Ar Gylyjy. (Arhiwden)

- yeri yashuly! Bu yashdan son beyle yowuz ish etmage, has dogrysy beyle ganhor bolmagyna name sebap boldy?

Sulchin bu soragyna sorag edilyanin stolynyn bir burcunda oturan , yashy yetmishe yeten, sachy , sakgaly agaran garryja yashuly yeke sozde jogap berdi:

- Namahremlik!

- Siz namahremlik diyip arkayyn jogap beryaniz welin, diymek elhench , ayylganch yagdayda ganhorlyk edeninizi boynunyza alyanyzda!

- Heyy ogul boyun almajak bolsam , bu yere oz ayagym bilen gelip size ozimi tabshyrmazdym.

- Olar yaly ahli gunalernizi boyun alyan bolsanyz ,onda siz bu jenayaty etmage namelerin sebap bolandygyny jikme-jik, hich zady yashyrman gurrun bermeli bolarsynyz!

- Ay bu ishin anyrsy gaty anyrdan bashlanya! Gurrun gaty uzaga ceker!

- Uzagam bolsa biz dinlemage we bu ishi doly seljermage borchly! Onsuzam indi sizin barmaly yeriniz belli!

- Barmaly yerim belli yada belli dal bolsada , eden ishim ucin jahenneme gitmeli bolsamda hic hili gynanyp pushman edemok!

- Siz gowsy gurruni basga yana chekmande, jenayaty etmeginize sebap bolan zady jikme-jik beyan edin! Ondada dort chagany dunya getiren Enanin janyna kast edeninizi unutman!

- Ay indi o zatlary men omrum otuncha unudaryn diyip pikir edemok! Men uchin nache agyr bolsada bu apatyn doremegine namelerin sebap bolandygyn gurrun bermage synanshayyn,diyip yashuly gurrune baslady:

- O yyllar bizin turkmenlermizin arasynda gachagachlyk diyip at alan yyllar bolupdy. Sebabi ol dowurler ak geyimliler we gara geyimliler diyip atlandyrylyan bolshewiklar we menshewiklaryn urushyan dowurleridi! Shol urushlarda yenilyan tarap yzyna gacyp baryarka otly yolunyn gyrasyndaky obalara talan salyp gityadiler. Onson otly yolun gyrasyndaky obalar urush yetip gelya diyen habary alsalar, oy-owzaryn tashlap gachyp gityadiler. Obalarda dine zada yaramajak nasaglar bilen garrylar galardylar.

Ana shol gachagachlyk yyllaram menim tuys jahyl chykan wagtym 17 yashymdady.Ejem ir aradan chykanson, omrini yekelikde geciren kakam meni 17 yashymda oyermekchi boldy. Bende meni oyli-ishikli edenson kan yashaman obasyny tazeledi. Mana ata mirasyndan galan, ichinin pukaraja gosy bilen bir garaja oy boldy. Oy goshlarynyn ichinde bolsa menin uchin in gowysy yuka polatdan yasalan, egri turkmen gylyjydy. Yone welin, ol men uchin ar gylyjy bolar diyip, yatsam tursam kellame gelenokdy.

Ine bir gun saher bilen obamyza otly yol tarapdan urush yakynlap gelyamish diyen yowuz habar geldi. Obada herkim duran yerinde gachmak bilen boldy! Menem gelinimin eline az owlakly duwunchegi berdimde, ozimem bilime egri gylyjymy dakyp, ileri gum icine tarap gachmak bilen boldum. Biz sho gidishimize 2 gun bolanda gunortan chagy gumun ichinde guneshlap yatan, bir suri goyunyn ustunden bardyk. Bizi gorup itlerini kowushdyryp, bizin yanymyzda gelen chopan buluch oglany goremde, depe sacym uyship endamym diglap gitdi. Bu pelakedi goremde yuregim bir erbet zady duyup,sustum basyldy. Ol men salamymy aldyda, oz nejis nazaryny, gapdalymda gorkudan yana sandyrap duran gelnime dikdide seyle diydi:

- Garyp chatmamyza hosh gelipsiniz! Hany oye girin! - diyip chopan chalmaryna girmegimizi buyurdy.Biz icheri girenimizden son:

- siz gaty yadapsynyz men size chay bereyin,diyip,mis kundigini alyp dash chykdy. Bokurdagymdan zat gechmesede, boldugyna gora iyip ichenimizden son, 2 gunligin yadowlygy bildirip meymirap, uka gidip ugradym, sonra men oz ustume abanan agyr labyryn agyrysyna, gozimi achdym. Oyansam ozimin eyyam gija galandygymy duydum. Men nache urunsamda yanky buluch, men el ayagymy yup bilen shatyr - shutur danyp tashlady. Ol:

-galmagal etsen oldirerin, diyip haybat atdyda, bowrume jaydar iki gezek depip goyberdi. Men demim ichine dolup gygyrmagada, gymyldamagada yaraman yatyberdim. Ol haramzadada gelinimin garsylygynada, galmagalynada uns berman, goltugyna chaga alan yaly edip goltugyna aldyda , gygyrdyp , bagyrdyp chatmadan chykyp gitdi. Ol chatmadan chykyp baryarka,men onun kellesinde kirden yana keshdesi solup giden buluch tahyasyny saygaryp galdym.Ana shol buluch tahyaly kellede men anymda omurlik galdy.

Men eylak beylak urunsamda,bowrumdaki agyra chydaman ozimden gidip yatyp galdym, bir wagtdan son ozime gelip eylak beylak togalanyp ugradym. Men shol togalanyp yorsime bir gaty zada degdim, nan iyemde gapdalymda ayryp goyan gylyjyma gozim dushup yuregimde umyt doredi. Gapdalymdaky duran gylyja arkan baryp elimin yuplerin suykap bashladym. Sheydip ellerimi chozdumde , gurshup giden ellem bilen ayaklamyn yupuni chozdim. Sonra, gylyjymy aldymda, misli namys atyna atlanyp chagan ichinde ayyn ayagynyn yzy yalak bolup duran buluchyn ayak yzyny yzlap bashladym.

Depa chykyp, ayylganch gornushe gozim dushdi. Gorsem halki nejis, chuw yalanach bolup, yarym yalanach gelnim bilen misli nika dusheginde yatan yaly bolup gujaklashyp yatyr. Men daliran yaly bolup, gylyjymy aldymda olara tarap sessiz topuldym. Onsan baryp ol nejisin gara tuye burenip yatan ayagynyn dyz chanagyna golaylap batly iki elim bilen gylyjymy urdum. Yalow yaly gylyjyn zarbyna ayak zynylyp gitmesede ayagynyn yokarsy bilen ashaky aralygynda chala ilteg galdy. Entek gan gormedik bedenim bu gornuse chydaman yza chekilip durdum sho barmanada agyra chydamadyk dayow pyyada yerinden zowwe turdyda bir ayagyn agsaklap mana tarap okduryldy. Men bu pyyadan mana tarap gelyaninin gorup gorkujygma gylyjymy suyrap nadip gachyp bashlanymam duyman galypdyryn, hemde ozimin barha ysgyndan gachyp baryanymy duysamda , gurbumyn yetdiginden ylgadym.Yzyma seretsem men bilen arasy dashlashan pyyada, iki eli bilen ayagynyn suyrenip gelyan asaky bolegini gopardyda mana tarap zyndy. Yensamden gelen injigin zarbyna ozimden gidip yykylmagyma az galdy, sho barmanada o dayow pyyada bir ah chekdide yere yazylyp gitdi, ondan bash adim onde baryan menem ysgyndan gachyp yere yazyldym.

Haram gany dokulup gutarandyrda, on innildisi gutaryp jan berdi.Biraz oturup ozimi dursap , toweregime ser salsam sachlaryny yayyp , egin eshiklerin sal sal edip, ichi ichine sygman aglap oturan gelnime gozim dushdi. Derrew onun yanyna baryp bu elhench yerden gaytmak uchin oba tarap gaytdyk.

Biz sag aman oye gelip bu ganly wakany hic kime aytman, hatda galan omrimize birek-birege yatlatman hem gezmeli diyip,shertleship yashashyp bashladyk. Ine biz sheydip ayalym bilen elli yyl yashadyk. Dort ogly dunya indirip,kemala getirdik. Ozimizem shertleshishimiz yaly shol hasratly wakany biri-birinize yatlatman gezdik.

Emma men yashan elli yylymyzda oz gursagymy gemiryan ar-namys duygusyna chydap gezmeli boldum.Men shunada kayyl bolup gezip yorkam, bir gun ukydan oyanyp saher bilen dash chykamda, goz yash dokup bir buluch tahyasyny sypalap oturan oz garry ayalyma gozim dushdi. Bu bolushy goremde gozlerimde mudimilik galan , sho haram kella geydirilen buluch tahyany tanadym. Gorup otursam men gelnimin , sho haramzada mahri gidip , sho ayylganchly gunde onun bashyndaky tahyasyn alyp gaydyp,ona elli yyllap mahrini sindirip, kalbynda bolsa mana bolan namahremligin apet duygusyny goterip yoren bolsa natjek! Ozalam sunk bashy irimchil, ala gozli uly ogluma munkir bolup, yoren halyma hazirki goryan ahwalatym kalbymy lerzana getirdi. Mena shondan son, bira oye girip, dulda asylgy duran sol gylyjymy elime alanym bilyan, birem ayalymy bolek bolek edip chapyp gylyjymy gapdalyna tashlanym bilyan...

Ine bu gunem men sizin ygtyyarynyzda! Ana indem meni atyn, isle asyn mana parhy yok! Eden ishime okunemok, diydide shol ganly ar namysly ahwalatyn gurrun berdide oturyberdi.

Bu elhench taryh baradaky yurek gyyyjy hekayaty uns bilen dinlap magnitafon lentasyna yazyp oturan sulchi bolsa magnitafony ochirdide, onindaki kagyzlara yadowlyk bilen elini uzadyp, saralyp giden bir kagyzy aldyda goz gezdirdi! Onun goz gezdirip oturan konelishen kagyzynda bolsa, shygyr bilen yazylan shu setirler bardy:

Ysmanaga gidenimde , gara yelde yitenimde,
Dady peryat edenimde, hossar cykan buluch oglan!
Hushsuzkam elde goteren, mahrini mahre yetiren,
Cholden obama getiren buluch oglan,buluch oglan!

Tupanly gun dush gelen , azashamda yola salan.
Gaytarmakam mahrim alan buluch oglan, buluc oglan.
Unutmaryn sen buluchy, weyran etdi ar gylyjy
Yokdur takdyryn alachy , buluch oglan, buluch oglan!

Ozinin alyp baryan bu jenayat ishi bilen baglanyshykly, jenayatcyn oyi barlanylanda, kone kushul goyulyan, kone sandygyn bir burchundaki duwunchekden chykan, yuzunde gozyash damjalarynyn tegmilleri bildirip duran,yyllaryn emri bilen saralyp giden bu kagyzy onunde oturan yashula alyp baryan ishi sebapli gorkezip bilmeyandigine oz yanyndan gynanan sulchi yigit ol kagyzy suda iberiljek kagyzlara chatyp goydy...