Üç heýkel

Gadym zamanda ýakyn goñşy bolup ýaşan iki
döwlet bar eken. Bu iki ýurduñ patyşasy
hoşniýetli gatnaşykda eken. Doglan günlerinde, baýramçylyk günlerinde bir-birlerine
täsin, syrly sowgatlar ýollar ekenler. Täsin syrlary çözüp biliş ukyplaryna görä, bir-birlerine hormat
sarpa goýar ekenler.

Bir gün patyşalaryñ biri ýurduñ iñ ussat heýkeltaraşyny huzuryna çagyrypdyr. Oña boýy bir garyş beýiklikde, bir-birine meñzäp duran üç sany syrly ynsan heýkelini
ýasamagy tabşyrypdyr. Bu
heýkellerdäki syry diñe patyşa bilen
heýkeltaraş bilmeli eken.

Aradan birnäçe gün geçensoñ,
heýkeller taýýar bolupdyr we goñşy
döwletiñ hökümdarynyñ doglan gününe sowgat edilipdir. Heýkelleriñ ýany bilen
ýörite hat hem ýollanypdyr. Ol hatda şeýle
ýazgylar bar eken: "Doglan günüñi şu
üç altyn heýkel bilen gutlaýaryn. Bu heýkelleriñ bir-birine diýseñ meñzeýändir,
ýöne içinde biri beýlekilerden has gymmatdyr. şol gymmatbaha heýkeliñ haýsydygyny bilseñ, maña habar
ber".

Üç sany syrly sowgat goñşy döwletiñ hökümdarynyñ huzuryna
barypdyr. Hökümdar haty okap görüp, heýkelleriñ syryny bilmek üçin, ilki bilen,
olary terezide çekdiripdir. Üçüsi-de des-deñje eken. Başgada birnäçe barlaglardan geçiripdir, emma hiç-hili peýdasy
bolmandyr. Soñra öz ýurdundaky heýkeltaraşlary
çagyrypdyr. Heýkeltaraşlar köşke gelip ol üç heýkeli üns bilen
synlapdyrlar. Emma olaryñ arasynda hiç-hili tapawut görmändirler.

Aýlar geçipdir, ýyllar geçipdir bu
heykeliñ syryny açjak tapylmandyr. Ahyrynda bir payhasly ýigit tapylýar. Ol
ýigit ilki heýkelleri içgin synlapdyr we birnäçe kiriş getirilmegini isläpdir. Ýigidiñ islän zady şol pursat getirilipdir.

Ýaş ýigit kirşi birinji
heýkeliñ gulagyndan sokupdyr, kiriş
heýkeliñ agzyndan çykypdyr. Soñra kirişi
ikinji heýkeliñ gulagyndan sokupdyr, bu gezek kiriş beýleki gulagyndan çykypdyr. Kirşi üçünji heýkeliñ gulagyndan sokanda kiriş ýüregine baryp durupdyr.

Bu ahwalaty görüp, hökümdar sowgat
iberen goñşy döwletiñ patyşasyna şeyle jogap ýazypdyr: "Gulagyndan gireni agzyndan çykan adam
gowy adam däldir. Bir gulagyndan gireni beýlekisinden çykarýan hem gowy däldir.
Ol eşiden pendini saklamayan añsyz
adamdyr. Iñ hakyky ynsan bolsa gulagyndan gireni ýüregine mäkäm baglaýan
ynsandyr. Bu gymmat baha
sowgadyñyz üçin size minnetdarlyk bildirýärin".