"Sawyer'den öz teswirdeşleri üçin:Ýagyş ýagan güni (nowella)"

Ýagyş ýagan güni

(nowella)

Meniň münüp barýan otlym şäherden ep-esli arany açypdy. Göwnüme
bolmasa wagonda oturan bir gelin häliden bäri maňa ogryn-ogryn
seredýän ýalydy. Men onuň bu garaýşyny duýsam-da, kän bir üns
bermedim. Ýöne näme üçin onuň beýle içgin garaýandygy welin, meni
çuňňur oýlandyrdy. “Kim-kä bu gelin? Näme sebäpden ol maňa şeýle içgin
seredýärkä?” Bir salym böwrümi diňläp oturdym. Birdenem oňa tarap
öwrülenimi-de duýman galdym. Gelin nazaryny şobada sowdy. Men ony
içgin synladym. Ýaşy bolaýsa otuz töweregidi, görmegeýdi, gujagy
bäbekli, başy ýaglyklydy. Bugdaý reňk ýüzünde balkyldap duran gara
gözleri birenaýy görünýärdi.

Men ondan gözümi aýryp bilmeýärdim. Birden endamyma hanjar urlan ýaly
tisginip gitdim. Gelniň gözlerinden çogup çykýan mähir özüne bendi
etdi. Tolgunmamy bildirmejek bolup azara galdym. Ol gözler birhili
maňa tanyş ýalydy. Ýöne welin nirede görenimi ýada salyp bilmedim.
Birdenem güpbe ýadyma düşdi. “Bu, şo gören gözlem bolmaly”. Inim
tikenekläp gitdi. Maňa şobada şagga der indi. Gözlerimi ýumup,
kalbymda baky galan wakalary birin-birin göz öňümden geçirdim.

*       *      

... Pikirlenýän welin, ondan bäri on ýyl töweregi wagt geçäýipdir. O
döwür uniwersitetde okaýardym. Tomusky synaglary tabşyranymdan soňra
Çülä (Gökderä) gitdim. Bir gün bagda gezmeläp ýördüm. Birden ýagyş
damjalap başlady. Adamlar ýörite gurlan bassyrmalaryň aşagynda,
ýagyşdan gizlenýärdiler. Men bolsa haýsy bassyrma barsam aýak basara
ýer ýok. Ondan-oňa ylgap, ýer gözleýänçäm geýim-gejimim öl-myžžyk
boldy. Birden gözüme ak ýaprakly agaç ildi. Onuň ýasy hem gür
ýapraklary ýagyşyň damjalaryny geçirenokdy. Men derrew baryp, onuň
aşagyna sümüldim. Üstümi-başymy sykyşdyryp, aňryma öwrüldim welin, bir
gyzyň maňa seredip, ýylgyryp duranyny gördüm. Utanyp, ýüzümi sowdum,
soňra-da men ondan:

— A gyz, näme ýylgyrýaň?! — diýip soradym.

Gyz sesini çykarman, gelşiklije kellesini silkip, aňrysyna bakdy. Men
bolsa sömelip durdum. Näme işlejegimi bilmän, aljyrap, derdeser hala
düşdüm. Göwnüme bolsama, gyzyň garaýşynda birhili adaty bolmadyk
ýylylyk, birbada akyl ýetirmesi kyn bolan mähir uçgunlary seçelenip
duran ýalydy.

Şol pursat nätanyş gyzyň gözleriniň jadysy kalbyma möhür bolup basylan
ýaly boldy. Gözlerimi ýumsamam, açsamam şol owadan gara gözler
balkyldap maňa seredip duran ýaly. Ynjalygym büs-bütin gaçdy. Näme
edip, näme işleýänimi bilmedim. Ýüregimiň jümmüşinde üýtgeşik, heniz
maňa tanyş bolmadyk ýakymly howsala peýda boldy. “Şol gyzy ýene bir
görsem...” diýen umyt öz erkime goýmaýardy. Men her gün şol ak
ýaprakly agajyň ýanyna gatnaýardym...

Gara gözli owadan gyz welin, asla görünmeýärdi. Bir gün ýaşaýan
otagymda kitap okap otyrdym. Birden gök gübürdäp, ýagyş şitir-pitir
edip ugrady. Iri-iri damjalar penjirä patlap degýärdi. Şol pursat
nätanyş gyz ýadyma düşdi. Men hasyr-husyr geýnip, otagymdan atylyp
çykdym-da seýilgähe eňdim. Ak ýaprakly agajyň aşagynda bir topar çaga
ýagyşdan bukulyp dur. Olaryň arasynda gara gözlerini balkyldadyp,
meniň arzuwlap ýören gyzymam bar. Meni gören dessine onuň gözleri
ýaldyrap, ýylgyrjak ýaly etdi. Öl-myžžyk bolan saçlaryny sykyp durşuna
menden gözüni aýyrmaýardy. Onuň garaýşy birhili köp manylydy. Biz
bir-birimize seredişip birden ýylgyrdyk. Gürsüldeýän ýüregime
hoşmeýilli duýgular altyn bolup çaýyldy. Şobada çep gursagymda ýylylyk
döredi. Biz çagalaryň goh-galmagalyna üns bermän, bir-birimize
seretmämizi dowam edip: “Nähili geň, biz ýene ýagyşly gün
duşuşaýdyk?!” diýýän ýalydyk.

Bir salymdan ýagyş diňdi. Çagalar sülgüniň jüýjeleri ýaly ak ýaprakly
agajyň aşagyndan çykyp başladylar. Gyz maňa utanjaňlyk bilen garap
gidiberdi. Men oňa lak atyp hem ýetişmedim. Dilim baglanan ýalydy. Ol
gitdikçe menden daşlaşyp barýardy. Oňa birje söz hem aýdyp bilmänime
öz-özüme käýindim.

Şol günüň ertesi çagalaryň dynç alýan ýerindäki jaýlaryň birinden
aýdym eşidildi. Inçeden näzik, mahmal kimin ýumşak ses gulaklaryma hoş
ýakyp, ýüregimi birgeňsi galkyndyran ýaly etdi. Aýdymyň labzy süýjüdi.
Näme üçindir men şol salymda owadan, mährem gözleri ýatladym.

Aýdym barha güýçli ýaňlanýardy. Derrew jaýyň açyk penjiresiniň öňüne
bardym. Gyz näziklik bilen iki ýana yranyp oturşyna roýalyň
klawişlerine on barmagyny erkli urup, saz çalyp, aýdym aýdýardy. Men
aýdym gutarýança diňläp durdum. Dogrymy aýtsam, bu aýdymy öň bir
gezegem eşitmändim. Onuň owazy diýseň ýakymlydy, mylaýymdy.

Gyz seredip durandygymy duýup, maňa garady. Bu şol gyz bolsa
nätjek?... Men hyrra yzyma öwrüldim. Yzyma gaňrylyp seredemde gyz
penjiräniň öňünde edil surat ýaly bolup durdy. Göwnüme bolmasa, ol
meniň bolup ýörşümi geň görüp ýylgyrýan ýalydy. Onuň şol garaýşy
“Gitme oglan, nirä barýarsyň?! Men seniň bagtyň ahyryn! Heý, bagtdanam
bir gaçarlarmy...?” diýýän ýalydy. Emma men welin, edil yzymdan kowgy
gelýän ýalydy.

Ony her gün daşyndan synlaýardym, boýuna-syratyna ýüregim galkynyp,
özümiň biçak begenýändigimi duýýardym. Köňlüm, kalbym, bütin durkum
bilen oňa ymtylsam-da, haýsydyr bir güýç meni ondan saklaýan ýalydy.
Şeýdibem gaýtmaly pursatym ýetip geldi...

Men awtobusa münüp ýerimde oturdym. Birden tanyş garaýyş gözüme ildi.
Gyz duralganyň dik garşysyndaky agaja ýaplanyp, owadandan tukat
gözlerini balkyldadyp maňa seredip durdy. Menem oňa seretdim. Onuň
gözleri on-ýigrimi esse ulalyp, maňa tarap süýşüp gelýän ýalydy. Şol
wagtam awtobus ýerinden gozgandy.

Awtobus beýik hem kert daglaryň arasyny böwsüp gaýdýan ýol bilen eňip
barýardy. Gapdaldan geçýän dagdyr-daşlara, derelere syn edýärin. Ine,
birdenem gulagyma nätanyş gyzyň şirin owazy eşidilip başlanan ýaly
bolýar. Men aýdyma gulak salyp, gözümi ýumýaryn. Haýylymda gyzyň
balkyldap duran owadan gözlerini görýärin...

      *       *

... Otly tyrk, tyrk, tyrk edip uzak menzili külterläp barýardy. Men
gelne garadym. Şol tanyş, mähriban gözler! Birden ol ýüzüni menden
sowýar. Soň ýene maňa garaýar-da, başyny yralan ýaly edip, uludan
demini alýar. Bu sapar onuň gözlerinde hiç kime belli bolmadyk, diňe
maňa, hawa, diňe maňa öz syryny açyp duran many bardy.

Düşmeli ýerime gelip wagonyň gapysyna tarap ýönelenimde, gelin özüniň
şol manyly garaýşy bilen meni ugratdy. Wagondan düşenimde gijäniň
salkyn şemaly ýüzüme urdy. Men iki-üç ädim ýöräp, düşen wagonymyň
penjiresine garadym. Gelin bolsa penjireden garap durdy. Otly ýerinden
gozganyp, ýuwaş-ýuwaşdan bat alyp başlady. Men aýak çekdim, ilkinji
söýgüm bilen hoşlaşaýyn diýýän ýaly, ýene wagonyň penjiresinden garap
duran gelne seredenimde, inim tikenekläp gitdi. Gelniň ullakan hem şar
gara gözlerinden ýaş damjalary damýardy.

Baýram Abdyllaýew, ýazyjy.

P.S. Sawyer agza teswirlere girip bilmeyanligi uchin(uniwerda teswirleri&talyplary yapypdyrlar) size shu nowellany yetirmage hayysht etdi. men hem dost hokmunde sawyerin hayyshdyny berjy etdim. halarsynyz diyen umytda 🙂