HAÝWANLAR BILEN JYNSY GATNAŞYKDA BOLMAK barada

HAÝWANLAR BILEN JYNSY GATNAŞYKDA BOLMAK

Dinimizde haýwanlar bilen jynsy gatnaşykda bolmak, ylalaşyp bolmajak iñ uly haramdyr.
Orta Asyr Ýewropasynda haýwan bilen jynsy gatnaşyk eden aýaly we erkegi ýanaşan haýwany bilen bilelikde ýakylardy.
Emma her dürli azgynlyklaryñ we ahlaksyzlyklaryñ ýaýran häzirki döwrümizde haýwanlar bilen jynsy gatnaşyk etmek hem tebigy taýdan oñlanyp, giñden ýaýrap barýar.
Bu ýoñ ylaýta-da, welaýatlarymyzyñ obalarynda eşek janawara ýanaşmak ýaşlaryñ arasynda däp bolupdyr.
Şeýle hem häzirki döwürde bu meselede giñden ýaýraýan bir moda bar. Mysal üçin aşa gurply ýaşaýan mes aýallar eldeki itleri we pişikleri bilen jynsy gatnaşykda bolýarlar. Munuñ üçin bolsa, olar ýörite itleri we pişikleri saklaýarlar.
Bu zatlaryñ hemmesi pis azgynlyklardyr. Bu adamzat nesliniñ dowam edýän her bir güni dinden uzaklaşmagyñ gutulgysyz betbagtçylykly netijeleridir.

YSLAM JEZA HUKUGYNDA HAÝWAN BILEN JYNSY GATNAŞYKDA BOLMAGYÑ JEZASY

Pygamberimiz Muhammet Sallallahy Aleýhi Wesellem buýurdy:
"Haýwan bilen ýanaşany öldüriñ, haýwany-da ýok ediñ" (Ibn Maje, Terjimesi we şerhi J.V., s 172).

Haýwan bilen ýanaşykda bolan erkegiñ jezasy:

Yslam hukukçylary haýwan bilen jynsy gatnaşykda bolan erkege beriljek jezada üç garaýyşy öñe sürýärler.
Birinji garaýyş:
Ýokardaky hadysa salgylanyp "öldüriler" diýipdirler.
Ikinji garaýyş:
Mäliki mezhebiniñ müjtehidleri zyna jezasynyñ berilmeginiñ tarapyny tutýarlar. Bu hem maşgalaly üçin "rejm" (daşlap öldürmek), sallah üçin "jelde" (gamçylamak) jezasydyr.
Üçünji garaýyş:
Etmişliniñ agyr "tazyr" jezasyna höküm edilmeginiñ tarapyny tutýarlar. Bu pikiriñ tarapdarlary hanafylardyr.
Hanafy müjtehidler ölüm jezasynyñ diñe haýwan bilen jynsy gatnaşykda bolanlar üçin ýerine ýetirilmeginiñ tarapyny tutýarlar.

Haýwan bilen jynsy gatnaşyk eden aýalyñ jezasy:

Yslam hukukçylarynyñ aglabasy haýwan bilen jynsy gatnaşykda bolan aýala "tazyr" jezasynyñ berilmegini dogry hasaplaýarlar. Emma käbir müjtehidler munuñ garşysyna erkege beriljek jezanyñ aýala-da berilip bilinjegini öñe sürýärler.

Ýanaşylan haýwany näme etmeli?

Bu hususda-da yslam hukukçylarynyñ arasynda tapawutly düşünjeler bardyr.
Ymam Şafygynyñ düşündirmegine görä, jynsy gatnaşykda ulanylan haýwan öldürilmäge degişlidir. Ymam Agzam hem şol pikirdedir. Hatda ol haýwan öldürilenden soñra ýakylmalydyr. Çünki haýwana göz düşülip, hadysanyñ erbet sebäbi ýada düşüp durmaz ýaly. Ymam Şafygy "öldürilen haýwanyñ eti ulanyljak jynsdan bolsa ulanylar we puly günäkärden alynar" diýen düşünjededir.
Hanafy ymamy Ebu Ýusubyñ pikirine görä, ol haýwanyñ eti ulanylmaga degişli däldir. Delili hökmünde bolsa, bu barada Ibni Apbasdan Radiallahu Anh soralanda:
"Resulalladan Sallallahy Aleýhi Wesellem bu hususda hiç zat eşitmedim. Emma bu işden soñra men onuñ etiniñ ulanylmagyny, ylaýta-da ondan peýdalanylmagyny hoş görmeýärin" görnüşindäki aýdanlaryny öñe sürýär.
Bütin bu beýan edilenleriñ dowamynda Pygamberimiziñ Muhammet Sallallahy Aleýhi Wesellem şu hadysyny aýdyp geçmekde ullakan peýda bardyr: "Hududy (hatany) öz arañyzda bagyşlañ. Eger bir hadd meniñ gulagyma gelse hökmany wajyp boldy diýmekdir".
Bu hadysdan düşünilşine görä, munuñ ýaly aýylganç günälerden birine uçran biri öz aýbyny özi açmaly däldir. Ýagny, gürrüñ berip, erbet görelde bolmaz ýaly eden etmişini gizlemegi göwnejaý bolardy.
Gudraty güýçli Allatagala biziñ hemmamizi we gelejek nesillerimizi beýle agyr günälerden gorap saklasyn.

Taýýarlan: Alpagut Horezmli