Her kimiñ öz ölçegi!

Soltan Sanjaryn yanyna greklardan
uch sany alym gelipdir. alymlar
beyik soltana yuzlenip '' sen
yurdunda ylym gaty osenmish
diyip eshitdik. Bu rasmyka ya
yalanmyka shony bileli diyip geldik. Sen rayatyndaky alymlary
topla, olara uch sany sowalymyz
bar. Shol sowallar jogap berip
bilseler dogrudanam bu yurtda
ylymyn osenligi''. Soltan Sanjar ahli
alymlaryny toplapdyr. grek alymlary olara oz soraglaryny
beripdirler. Gynanchly yeri
soltanyn alymlary bu sowallara
jogap berip bilmandirler, soltanyn
gahary gelip, olaryn ahlisini
zyndana dykdyrypdyr. Yene iki gunden olan ahlisinin kellesini
kesdirjegini aydypdyr. Shol wagt
soltanyn weziri soltana yuzlenip''
beyik soltanym bu alymlar
nadenlerinde-de bu sowallar jogap
berip bolmezler, yerliksiz yere gan dokdugini bor , ependini chagyraly,
gownume bolmasa bularyn
sowallaryny ol chop dowen yalak
edip biljek yaly bada bat ependin oyune chapar yoldapdyrlar, sahel salymdan ependini getiripdirler. ependini goz astyndan synlan soltan '' hay bu gurrumsaklary, gowja geyindirip getiraymeli ekenler'' diyip ichini gepledipdir. dashyndan welin kelem agyz soz diymandir. wezir yylgyryp gozlerini oynaklap duran ependinin gulagyna'' myhmanlaryn sowallaryna jogap bermesen ish
pyrryk. ahli alymlarymyzyn, shol sanda senem , menem boynumda
syrtmak'' diyip pyshyrdapdyr. ''
soltandan rugsat bolsa men bularyn
sowallaryna heniz agyzlaryndan
chykmaka jogap bererin. ondan
gaty arkayyn bolay'' diyip ependem on gulagyna pyshyrdapdyr.'' soltan myhmanlara sowallarynyzy berin!'' diyip gorkezme beripdir. Myhmanlaryn biri ilki
gorsanjyrapdyrda, sonra ependa
gowniyetmezlik bilen seredip ,
yerinden ga;ypdyr. yerde tegelek
chyzyp, ependa seredipdir. Ependem ol tegelegin ortasyndan chyzyk chekip den ika bolup, shu
tegelegin yarsa menki, yarsam
senki diyen yalak edip ysharat
edipdir. birinji myhman ependin
onunde iki epilip , ozunin
yenilendigini boyunalypdyr. Ikinji myhman yerinden galyp , ullakan
garnyny yenillik bilen sypap, iki
elene bykyna urup , ependa jogaby
ber diyen terzde seredipdir. Ependi
bir yumurtgany alyp myhmana
gorkezip , garnyny sypap, yuzlerini burushdiren, iki goluny horozyn
ganatyna menzedip
shapyrdadypdyr. Myhman hem
ependiden yelilenini boyun
alypdyr. uchunji myhman
eyerinden galyp '' shu sowala bilmesin gerek'' diyen terzde
suyem barmagyny gorkezipdir.
Ependi bada-bat suyem hem orta
barmagyny gorkezip, onun yuzune
yakynlapdyr. oda ependinin onunde iki epilip yenilenligini boyun alyp , yerine gechip
otyrypdyr. Bu sessiz sowala uns
bilen seredip hich zada
dushunmedik soltan myhmanlary
bir chete chekip '' men alymyma
nahili sowal berdiniz, ol nahili jogap berdi? '' diyipdir.

Birinji alym -myhman'' bu densiz taysyz guychli alym eken, bizin ysharat bilen beren sowallarymyza duypli we ylmy jogap berdi. Men ona tegelek chyzyp '' yerin togalakdygyna ynanyanmy '' diydim ol tegelegi ika bolup '' yerin togoloklugundan bashga . Yarysy yer, yarysam suw'' diyp jogap berdi. ikinji alym-myhman. '' men gollarymy gorkezmek bilen jandarlar nameden doran '' diyip soradym. Sizin alymynyz '' dunyadaki ahli janly-jandar tohumdan doran '' diyp jogap berdi. Uchunji alym -myhman '' men bir barmagymy gorkezmek bilen senin hudayyn birmi? '' diyip soradym. Sizin alymynyz iki barmagyny gorkezmek bilen yanynda pygamberem bar'' diyip jogap berdi. Myhmanlary ugradanson soltan ependini chagyryp myhmanlan sowalyna beren jogabyny atymagyny hayysh edipdir. '' birinji myhmanyn garny ach ekeni. Ol bir chanak palow bolsa naderdin? '' diyip sorady. menem'' bir chanak ash bolsa yarysy sana , yarysy mana'' diyp jogap berdim. Ikinji myhman hem doklugyndan gagirip duran dal eken, ol mana garnyny gorkezip '' iyer yalak bir zat tapyp bermesen ish chatak'' diydi. Men ona yanymdaky yekeje yumurtgany gorkezip '' shondan bashga iyere hich zadymyn yoklygyny, ozuminem ichimin eljuk diyyandigini aytdym.'' uchunji adam '' iyer yalak zat bermesen gozuni kowerin'' diyp barmagyny gorkezip hemle atdy. Men ona iki barmagymy hatja edip gorkezdip'' men sen iki gozunem kowlarin'' diydim. ina bizin aramyzdaky bolan bar gurrun shol. Bu zatlara soltanyn gaharyny getiren bolsada dishini gysyp zyndandaky alymlary boshadypdyr, ependa bolsa halat serpay edipdir. Shol bir zady her kim oz olchegi bilen olcheya, bu alemde her kimin oz olchegi bar diyipdir