milli syýahatçylyk zolagy mysalynda,ýakyn geljekde ýurdymyzda syýahatçylygyň dürlü görnüşleriniň özleşdirilmegi netijesinde Türkmenistan,ýylyň bütün dowamynda syýahatçylary kabul edip biler. Sebäbi, syýahatçylygyň dynç alyş ulgamy bilen bilelikde taryhy, medeni, söwda, halkara maslahatlar we ýygnaklar, saglyk, sport çäreleri ýaly ulgamlarynyň hemmesiniň hem ýurdymyzda ösmegine mümkünçilik bar.

koprak hem yazyp bilerin diydim welin, barybir, kop yazylypdyr. Indi men az yazayayyn 🙂

in sonky teswir online gazetlerin birinden alynan oydyan? Men hem http://www.zamantm.com sahypasyndan bir yazgy goymakcy ilki. Bu yazgy TM.da syyahatcylygyn geregi yok diyyanlere jogap hokmunde kabul edilip hem biler. Son bolsa syyahatcylyga dahyly bolan icinde kop sanly maglumatlar bar bolan mowzuk we yazgylaryn seplerini/linklerini goymakcy.

Ynha yazgy:

Syýahatçylyk-girdejili pudak
Häzirki wagtda dünýä derejesinde
halkara syýahatçylygyna barha köp
üns berlip başlandy.
Syýahatçylyk pudagy halkara söwda
hyzmatynda iň bir çalt ösýän pudak­
laryň birine öwrüldi. Syýahatçylyk
biznesi iň girdejili pudak bolmak bi­
len çäklenmän, eýsem-de bolsa, köp
adamlary iş orunlary bilen hem üp­
jün edýär.
Syýahatçylyk biznesiniň barha ähmi­
ýete eýe bolmagy bilen bu pudaga
bolan gyzyklanmada artýar. Halkara syýa­
hatçylyk ýurduň ykdysadyýetine saldamly
goşant goşup, käbir möhüm wezipeleri
hem amala aşyrýar.
Halkara syýahatçylygy dünýä ýurtlary üçin
daşary ýurt pulunyň akyp durýan çeşmesi­
dir. Halkara syýahatçylyk iri üç sany eks­
port pudaklarynyň hataryna girýär. Ol ne­
bitgaz senagaty we maşyngurluşyk pudak­
laryndan soňra üçünji orunda barýar.
Dünýä ýurtlary syýahatçylyk pudagynyň ös­
dürilmegi üçin az pul harçlamaýarlar. Da­
şary ýurtlardan köp syýahatçy çekmek
üçin uly mukdarlarda maýa goýum tasla­
malaryny amala aşyrýarlar. Ine, şeýle iri
taslamalaryň biri-de Singapur döwleti ta­
rapyndan amala aşyryldy.
Dünýäniň täze täsinligi
Singapurda dünýäniň täze täsinligi –
“Marina Bay Sands” kaşaň myhmanhanasy
gurlup ulanmaga berildi. Myhmanhana 3
sany 55 gatly diňden ybaratdyr. Olaryň üs­
tünde bolsa üç palubaly gämi ýerleşýär. Ol
“asman seýilgähi” diýlip atlandyrylypdyr.
200 metr belentlikde ýerleşýän gämide
äpet uly ýüzülýän howuz bar. Howuzyň
daş-töweregine boýy 10 metre ýetýän pal­
ma agaçlary oturdylypdyr.
Asmandaky gäminiň tutýan meýdany 12.4
müň inedördül metre barabardyr. Gäminiň
üstünde howuzdan başga-da restoran,
bar hem-de muzeý ýerleşýär. Gämä gir­
mek üçin 100 dollar tölemeli.
“Marina Bay Sands” kaşaň myhmanhana
toplumynda 1598 adaty otag we 230 lýuks
otaglar bar. Myhmanhanada bolmagyň nyr­
hy 380 dollardan başlanýar. Myhmanhana­
nyň bir wagtyň özünde 4 müň myhmany
kabul etmäge mümkinçiligi bar. Şeýle
hem bir gije-gündiziň dowamynda myh­
manhananyň daş-töweregine we söwda
merkezine 150 müň adamyň gelmegine
garaşylýar.
Syýahatçylaryň sany artýar
Şu ýylyň bäş aýynda Singapura gelýän da­
şary ýurtly syýahatçylaryň sany artdy. Ýur­
duň statistika edarasynyň maglumatyna
görä, aprel aýynda ýurda 938 müň syýahat­
çy geldi. Bu görkeziji geçen ýylyň aprel aýy
bilen deňeşdireniňde 20.4 göterim artyk­
dyr. Singapura Indoneziýa, Hytaý, Malaýzi­
ýa, Hindistan we Awstraliýa ýaly ýurtlar­
dan köp jahankeşde gelýär. Ady agzalan
ýurtlardan gelýän jahankeşdeleriň sany
umumy syýahatçylaryň sanynyň 51 göteri­
mine deňdir. Käbir maglumatlara görä,
myhmanhana pudagynyň aprel aýyndaky
gazanjy 112 million dollara barabar bolup,
ol hem bir ýyl mundan ozalky görkezijä ga­
ranyňda 36.5 göterim köp.
Mundan başga-da, Singapuryň “Çangi” hal­
kara aeroporty öz sebitinde iň gowy aero­
portlarynyň sanawynda birinji orna myna­
syp boldy. Sanawda ikinji orna Günorta Ko­
reýanyň Inçon, üçünji orna bolsa Gonkon­
gyň aeroporty mynasyp boldy.
Ýewropanyň iň gowy aeroporty Mýunhe­
niň aeroporty boldy. Şeýle hem Keýptaun
Afrikanyň, Wankuwer Demirgazyk Ameri­
kanyň, Perudaky Horhe Çawes aeroporty
Günorta Amerikada iň gowy aeroporty diý­
lip atlandyryldy.
Ýaponlaryň Alpy jahankeşdeleri özüne
çekýär
Ýaponiýanyň demirgazygyndaky Tate­
ýama Kurobe atly daglyk ýer daşary ýurtly
jahankeşdeleri özüne bendi etdi. Onuň
peýzažy Ýewropanyň Alpyny ýada salýar.
Al-ýaşyl jülgeleri, üsti garly belent daglary
we egrem-bugram ýodalary daglyk sebitiň
tebigatyna görk goşýar. Gyş aýlarynda ähli
ýerler garyň aşagynda galýar. Ol hem ap­
rel-maý aýlaryna çenli dowam edýär. Mu­
ňa garamazdan, ýurduň bu tebigy ajaýyp­
lyklaryny synlamak üçin dünýäniň dürli
ýurtlaryndan jahankeşdeler bu ýere gelýär­
ler.
Braziliýa köp jahankeşdä garaşýar
Braziliýanyň Syýahatçylyk institutynyň
çaklamasyna görä, ýurtda geçiriljek futbol
boýunça dünýä çempionatyna tomaşa et­
mek üçin 600 müň syýahatçynyň gelmegi­
ne garaşylýar. Syýahatçylaryň hem döwle­
tiň býujetine 1.8 milliard dollardan gow­
rak girdeji gazandyrmagy çaklanylýar.
Şeýlelikde, 2014-nji ýylda Braziliýada ge­
çiriljek futbol boýunça dünýä çempionaty­
nyň ýurduň syýahatçylyk pudagyna önjeýli
goşant goşar. 2010-njy ýylyň ýanwar-maý
aýlarynda syýahatçylyk pudagynyň girdeji­
si 2.5 milliard dollara barabar boldy.
Käbir bilermenleriň aýtmagyna görä, fut­
bol çempionatynyň ýurduň hyzmat, gurlu­
şyk we azyk senagaty pudaklarynyň dur­
nukly ösmegine goşant goşjakdygy ikuç­
syzdyr. 2014-nji ýyldaky futbol boýunça
dünýä çempionaty hem-de 2016-njy ýylda­
ky tomusky Olimpiýa oýunlary Braziliýanyň
syýahatçylyk pudagyny has-da janlandyrar.
Halkara syýahatçylygyndan gelýän girdeji
hem ep-esli artar.