“Göz çykaranyň – gözüni çykarmak” çözgütmi?

Eýranda “maňa durmuşa çyk”
diýen teklibine gyzdan “ýok” jogabyny alan bir oglan onuň ýüzüne ýakyjy
kislota sepensoň, gyzyň ýüzünde adam sypaty galmady. Üstesine-de, gyzyň
gözleri kör boldy. Indi, gyzyň pikiriçe, ol oglanyň öz gözlerine-de şol
kislotany guýmak – adalatly çözgüt bolar.
Amaneh
Bahrami diýen gyz 2004-nji ýylda Mäjid Mowahediniň özüne öýlenmek
teklibini ret edensoň, Mäjid muňa gahar edip, Amanehiň ýüzüne kislota
serpipdi. 14-nji maýda Eýranyň sudy Mäjide garşy edil onuň öz eden
jenaýaty ýaly jezanyň berilmelidigi barada höküm çykardy. Suduň çykaran
kararyna görä, Mäjidiň her gözüne bäş damja kislota damdyrylmaly. Bu
jezany Tähranyň keselhanalarynyň birinde amala aşyrmak göz öňünde
tutulýar.

Halkara we eýranyň adam hukuklaryny goraýjylary munuň
wagşy jezalary çäklendirmek barada kabul edilen halkara şertnamalaryna
laýyk gelmeýändigini aýdýarlar.

32 ýaşly Bahrami özüne ýeten
agyr ýaralary bejertmek üçin 17 gezek dürli operasiýlary başdan
geçirdi. Bahraminiň Azatlyk Radiosynyň Eýran gullugyna aýtmagyna görä,
Mäjide çykarylan bu jeza beýleki erkekler üçin hem sapak bolmaly.

"Men
bu damjalary onuň gözüne hut öz elim bilen damdyrmak isleýärdim.
Haçanda meniň gözlerime medisina damjalaryny damdyranlarynda, käte men
olaryň kislota bolman, medisina damjalarydygyny unudýardym. Men onuň
gözlerini tutup, kislotany hut özümiň guýmagymy isleýärdim. Ýöne men
munuň ellerimi ýakjakdygyna düşünýärin, şol sebäpli muny ol ýerdäki
doktoryň özi etmeli” diýip, Bahrami belledi.

Adam hukuklaryna
gözegçilik edýän “Amnesty International” guramasy Eýranyň resmilerine
ýüzlenip, beýle jezanyň berjaý edilmeginiň öňüni almaga çagyrdylar.
Şeýle-de bu hökümi amala aşyrjak doktoryň “medisina boýunça kabul
edilen halkara etiki kadalary” bozýandygy hem öňe sürüldi.

Yslamyň kanunçylyk boýunça bilimi “göz çykaranyň – gözüni çykar”, ýagny “kasas” diýlip atlandyrylýan düzgünine esaslanýar.

Azatlyk
Radiosynyň Eýran gullugyna beren interwýusynda Bahrami oglana berilmeli
jeza “ar almak däl” diýip, nygtaýar. Ýöne ol jenaýatçynyň “öz jezasyny
çekmegini” isleýändigini aýdýar: “Men beýleki aýal-gyzlaryň hiç haçan
meniň günüme düşmezligini isleýärin”.

Eýranda aýal maşgalalara
garşy amala aşyrylýan kislota hüjümleriniň çägi barada bil baglap bolar
ýaly hiç bir statistiki maglumat ýok. Şwesiýada ýaşaýan aýallaryň
hukuklary boýunça aktiwist, özi hem kislota hüjümine duçar bolan, Maria
Haşeminiň bellemegine görä, Mäjid Mowahedä çykarylan höküm beýle
hüjümleriň öňüni alyp bilmez. "Men bu barada keselhanada ýatan wagtym
köp oýlanypdym. Kasas çykalga däl. Ameneh-e häzir gowy mediki
gözegçilik gerek” diýip, Haşemi nygtady.

Amaneh Bahraminiň
başdan geçiren wakasy we onuň Mowahediniň kör edilmegine çagyryşlary
eýran jemgyýetçiliginiň ünsüni çekdi. Köpler Bahramini goldaýarlar,
şeýle-de Mowahediniň öz etmişine laýyk jezany aljakdygyny aýdýarlar.

http://www.azathabar.com/content/article/24177577.html