Hadys-39(otuz dokuz)

JENNET GAPYLARY
Resulullah (sallaLlahu aleýhi we sellem) bir hadysynda şeýle buýurýar: „Men Jennetde lezzetlenýän bir adam gördüm. Ol bir agajyň kölegesinde dynç alýardy. Şol agajy ol dünýäde çapyp aýyrdy, sebäbi ol agaç musulmanlara päsgel (zyýan) berýärdi“. (Müslim rowaýat edýär.)
ŞERHI: Musulmanlara ezýet berýän bir närsäni ýa-da bimaza edýän bir zady aýyrmaklygyň uly sogaby bardyr. Hadysda aýdylyşy ýaly şol imanyň hem alamaty bolupdyr. Bu hadysda mu'minleriň ýoly üstünde olara päsgel bolup duran, bimaza edýän agajy aýyrandygy üçin mu'min bendä Jennet sylagy berlendigi aýdylýar. Mu'minler bu hadysy üns bilen okap, şu aşakdaky netijeleri almalydyr. 1) Musulman diňe özüni alada etmeli däldir, bütin musulmanlaryň gowulygyny alada etmeli we elinden geldigiçe olara kömek (ýagşylyk) etmelidir. „Musulmanlaryň işleri bilen aladalanmaýan bizden däldir“ hadysy muňa delildir. 2) Musulman daşynda bolup geçýän zatlara biperwaý garamaly däldir. Hadysdaky aýdylany diňe agaç manysynda hem düşünmeli däl, bu mu'minlere ezýet berýän her bir zat bolup biler. Mysal üçin mu'minlere töhmet atýan, dili bilen ýamanlyk edýän adamlary saklamakdyr. Ýagny mu'minlere howp salýan her bir närsäniň öňüni almakdyr. 3) Imanyň alamaty amaldyr. Imanyň ýetmişden gowurak bölekdigini, olaryň iň düýbi Lä ilähe illalloh, iň ýokary derejesi bolsa, Allah (jelle jelaluhu) ýolunda jihatdygyny, haýanyň hem imandan bir bölekdigini, iň pesiniň bolsa, ýolda adamlara ezýet berjek zady aýyrmakdygyny aýdýan hadislar bar. Süýt sagýan geçiňi, ulansyn diýip goňşyňa bermekligiň hem imandandygyny aýdýan hadislar bar. Ýagny bir musulman näçe köp öz musulman doganlaryny we umumy adamlary alada edip, ýagşylyk etse, şonçada onuň imanynyň güýçlidigi ýüze çykýar. Sebäbi, jemgyýet işlerine goşulyşmak, Yslama dogry düşünmek dogry imandan gelip çykýar. Başga bir hadysda „Araňyzda iň haýyrlyňyz adamlara iň köp haýyr edýäniňizdir“ diýip buýrulýar. Şu döwürde musulmanlaryň arasynda egoizm (ýagny diňe öz bähbidiňi bilmek we şoňa kowalaşmak) ösdi. Arkalaşmak, agzybir bolmak, bir-biriň aladasyny etmek ýaly zatlar ýitip barýar. Köpler bir ýaman işi ýada adamlara ezýet berýän zady görseler „maňa galypdyrmy, başga biri eder-dä“ diýýärler. 4) Musulmanlar bir etmeli işi görenlerinde bir-birine garaşyp oturmaly däl. Bir kemçilik, nädogry işi göreňde güýjiň ýeten möçberinde şony düzetjek bolmalydyr. Ýagny hiç kim etmeýän bolsa, sen etmeli, şol boşlugy we kemçiligi tamamlamaly, düzetmeli. Şonuň ummasyz sogaby bardygyny bilmeli. Allahyň (jelle jelaluhu) aýatlarynda we Resulyň (sallaLlahu aleýhi we sellem) hadyslarynda „Allahyň (jelle jelaluhu) razylygyny gazanmak üçin ylgaşyň (howlugyň)“ diýilýär. Her kim bir-birine garaşsa şol iş edilmän galýar. Egoizm keselini şeýtan musulmanlaryň arasynda bilgeşleýin ýaýradýar. Ol bir kalp keselidir we diýseň uly zyýanlary bardyr. Şeýtan we onuň dostlary musulmanlaryň güýjüniň agzybirlikde we bir-biriňe arka bolmakdadygyny bilýär, şonuň üçin musulman ymmatyndan daşary milletleriň häsiýeti bolan „Maňa degmeýän ýylan müň ýaşasyn“ principi bilen musulmanlary päk Yslam ýörelgesinden gaýtarjak bolýar. Şeýle keseliň bar bolan ýerinde musulman doganlyk, özara muhabbet, rahmet we bereket nädip döresin we özgersin? Musulman bende musulmanlara hyzmat etmekligi, olara ýardam bermekligi, işlerini ýeňilleşdirmegi özüne dereje bilmeli, şoňa guwanmaly we şol işi üçin bu dünýäde öwgä garaşyp oturmaly däl-de, diňe Allah (jelle jelaluhu) üçin etmelidir. Allahyň (jelle jelaluhu) musulmanlaryň aladasyny edendigiň üçin nä derejede sylaýandygy şu hadysdan hem görse bolýar. Ýekeje aýyran agajyň üçin Jennetde şolar ýaly bir agaç berýän bolsa, onda başga has uly ýardam we aladalaryň üçin gör nähili sogap we nygmatlar beriljekdir. Mu'min öz ahlagyny Sünnet bilen päklese, ana şonda ol Resuly (sallaLlahu aleýhi we sellem) öz nebsinden ýokary tutdygy we iman etdigi bolar.

Gorer-Gozun-Gymmaty=Kor yanynda Bellidir*