AutoCAD programmasy. 4-nji sapak

Essalämaleýkum gadyrly türkmen doganlar. Gynansakda ýene-de bu gezek mowzugym suratly bolmady.

4-nji sapak

Ýörite görnüşli poliçyzyklar, multiçyzyklar, ýazgylar

Ýörite görnüşli poliçyzyklar

AutoCAD ulgamynda göniburçluklar, dogry köp burçluklar, halkalar we düzediş çyzyklar ýaly obýektleri çyzmagyň birnäçe buýruklary bar.
Göniburçluklaryň çyzylmagy RECTANG (ПРЯМО-УГ) buýrugy bilen amala aşyrylýar. Buýruk klawiaturadan, Draw (Черчение) panelindäki düwmejik arkaly ýa-da Draw (Черчение) menýunyň Rectangle (Прямоугольник) bendi bilen çagyrylyp bilner. Başlangyç sorag:
Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: (Первый угол или [Фаска/Уровень/Сопряжение/Высота/Ширина]🙂
Eger nokat görkezilse ol göniburçlugyň ilkinji burçy bolar, AutoCAD garşyky burçy sorar ýa-da ölçegleri:
Specify other corner point or [Dimensions]: (Другой угол или [Размеры]🙂
Eger ikinji nokat görkezilse onda girizilen iki nokat hem göniburçlugyň diagonallarynyň biri bolup durýar. Dimensions (Размеры), opsiýasy saýlanylsa ona göniburçlugyň iki ölçeginiň ähmiýetleri soralar:
Specify length for rectangles : (Длина прямоугольников 🙂 we Specify width for rectangles : (Ширина прямоугольников 🙂 – uzynlygy we ini.
Ölçegler girizilenden soňra AutoCAD ýene-de ikinji nokady soraýar, ýöne ol görkezilse ol diňe göniburçlugyň ugrukdyrylmagyny kesgitlär. RECTANG (ПРЯМОУГ) buýrugyň mümkin bolan opsiýalar:
• Chamfer (Фаска) — gönüburçlugyň her burçunda alynýan faskalaryň uzynlygyny görkezmeklik;
• Fillet (Сопряжение) — gönüburçlugyň baglaşdyrmagyňradiusyny görkezmeklik;
• Elevation (Уровень) — üçölçegli giňişligiň Z oky boýunça süýşengöniburçlugy gurmak üçin derejäni görkezmeklik;
• Thickness (Высота) — üçölçegli giňişligiň Z okuň ugry boýunça galdyrylýan göniburçlugyň beýikligini görkezmeklik;
• Width (Ширина) — göniburçluk bolup durýan poliçyzygyňinini görkezmeklik.

POLYGON (МН-УГОЛ) buýrugy dogry köpburçlugy ýabir tarapyň ahyrky nokady, ýa-da merkeziň nokady we radius boýunça çyzýar çyzýar. Buýruk Draw (Рисование) paneliniň düwmejigi ýa-da Draw (Рисование) menýunyň Polygon (Многоугольник) bendi boýunça çagyrylyp bilner. Birinji sorag:
Enter number of sides : (Число сторон 🙂
Bu ýerde köp burçlugyň taraplarynyňsanyny girizmeli, ýaýyň içinde öňki gezek ulanylan taraplaryňsany görkezilen. Indiki sorag:
Specify center of polygon or [Edge]: Укажите центр многоугольника или [Сторона]:
Eger Е (С) opsiýasy saýlanylsa, onda AutoCAD tarapyň iki ahyrky nokady soraýar we olar boýunça göniburçlugy gurýar. Eger opsiýanyň deregine nokat saýlanylsa, onda ulgam göniburçlugyňölçegi nähili görkeziljekdigini soraýar:
Enter an option [Inscribed in circle/Circumscribed about circle] ; (Задайте опцию размещения [Вписанный в окружность/Описанный вокруг окружности] 🙂
I (В) jogapberilende göniburçluk belli bir tegelegiň içine salynyp çyzylýar, С (О) jogapda — tegelegiň daşyndan çyzylýar. Diňe tegelegiň radiusy barada sorag galýar:
Specify radius of circle: (Радиус окружности🙂

Halka DONUT (КОЛЬЦО) buýrugy bilen çyzylýar we içki we daşky diametr bilen saýlanylan poliçyzyk bilen çyzylýar. Buýruk klawiaturadan başga, Draw (Рисование) menýusynyň Donut (Кольцо) bendi arkaly çagyrylyp bilner. Birinji sorag:
Specify inside diameter of donut : (Внутренний диаметр кольца 🙂
Içki (hem-de daşky) diametr san bilen ýa-da iki nokat bilen görkezilip bilner. Ikinji sorag:
Specify outside diameter of donut : (Внешний диаметр кольца < 1.0000>🙂
Iki diametr berilen soňra halkanyňölçegleri hasaplanylýar we AutoCAD gaýtalamak bilen bir ölçegli halkalaryň merkeziniňnokadyny ýerleşdirmekboýunça sorag berýär:
Specify center of donut or : (Центр кольца или 🙂
Buýrugy Enter ýa-da syçanjygyň sag düwmejigi bilen tamamlap bolýar.

REVCLOUD
Bu buýruga Draw (Рисование) paneliň düwmejigi we Draw (Рисование) menýunyň Revision Cloud (Облако правки) gabat gelýär. Buýruk sorag berýär:
Minimum arc length: 15 Maximum arc length: 15 Specify start point or [Arc length/Object] : (Минимальная длина дуги: 15 Максимальная длина дуги: 15 Начальная тонка или [Длина дуги/Объект] 🙂
Soragyňbirinji setirinde buýrugyň goýlan sazlamalary görkezilýär (halkalaryň iň kiçi we uly uzynlygy). Arc length (Длина дуги) opsiýasy bilen olary üýtgetmek mümkin. Object (Объект) opsiýasy bar bolan obýekte bulut formasyny bermegi mümkin edýär.
Nokatlar görkezilende döwülen çyzyk çyzylýar. Ol başdan bulut şekiline eýe bolýar. Ony syçanjygy basyp çyzmak zerur däl. Syçanjygy gerek bolan ugur boýunça geçirmek ýeterli.
Object (Объект) opsiýasy saýlanylan bolsa ulgam obýekti soraýar. Obýekt görkezilenden soň halkalaryň ugruny çalyşmak barada sorag berilýär:
Reverse direction [Yes/No] : (Изменить направление [Да/Нет] 🙂.

Multiçyzyklar

Multiçyzyk — bu biri birine parallel, döwülen çyzyklaryň toplumyndan ybarat bolan obýekt. Multiçyzyga girýän çyzyklaryň sany 2-den 16-a çenli. Multiçyzyk goşmaça häsiýetlere eýedir, olara şular degişli: aralykdaky sepler, gyraňlar, tegelenen ýerler we reňk berme.
Multiçyzyklar MLINE (МЛИНИЯ) buýrugy bilen ýerine ýetirilýär. Buýruk klawiaturadan ýa-da Draw (Рисование) menýunyň Multiline (Мультилиния) bendi arkaly çagyrylyp bilner.
Häzirki sazalmalary görkezilip birinji sorag berilýär:
Specify start point or [Justification/Scale/STyle]: (Начальная точка или [Расположение/'Масштаб/Стиль]🙂
Eger birinji nokat görkezilse onda indiki nokat boýunça sorag berilýär we m.b. Üçünji soragda Undo (Отменить) opsiýasy, dördünji nokatda Close (Замкнуть) opsiýasy emele gelýär.
Birinji nokady görkezmezden öň opsiýalaryň ähmiýetlerini goýmak mümkin. Justification (Расположение) opsıýasy Тор (Верх), Bottom (Низ) и Zero (Центр) ähmiýetleri alyp bilýär.

Ýazgylar

Ýazgylar TEXT (ТЕКСТ) ýa-da МТЕХТ (МТЕКСТ) buýruklar arkaly döredilip bilner. Birinji ýagdaýda bir setirli tekst, ikinji ýagdaýda – multitekst (köp setirli tekst) döredilýär. Bu buýruk klawiaturadan başga Text (Текст) paneliniň düwmejigi ýa-da Draw (Рисование) menýusynyň Text (Текст) kömekçi menýusynyň Single Line Text (Однострочный) bendi arkaly çagyrmak mümkin.
Buýruk goýberilenden soňra häzirki stil barada habar berilýär we : Current text style: "Standard" Text height: 2.5000 (Текущий текстовый стиль: "Standard" Высота текста: 2.5000). Stiliň düşünjesi öz içine şriftiň adyny we ony ulanmagyň käbir aýratynlyklaryny öz içine alýar (harplaryň eňňitligini we b.). Mundan başga hem AutoCAD öňki ýazgynyň beýikligini ýatda saklaýar (biziň mysalymyzda bu 2.5 mm). Ýazgynyň gurulmagy şu soragdan başlanýar: Specify start point of text or [Justify/Style]: (Начальная точка текста или [Выравнивание/Стиль]🙂
Tekstiň başlangyç nokadyny gşrkezmek mümkin ýa-da Justify (Выравнивание) we Style (Стиль) opsiýalarynyň birini saýlamak mümkin. Soňky opsiýa häzirki stiliň adyny üýtgetmegi mümkin edýär. Justify (Выравнивание) opsiýasy tekstiň haýsy ýagdaýda deňlenmegini saýlaamagy mümkin edýär. Nokat görkezilen ýagdaýda ol baza çyzygyň başlangyjy bolup durýar. Indiki sorag:
Specify height : (Высота .)
Tekstiň beýikligini girizmeli (Başlanýanýan harplara degişlikde) ýa-da ony ikinji nokat bilen görkezmeli. Soňra şeýle sorag emele gelýär:
Specify rotation angle of text : (Угол поворота текста 🙂
Ýazgynyň aşaky esasynyň X okunyň položitel ugruna görä öwrüliş burçy belleýän sany giriziň (kese ýagdaýda ol 0). Öwrüliş burçy ikinji nokat bilen görkezip bolar. Ahyrky sorag:
Enter text: (Введите текст🙂
Ýazgynyň başyny bellän ýeriňizde I harpyň şekilinde kursor emele geler. Klawiaturada islendik teksti ýazyň we Enter basyň. Ekranda ýazgy emele geler we AutoCAD gaýtadan sorar Enter text: (Введите текст🙂. Buýrugy tamamlamak üçin Enter ýa-da Esc düwmejigi basyň.
Eger ýazga ýörite belgileri (meselem, diametr) ýa-da aşagy we üsti çyzylan simwollary ýazmak zerur bolsa, onda göterim belgiden başlanýan aşakdaky dolandyryjy simwollary ulanmaly:
• %%nnn — Windows üçin grafiki priloženiýelerde ulanylýan kodirlemegiň häzirki tablisasynda nnn belgili simwoly goýmak (nnn üç sany çalşyrýar), (meselem, %%193 —bu 193 belgili simwol, ýagny "Б");
• %%о — üstünden çyzmagy goýmak/aýyrmak;
• %%u — aşakdan çyzmagy goýmak/aýyrmak;
• %%d — gradusyň "°" simwolyny goýmak;
• %%р — goşmak-aýyrmak "±" simwoly goýmak;
• %%с — dimaetriň simwolyny goýmak;
• %%% — göterimiň simwolyny goýmak "%".
Deňlemegiň opsiýasy gyzyklydyr, olar başlangyç nokadyň deregine Justify (Выравнивание) opsiýasy saýlanylsa elýeterli bolýar:
Enter an option [Align/Fit/Center/Middle/ Right/TL/TC/TR/ML/MC/MR/BL/BC/BR]: (Задайте опцию [впИсанный/Поширине/Центр/сЕредина/впРаво/ВЛ/ВЦ/ВП/СЛ/СЦ/СП/НЛ/НЦ/НП]🙂.
Align (впИсанный) we Fit (По ширине) opsiýalar gyzykly, olar harplaryň ölçeglerini anyk bir ýerleşiş boýunça gabat getirýärler. Align (впИсанный) opsiýasy ulanylanda AutoCAD baza çyzygyň ahyrky nokatlary hökmünde boljak iki nokady soraýar — olar ýazgynyň eňňitliginiň burçuny kesgitleýärž we tekstiň ini boýunça ölçegini kesgitleýärž harplaryň beýiklik boýunça ölçegleri bolsa harplaryň inine proporsional edilip hasaplanylýar. Fit (По ширине) opsiýasynyň ýagdaýynda baza çyzygyň ýerleşişini we uzynlygyny kesgitleýän iki nokady görkezmeli, emma AutoCAD harpyň beýikligini hem soraýarž mundan soň tekst ýa giňeýär ýa-da gysylýar.

МТЕХТ (МТЕКСТ) buýrugy çyzga ýeterlikçe uzyn tekstiň tutuş abzaslary girizmegi mümkin edýär (şunda emele gelýän primitiwe multitekst diýilýär), onda deňleşdiriş we redaktirleýiş Microsoft Word ýaly tekst redaktorlaryň mümkinüiligine golaýlaşýar. Buýruga Draw (Рисование) we Text (Текст) panelindäki düwmejigi, şeýle hem Draw | Text | Multiline Text (Рисование | Текст | Многострочный) menýunyň bendi gabat gelýär.
МТЕХТ (МТЕКСТ) buýrugy başda hereket edýän tekst stili barada habar berýär we multitekstiň ini boýunça zolagyň çäklerini kesgitleýän nokatlaryň birini girizmegi soraýar. Beýiklik boýunça aşaky çäk şundan bellenilmeýär we awtomatiki tekstiň girizilmeginiň dowamynda süýşýär. Şeýlelik bilen, başda:
Current text style: "Standard" Text height: 2.5 Specify first corner: (Текущий текстовый стиль: "Standard". Высота текста: 2.5 Первый угол🙂
Затем: Specify opposite corner or [Height/Justify/Line spacing/Rotation/Style/Width]: (Противоположный угол или [ВЫСота/ВЫРавнивание/ Межстрочный интервал/Поворот/Стиль/Ширина]🙂
Nokatlar görkezilenden soň multitekstiň redaktorynyň penjiresi açylýar. Multitekstiň penjiresiniň ýokarsynda Text Formatting (Форматирование текста) ýörite paneli çykarylýar, ol redaktoryň penjiresini dolandyrmagyň gurallaryny.
Tekst ýazylandan soň Text Formatting (Форматирование текста) paneliniň düwmejigine basmaly ýa-da Ctrl+Enter düwmejikleriň utgaşmagyny basmaly, mundane soň AutoCAD grafiki ekranda bitewi çylşyrymly primitiw bolup duran multiteksti döreder.
düwmejigi droblary we indeksleri ýazmaklygy dolandyrýar. Sanawjy we maýdalawjy ýa kese çyzyk bilen aýry edilip bilner ýa-da hiç zat bilen, ýa-da eňňitli çyzyk bilen aýry edilip bilner. Droblaryň düwmejigini ulanmazdan öň syçanjyk arkaly emele geljek sanawjynyň we maýdalawjynyň şu simwollaryň biri bilen aýry edilen meýdanyny bellemek gerek: /, ^ или #. Soňra şol düwmejige basmaly.
düwmejigiň eýýam drobyň gşrnüşine eýe bolan tekstiň bellenilen meýdanyna ulanylmagy ony öňki görnüşine getirýär.
Kursor multitekstiň redaktorynyň içinde bolanda syçanjygyň sag düwmejigiň basylmagy kontekst menýuny çagyrýar.
Kontekst menýu şu elementlere eýe:
• Undo (Отменить) — redaktoryň penjiresinde siňky amaly ýatyrýar;
• Redo (Повторить) — soňky ýatyrmagyň hereketini ýok edýär;
• Cut (Вырезать) — tekstiň bellenilen bölegini kesip alýar we alyş-çalyş buferine girizýär;
• Сору (Копировать) — tekstiň bellenilen bölegini alyş-çalyş buferine göçürip alýar;
• Paste (Вставить) — alyş-çalyş buferinden teksti goýýar;
• Indents and Tabs (Отступы и позиции табуляции) —şol atly gepleşik penjiresini çagyrýar;
• Justification (Выравнивание) — deňleşdiriş amallaryň kömekçu menýusyna geçmek;
• Find and Replace (Найти и заменить) — teksti gşzlemek we ony çalşyrmak üçin Замена (Replace) gepleşik penjiresini çagyrmak;

• Select All (Выбрать все) — redaktoryň penjiresindäki tutuş teksti belläp alýar;
• Change Case (Изменить регистр) — bellenilen tekstiň meýdanynda ýökarky (UPPERCASE) ýa-da aşaky (lowercase) registre geçmeklik;
• AutoCAPS (Авто-CAPS) — täze teksti ýokarky registre geçirýär;
• Remove Formatting (Убрать форматирование) — tekstiň bellenilen meýdanynyň goşmaça formatirlenmesini aýyrýar (kursiw, galyňlyk, aşagy çyzmagy);
• Combine Paragraphs (Объединить абзацы) — abzaslary bir abzasa birleşdirýär;
• Symbol (Символ) — ýörite simwollaryň goýulmagynyň menýusyna geçmeklik;
• Import Text (Импорт текста) —txt и rtf giňişlikli faýllardan teksti alýar.

Multitekstiň häsiýetlerini umuman sazlamak üçin МТЕХТ (МТЕКСТ) buýrugyň başynda çykýan opsiýalary ulanmak zerur:
• Rotation (Поворот) — multitekstiň X okuna görä goşmaça öwrülmegini belleýär;
• Line spacing (Межстрочный интервал) — setir ara interwaly dolandyrýar.
Opsiýalaryň soňkusy saýlanylanda ulgam soraýar:
Enter line spacing type [At least/Exactly] : (Межстрочный интервал [Минимум/Точно] 🙂
At least (Минимум) opsiýasy programmanyň interwaly setirleriň arasyndaky iň pes aralygy saklap özi hasaplaýan ýagdaýyny belleýär. Exactly (Точно) opsiýasy saýlanylanda setirleriň arasyndaky aralyk tekstiň aýratynlyklaryna garamazdan bellenilýär. Indiki sorag запрос:
Enter line spacing factor or distance : (Значение межстрочного интервала 🙂
Bu ýagdaýda х harpy tekstiň harplarynyň 1,66 köpeldilmegi arkaly bellenilýärž şol sebäpli setirara aralygy 1,5 esse ulaltmak üçin 1,5х girizmeli. Ähmiýetler 0,25 we 4х aralykda bolmalydyr.