Türküstan Diýarynyň Şuglasy (Dowamy)

Yslam dünýäsinde çapraz pikirler we düşündirişler netijesinde dörän, ýagny pikir, garaýyş we wyjdan azatlygyny hem aňladýan mezhepler bilen baglanşykly bir bölünişik hem şeýleräkdir.                                                                                                                                  MEZHEPLER
I Ynanç-ygtykady mezhepler1. Mugtezile.2. Eşgaryýe.3. Maturidiýýe.4. Şaýy.5. Selefiýe.6. HaryjyýeII Fykhy-hukuky mezhepler1.Hanafy.2. Hanbeliýe.3. Şafygyýe.4. Mälikiýe.5. Zeýdiýe.6. Jaferiýe
Belli bolşy ýaly mezhep we tarykat sözleriniň ikisi hem "ýol" diýmegi aňladýar. Emma yslamyň medeniýet taryhynda kelam (teologiýa) we fykyh (yslam hukugy) ylmynyň ýollaryna mezhep, tasawwufuň ýollaryna bolsa tarykat diýilýär. Ýöne bu ýerde şu ýagdaýy hem ýatdan çykarmaly däldiris. Ähli ýollar biri-birleri bilen içgin arabaglanşyklydyr. Başgaça aýdanyňda mezhepler tarykatlar bilen gapma-garşy  zat däldir. Şol bir tarykatda dürli mezheplere degişli sopularyň bolsy ýaly, şol bir mezhepde hem dürli tarykatlaryň sopulary bardyr. Şonuň üçin hem mezhep we tarykat diýlende bölünişigi we toparlary dälde, köplügiň içindäki birligi göz öňüne getirmeli. Käbir mezhepler we tarykatlar uzak dowam edip bilmän, taryhyň gtalaklaryna siňip, olaryň ýerine täzeleri döräpdir. Käwagt hem bularyň arasynda tapawutly düşünjeler döräpdir. Soň Kubrawyýa tarykatynyň käbir şahalarynda hem ýüze çykyşy ýaly beýleki tarykatlaryň käbir şahalary-da şaýy düşünje ýoluna meýil edip başlaýarlar.
Dowamy bar...